Supreme Court dismisses appeal regarding moral damages for trade reputation violation in labor union dispute.

Απόφαση 766 / 2021 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 766/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο - Εισηγητή, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Μυρσίνη Παπαχίου και Ιωάννη Δουρουκλάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Φεβρουαρίου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:

1) Πρωτοβάθμιας Συνδικαλιστικής Οργάνωσης με την επωνυμία «ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ», που εδρεύει στο 17ο χλμ Θεσσαλονίκης - Πολυγύρου και εκπροσωπείται νόμιμα,

2) Γ. Π. του Γ., Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατοίκου ...,

3) Γ. Ε. του Ν., Γενικού Γραμματέως του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατοίκου ...,

4) Σ. Κ. του Χ. , τ. Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατ. …, ...,

5) Α. Μ., τ. Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα και νυν Οργανωτικού Γραμματέα του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατ. …, ...

6) Κ. Τ., τ. Οργανωτικού Γραμματέα και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατ. …, ...,

7) Θ. Β. του Ι., Ταμία και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου ,κατοίκου ..., οδός ...,

8) Σ. Α. του Α., τ. Εφόρου και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατ. ..., οδός ...,

9) του Σωματείου «Πανελλαδική Ομοσπονδία Εργατοϋπαλλήλων εμφιαλωμένων ποτών» (Π.Ο.Ε.Ε.Π) που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη, επί της οδού Φιλίππου 43 και νομίμως εκπροσωπείται,

10) Β. Α. του Κ. τ. Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

11) Ι. Φ., τ. Α' Αντιπροέδρου και νυν Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

12) Μ. Π., τ. Β' Αντιπροέδρου και νυν Α' Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

13) Α. Π., τ. Γ Αντιπροέδρου και νυν Β' Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας κατοίκου … οδός ...,

14) Λ. Τ. , Γενικού Γραμματέα του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου …, οδός ...,

15) Ι. Ν., Αναπληρωτή Γραμματέα του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

16)Α. Μ., Οργανωτικού Γραμματέα του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου …, οδός ...,

17) Χ. Μ., τ. Ταμία του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

18) Μ. Α., τ. μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

19) Β. Β., τ. μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

20) Α. Κ., μέλους και Εφόρου του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου …, οδός ...,

21) Γ. Κ., μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

22) Δ. Μ., μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας, κατοίκου … οδός ...,

23) Η. Σ. του Κ., κατοίκου ... επί της οδού ...,

24) Γ. Μ. του Κ., νυν Εφόρου του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατοίκου ...,

25) Δ. Ρ. του Ε., κατοίκου ..., ...,

26) Α. Τ. του Ε., νυν Αναπληρώτριας Γενική Γραμματέως και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του 1ου Σωματείου, κατοίκου … επί της οδού ... και

27) Ε. Ν. του Β., κατοίκου … επί της οδού ... .

Οι 1η, 2ος, 9ο, 11ος, 15ος και 16ος αναιρεσείοντες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευστάθιο Παναγιωτόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ενώ άπαντες οι λοιποί αναιρεσείοντες δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «COCA-COLA 3Ε ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με τον διακριτικό τίτλο «COCA-COLA ΤΡΙΑ ΕΨΙΛΟΝ (3Ε)», που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, οδός Φραγκοκλησιάς αρ. 9, νομίμως εκπροσωπουμένης. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Σιαφάκα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11.09.2014 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 22.07.2016 πρόσθετη παρέμβαση της τριτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία «ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Γ.Σ.Ε.Ε.)», που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 217/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 4612/2018 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 21.02.2019 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

[I] Mε τις διατάξεις των άρθρων 57 και 59 του ΑΚ προστατεύεται το δικαίωμα της προσωπικότητας που αποτελεί ένα πλέγμα αγαθών που συνθέτουν την υπόσταση του προσώπου με το οποίο είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα. Τέτοια αγαθά είναι, εκτός των άλλων, η τιμή και η υπόληψη κάθε ανθρώπου, η οποία αντικατοπτρίζεται στην αντίληψη και την εκτίμηση που έχουν οι άλλοι γι’ αυτόν.

Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των άρθρων 914 και 932 του ΑΚ, προκύπτει, ότι επί προσβολής της προσωπικότητας η αξίωση ικανοποίησης για την ηθική βλάβη προϋποθέτει προσβολή των παραπάνω δικαιωμάτων παράνομη και υπαίτια. Εξάλλου, και το νομικό πρόσωπο, εφόσον κηρύσσεται ικανό δικαίου και ικανό προς δικαιοπραξία (άρθρα 61 και 70 ΑΚ), έχει δικαίωμα επί της προσωπικότητας αυτού στην έκφανση της πίστης, της υπόληψης, της φήμης, του κύρους, του επαγγέλματος, του μέλλοντος και των λοιπών αναγνωριζόμενων σ’ αυτό άυλων αγαθών (ΑΠ 1649/2012, ΑΠ 1303/2012).

Συνακόλουθα, αντικείμενο προσβολής είναι και η υπόληψη του νομικού προσώπου, το οποίο, όπως και το φυσικό πρόσωπο, είναι μέλος μιας οργανωμένης κοινωνίας και κινείται στα πλαίσια της συναλλακτικής ευθύτητος, εκδηλώνεται δε με πράξεις ή παραλείψεις (ΑΠ 464/2019, ΑΠ 193/2018, ΑΠ 1027/2015). Επομένως, σε περίπτωση προσβολής της προσωπικότητας αυτού σε οποιαδήποτε των πιο πάνω εκφάνσεων, δικαιούται να ζητήσει προστασία κατά τα άρθρα 57 και 59 του ΑΚ (ΑΠ 1303/2012).

Όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 57 και 59 του ΑΚ, προς θεμελίωση αξίωσης προς προστασία της προσωπικότητας νομικού προσώπου, απαιτείται πράξη που επάγεται μειωτική διαταραχή αυτής σε κάποια των ανωτέρω εκφάνσεών της και που είναι παράνομη (ΑΠ 1649/2012, ΑΠ 356/2010). Επίσης, σύμφωνα με τα άρθρα 914 και 932 ΑΚ, αποκατάσταση της ηθικής βλάβης μπορούν να ζητήσουν και τα νομικά πρόσωπα και εν προκειμένω και οι ανώνυμες εταιρείες, αν με την σε βάρος τους αδικοπραξία προσβλήθηκε η εμπορική τους πίστη, το κύρος, η επαγγελματική τους υπόληψη και γενικά το εμπορικό τους μέλλον (ΟλΑΠ 2/2008).

Για να γεννηθεί η αξίωση από την προσβολή της προσωπικότητας κατά τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 914, 920 και 932 του ΑΚ, θα πρέπει, κατά τα ανωτέρω, η προσβολή να είναι παράνομη, να αντίκειται δηλαδή σε διάταξη, η οποία απαγορεύει συγκεκριμένη πράξη που προσβάλλει κάποια έκφανση της προσωπικότητας, είναι δε αδιάφορο, σε ποιο τμήμα του δικαίου βρίσκεται η διάταξη που απαγορεύει την προσβολή (ΑΠ 464/2019, ΑΠ 193/2018, ΑΠ 1303/2012), αν δηλαδή βρίσκεται στο αστικό ή ποινικό δίκαιο ή σε άλλους κανόνες δημοσίου δικαίου ή και ειδικούς νόμους (ΑΠ 1649/2012).

Έτσι, η προσβολή της προσωπικότητας προσώπου ή της φήμης και της επαγγελματικής πίστεως ανωνύμου εταιρείας μπορεί να προέλθει και από κάποια από τις ποινικά κολάσιμες πράξεις που προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις των άρθρων 361, 362, 363 και 364 του ΠΚ. Ειδικότερα, από τις διατάξεις των παρ.1 και 3 του άρθρου 364 του ΠΚ, που αναφέρονται περιοριστικώς στην ανώνυμη εταιρία και προστατεύουν την οικονομική και επιχειρηματική οντότητα, τη φήμη και επαγγελματική πίστη του νομικού προσώπου της, προκύπτει ότι, για την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος της δυσφημήσεως ανώνυμης εταιρίας, που είναι έγκλημα αφηρημένης διακινδυνεύσεως διάφορο της συκοφαντικής δυσφημήσεως του φυσικού προσώπου, απαιτείται, εκτός των άλλων, όπως το υπό του υπαιτίου, με οποιονδήποτε τρόπο, ενώπιον τρίτου δια ισχυρισμού ή διαδόσεως ανακοινούμενο γεγονός, να αφορά είτε στις επιχειρήσεις ή στην οικονομική κατάσταση ή γενικά στις εργασίες της εταιρίας είτε στα πρόσωπα που τη διευθύνουν ή την διοικούν από την ιδιότητά τους όμως αυτή και όχι ατομικώς και, ακόμη, να είναι το γεγονός αυτό πρόσφορο να βλάψει την εμπιστοσύνη του κοινού στην εταιρεία και εν γένει στις επιχειρήσεις της, χωρίς να προσαπαιτείται και η επέλευση βλάβης αυτής.

