Supreme Court transfers criminal case against an Athens prosecutor to Piraeus courts to ensure judicial impartiality.

Απόφαση 40 / 2025 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 40/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' Ποιν. Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου-Εισηγητή και Φώτιο Μουζάκη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Μητρουλιά (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 4 Δεκεμβρίου 2024, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούμενο τον Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών. Και εγκαλούντα τον Δ. Ν. του Γ., κάτοικο Πικερμίου Αττικής.

Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 17.01.2024 και με αριθμό πρωτ. ...2024 της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, Ειρήνης Πελεκάνου, με τη συνημμένη Α.Β.Μ.:... ποινική δικογραφία, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 91/2024.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Δημήτριος Μητρουλιάς εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βιργινίας Σακελλαροπούλου με αριθμό 196/27-9-2024 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω ενώπιον Σας, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 εδ. β` περ. β` ΚΠΔ, την από 17-1-2024 αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, με την οποία ζητεί την παραπομπή της υπόθεσης [δικογραφίας] που σχηματίστηκε κατόπιν μηνύσεως του Δ. Ν. του Γ., κατ. Πικερμίου Αττικής, κατά του Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών, υπηρετούντος στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, από τις δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες άλλου δικαστηρίου, ισόβαθμου και ομοειδούς με το τελευταίο, και εκθέτω τα εξής:

Κατά τις προβλέψεις της διατάξεως του άρθρου 135 ΚΠΔ, το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάσσει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο, εκτός των άλλων περιπτώσεων και όταν: "....ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο".

Περαιτέρω, κατά τους ορισμούς του άρθρου 136 παρ. 1 ΚΠΔ, "Την παραπομπή μπορούν να ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ` και δ` του άρθρου 135 ΚΠΔ μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το Συμβούλιο Εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση....", όπως όταν στην περιφέρεια του Εφετείου δεν υπάγεται άλλο, πλην του αρμόδιου, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, Πρωτοδικείου.

Από τις προειρημένες διατάξεις συνάγεται ότι δικαιολογητικοί λόγοι της παραπομπής στην περίπτωση του στοιχείου ε` του άρθρου 135 ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου της κρίσης του δικαστικού λειτουργού που θα επιληφθεί της υποθέσεως, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του αρχικά αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρετήσεώς του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα.

Από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των προδιαληφθεισών διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 122-125 του ίδιου, ως άνω, Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υποθέσεως, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής διώξεως όσο και την προκαταρκτική εξέταση, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω, δικαιολογητικός λόγος (ΑΠ 1481/2009,ΑΠ 634/2008, ΑΠ 2080/2007 ΝΟΜΟΣ), ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που δεν είναι παρά η ουσιαστική και αδιάβλητη, υπό διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός ευλόγου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου.

Έτσι στην έννοια του κατηγορουμένου περιλαμβάνεται και ο εγκαλούμενος όταν η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της προδικασίας και δεν έχει ασκηθεί ακόμη ποινική δίωξη, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, δηλαδή του ανεπηρέαστου της δικαστικής κρίσεως και του αποκλεισμού υπονοιών μεροληψίας, λόγω συνυπηρετήσεως στο ίδιο δικαστήριο με τον εγκαλούμενο δικαστικό λειτουργό.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο καθ'ου η μήνυση είναι δικαστικός λειτουργός και υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών με τον βαθμό του Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών, (ίδ. έγγραφο με αριθ. πρωτ. 29538/9-6-2023 του Τμήματος Δικαστικών Λειτουργών της Δ/νσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Δικαιοσύνης - Γενικής Δ/νσης Δικαιοσύνης του Υπουργείου Δικαιοσύνης).