Για την υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφημήσεως της ανώνυμης εταιρίας απαιτείται δόλος άμεσος, ο οποίος συνίσταται στην ηθελημένη ενέργεια του ισχυρισμού ή της διαδόσεως ενώπιον τρίτου του ως άνω γεγονότος και στη γνώση ότι τούτο είναι ψευδές και μπορεί να βλάψει την εμπιστοσύνη του κοινού στην εταιρία και γενικά στις επιχειρήσεις της.

Ως ισχυρισμός θεωρείται ανακοίνωση που προέρχεται εξ ιδίας πεποιθήσεως ή γνώμης ή από μετάδοση εκ τρίτου προσώπου, ενώ διάδοση υφίσταται, όταν λαμβάνει χώρα μετάδοση της από άλλον γενομένης ανακοίνωσης. Αυτό το οποίο αξιολογείται είναι το γεγονός, δηλαδή οποιοδήποτε συμβάν του εξωτερικού κόσμου, αναγόμενο στο παρόν ή παρελθόν, υποπίπτον στις αισθήσεις και δυνάμενο να αποδειχθεί, αντίκειται δε προς την ηθική και ευπρέπεια.

Όμως, δεν αποκλείεται στην έννοια του γεγονότος να υπαχθούν η έκφραση γνώμης ή αξιολογικής κρίσης, ακόμη δε και χαρακτηρισμός, οσάκις αμέσως ή εμμέσως υποκρύπτονται συμβάντα και αντικειμενικά εκδηλωτικά στοιχεία, τα οποία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνιστούν προσβολή της προσωπικότητας, δηλαδή μόνον όταν συνδέονται και σχετίζονται με το γεγονός κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ουσιαστικώς να προσδιορίζουν την ποσοτική και ποιοτική του βαρύτητα (ΑΠ 1557/2017).

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 23 παρ. 2 του Συντάγματος «η απεργία αποτελεί δικαίωμα και ασκείται από τις νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις για τη διαφύλαξη και προαγωγή των οικονομικών και εργασιακών γενικά συμφερόντων των εργαζομένων». Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 1 του ν. 1264/1982 προκύπτει, ότι η απεργία, δηλαδή η συμφωνημένη συλλογική διακοπή της εργασίας των μισθωτών, είτε ορισμένου επαγγελματικού κλάδου, είτε ορισμένης επιχείρησης ή τμήματος αυτής, αποτελεί δικαίωμα και ασκείται από τις νόμιμα συνεστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις για την διαφύλαξη και προαγωγή των οικονομικών, εργασιακών, συνδικαλιστικών και ασφαλιστικών συμφερόντων των εργαζομένων.

Η άσκηση, ωστόσο, του δικαιώματος αυτού δεν είναι ανέλεγκτη, αλλά υπόκειται στους περιορισμούς του άρθρου 25 παρ. 3 του Συντάγματος, κατά το οποίο δεν επιτρέπεται η καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος (ΟλΑΠ 27/2004). Έτσι, λαμβανομένου υπόψη ότι το δικαίωμα της απεργίας έχει και διάσταση ιδιωτικού δικαίου, αφού η άσκησή του εντάσσεται στα πλαίσια εννόμων σχέσεων – συμβάσεων εργασίας του ιδιωτικού δικαίου, παρέχεται και η δικαστική προστασία από το άρθ. 281 ΑΚ, προκειμένου να οριοθετηθεί η άσκηση του δικαιώματος (ΑΠ 543/2013).

Κρίσιμα στοιχεία για την διαπίστωση της υπέρβασης των τασσόμενων από την ως άνω διάταξη ορίων, η οποία καθιστά την απεργία καταχρηστική, είναι μεταξύ άλλων η στάθμιση των αντιτιθέμενων συμφερόντων των απεργών και του εργοδότη, το μέγεθος των ζημιογόνων συνεπειών, τις οποίες προκαλεί στον εργοδότη και το κοινωνικό σύνολο σε συνδυασμό με τη μορφή και την διάρκειά της, η έκταση της προσβολής των ατομικών δικαιωμάτων τρίτων και η προφανής ή μη δυσαναλογία μεταξύ της ζημίας της επιχείρησης και της αναμενόμενης ωφέλειας των απεργών (ΑΠ 857/2015, ΑΠ 543/2013, 468/2012).

Εξάλλου, μορφή συλλογικής δράσης των κοινωνικών εταίρων, που δεν ρυθμίζεται ρητά στο νόμο, αποτελεί το μποϋκοτάζ. Το φαινόμενο αυτό, στο συναλλακτικό πεδίο, μπορεί να ορισθεί ως η παρότρυνση – προτροπή στην οποία προβαίνει ο υποκινητής ή παρακινών προς τους αποδέκτες, δηλαδή συγκεκριμένο ή απεριόριστο αριθμό συναλλασσόμενων ή εργαζομένων, να μην συνάπτουν συμβάσεις ή να διακόπτουν συναλλακτικές σχέσεις, ήτοι να μην συναλλάσσονται με συγκεκριμένη επιχείρηση - στόχο, είτε για αόριστο είτε για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, κυρίως ως μία μορφή κύρωσης για τη συμπεριφορά που η τελευταία επιδεικνύει προς ομάδες συναλλασσόμενων με αυτή, δηλαδή εργαζόμενων, πελατών, προμηθευτών ή ανταγωνιστών, αλλά, ταυτόχρονα, και ως άσκηση πίεσης προκειμένου η επιχείρηση – στόχος που υφίσταται μποϋκοτάζ να επιδείξει συγκεκριμένη συναλλακτική συμπεριφορά.

Πεδίο εκδήλωσης του μποϋκοτάζ μπορούν να αποτελέσουν και οι εργασιακές σχέσεις, όπου οι εργαζόμενοι, κυρίως μέσω των συλλογικών τους φορέων, προτρέπουν πελάτες ή προμηθευτές του εργοδότη τους σε άρνηση σύναψης ή διακοπή συναλλαγών, ασκώντας πίεση προς επίτευξη διεκδικήσεων, είτε στο πλαίσιο ενός εργασιακού αγώνα, και ιδίως μιας απεργίας, που βρίσκεται σε εξέλιξη, είτε αυτοτελώς είτε μεμονωμένα.

Υπό τη μορφή αυτή και έχοντας ως στοιχείο την εξωτερίκευση γνώμης μέσω της κατά τα ανωτέρω προτροπής και παρακίνησης προς τρίτους αποτελεί, κατ’ αρχήν, θεμιτή εκδήλωση που έχει ως στόχο την προστασία συμφερόντων των εργαζόμενων, καθόσον άπτεται των συνταγματικών δικαιωμάτων της ελευθερίας της γνώμης, ως ειδικότερης εκδήλωσης της αξίας του ανθρώπου, της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας (άρθρα 2 παρ. 1 και 5 παρ. 1 Συντ.) και της συνδικαλιστικής ελευθερίας (άρθρο 23 παρ. 1 Συντ.), τα οποία αφορούν και σε σχέσεις μεταξύ ιδιωτών.

Ωστόσο, και η οικονομική ελευθερία της επιχείρησης – στόχου, ως στοιχείο της προσωπικότητάς της, και η επιχειρηματική φήμη της, ως έκφανση τόσο της προσωπικότητας όσο και της περιουσίας της (άρθρα 5 παρ. 1 και 17 Συντ.), είναι άξιες προστασίας έναντι δυσφημήσεων και διάδοσης αναληθών και παραπλανητικών ισχυρισμών.

Κατά συνέπεια, ο εργασιακός αγώνας με τη μορφή του μποϋκοτάζ, στο πλαίσιο της συνδικαλιστικής δράσης και της ελεύθερης έκφρασης γνώμης των εργαζομένων, περιορίζεται και υποχωρεί, κατ’ έκταση και ένταση, όταν προσβάλλει θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα της θιγόμενης επιχείρησης - στόχου και είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη, όπως συμβαίνει στην περίπτωση επιδίωξης περιορισμού νόμιμων εξουσιών του εργοδότη που προκύπτουν από το μη καταχρηστικά ασκούμενο διευθυντικό του δικαίωμα, με τον ισχυρισμό ή τη διάδοση αναληθών γεγονότων, που αφορούν τις εργασίες εν γένει της επιχείρησης και προσβάλλουν την εμπορική της πίστη, το κύρος, την επαγγελματική υπόληψη και γενικά το εμπορικό της μέλλον, καθόσον τότε η άσκηση του μποϋκοτάζ καθίσταται καταχρηστική, συνιστώντας συμπεριφορά ηθικά, κοινωνικά και οικονομικά αποδοκιμαστέα, και αποτελεί παράνομη πράξη και, συνεπώς, αδικοπραξία κατά τις διατάξεις των άρθρων 914, 919, 281 και 288 ΑΚ.