Επομένως, ενόψει των προηγούμενων αναπτύξεων, συντρέχουν οι προϋποθέσεις της κατά παραπομπή αρμοδιότητας, ώστε η υπόθεση να παραπεμφθεί από την κατ` αρχάς αρμόδια, κατά τα άρθρα 122-125 ΚΠΔ, Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, σε άλλη Εισαγγελία Πρωτοδικών, αφού στην περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών δεν υπάγεται άλλη, πλην της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, ισόβαθμη και ομοειδής με την τελευταία δικαστική αρχή. Κατά συνέπεια όσων προεκτέθηκαν, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών και να παραπεμφθεί η υπόθεση [δικογραφία] που σχηματίστηκε κατόπιν μηνύσεως του Δ. Ν., κατ. Πικερμίου Αττικής, κατά του Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών, υπηρετούντος στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, από τις εισαγγελικές, ανακριτικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες εισαγγελικές, ανακριτικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: Να γίνει δεκτή η από 17-1-2024 αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, με την οποία ζητεί την παραπομπή της υπόθεσης [δικογραφίας] που σχηματίστηκε κατόπιν μηνύσεως του Δ. Ν. του Γ., κατ. Πικερμίου Αττικής, κατά του Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών, υπηρετούντος στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, και να παραπεμφθεί η υπόθεση [δικογραφία], που σχηματίστηκε κατόπιν της ως άνω μηνύσεως κατά του Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών, υπηρετούντος στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, από τις εισαγγελικές, ανακριτικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες εισαγγελικές, ανακριτικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς. Η ΑΝΤΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Βιργινία Δημ. Σακελλαροπούλου"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 135 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, που κυρώθηκε με το Ν. 4620/2019 (Φ.Ε.Κ. 96/11-6-2019, τεύχος πρώτο) και ισχύει από 1-7-2019, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122 - 125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης από το αρμόδιο δικαστήριο σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές.

Ο δικαιολογητικός λόγος της διάταξης αυτής είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο (αρμόδιο) δικαστήριο, που θα κρίνει την υπόθεση.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 136 παρ. 1 περ. β' του ίδιου παραπάνω ΚΠΔ, αρμόδιο να αποφασίσει την παραπομπή είναι το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που συνέρχεται σε Συμβούλιο, όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών. Από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των ως άνω διατάξεων των άρθρων 135 και 136 του ΚΠΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 122 - 125 του ιδίου παραπάνω ΚΠΔ, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία, καταλαμβάνει δε τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης όσο και την προκαταρκτική εξέταση, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα ανωτέρω, δικαιολογητικός λόγος, ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που είναι η ουσιαστική και αδιάβλητη, με διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός εύλογου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας, καθώς και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου ( ΑΠ 822/2024, ΑΠ 539/2024, ΑΠ 538/2024, ΑΠ 879/2024, ΑΠ 878/2024, ΑΠ 755/2024, ΑΠ 547/2024, ΑΠ 544/2024)

ΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Κατόπιν υποβολής της μηνυτήριας αναφοράς του Δ. Ν. του Γ., κατοίκου Πικερμίου Αττικής, κατά του Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, σχηματίστηκε η υπό στοιχεία ... ποινική δικογραφία. Ο ως άνω εγκαλούμενος τυγχάνει, εν ενεργεία, εισαγγελικός λειτουργός (Αντεισαγγελέας Πρωτοδικών) και υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, σύμφωνα με το με αρ. πρωτ. 29538/9.6.2023 έγγραφο της ανωτέρω Εισαγγελίας. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από τον Άρειο Πάγο, (αρθρ. 135 περ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' του Κ.Π.Δ.), και πρέπει η κρινόμενη αίτηση να γίνει δεκτή και να οριστούν ως αρμόδιες για να επιληφθούν της παραπάνω ποινικής δικογραφίας κατά του Π. Π. του Κ. Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, οι εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιά, και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, οι αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Εφετείου Πειραιά.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει την ποινική δικογραφία υπό στοιχεία ... που αφορά την μηνυτήρια αναφορά του Δ. Ν. του Γ., κατοίκου Πικερμίου Αττικής, κατά του Π. Π. του Κ., Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου και Εφετείου Αθηνών, στις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιά και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Εφετείου Πειραιά.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Ιανουαρίου 2025.

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 9 Ιανουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