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006). Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση. Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 8/2018, ΟλΑΠ 7/2006).

[II] Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

«| Η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία, με έδρα στο Μαρούσι Αττικής, είναι μέλος του πολυεθνικού ομίλου της COCA COLA HBC, που εδρεύει στην Ελβετία και αποτελεί το μεγαλύτερο επιχειρηματικό φορέα παραγωγής, εμφιάλωσης και εμπορίας μη αλκοολούχων ποτών στην ελληνική αγορά, διαθέτοντας στο ελληνικό καταναλωτικό κοινό, από πολλών ετών, ευρεία γκάμα προϊόντων αναψυκτικών (Coca Cola, Sprite, Fanta, Nestea κ.α), χυμών φρούτων (Amita, Frulite) και εμφιαλωμένου νερού (Αύρα). Διατηρεί εγκαταστάσεις στο Σχηματάρι, στο Αίγιο, στο Ηράκλειο της Κρήτης και στη Θεσσαλονίκη, απασχολώντας πανελλαδικά προσωπικό περίπου 1.600.

Το πρώτο των εναγόμενων σωματείο συνιστά την πρωτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση των εργατών και υπαλλήλων της μονάδας της ενάγουσας στη Θεσσαλονίκη και διοικείται από διοικητικό συμβούλιο αποτελούμενο από τους εξ αυτών δεύτερο ως πρόεδρο, τρίτο ως γενικό γραμματέα, τέταρτο ως αντιπρόεδρο, πέμπτο ως αναπληρωτή γενικό γραμματέα, έκτο ως οργανωτικό γραμματέα, έβδομο ως ταμία και όγδοο ως έφορο, μέχρι και την 24.09.2016, οπότε και η θητεία των τέταρτου και όγδοου έληξε.

Οι εικοστός τέταρτος έως εικοστός όγδοος των εναγόμενων, ήδη εικοστός τρίτος έως εικοστός έβδομος των εκκαλούντων, είναι νυν και πρώην εργαζόμενοι της ενάγουσας στις εγκαταστάσεις της Θεσσαλονίκης, και ο εικοστός τρίτος εξ αυτών, ήδη εικοστός όγδοος εκκαλών, είναι πατέρας του πρώην εργαζόμενου της, Ι.

Τ.. Το ένατο των εναγόμενων σωματείο είναι η δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση των εργατοϋπαλληλικών σωματείων σε ολόκληρη την Ελλάδα και διέθετε διοικητικό συμβούλιο συντιθέμενο από τους εξ αυτών δέκατο ως πρόεδρο, ενδέκατο ως α’ αντιπρόεδρο, δωδέκατο ως β’ αντιπρόεδρο, δέκατη τρίτη ως γ’ αντιπρόεδρο, δέκατο τέταρτο ως γενικό γραμματέα, δέκατο πέμπτο ως αναπληρωτή γενικό γραμματέα, δέκατο έκτο ως οργανωτικό γραμματέα, δέκατο έβδομο ως ταμία και δέκατη όγδοη έως εικοστό δεύτερο ως απλά μέλη, μέχρι και την 27.09.2015, οπότε η θητεία των δέκατου, δέκατου έβδομου, δέκατης όγδοης και δέκατου ένατου έληξε, οι δε ενδέκατος και δωδέκατος εκλέχθηκαν στις θέσεις του προέδρου και του α' αντιπροέδρου, αντίστοιχα.

Εκπροσωπεί εργαζόμενους με σχέση εξαρτημένης εργασίας σε επιχειρήσεις παραγωγής, προώθησης και διακίνησης παντός είδους ποτών, μεταξύ των οποίων και τα μη αλκοολούχα, εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και στη δύναμη του εντάσσεται το ως άνω πρώτο των εναγόμενων σωματείο.

Στις ως άνω εγκαταστάσεις της ενάγουσας στη Θεσσαλονίκη, που βρίσκονται στο 17ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης – Πολυγύρου, στην περιοχή Θέρμη, λειτουργούσε πλήρως αυτόνομη μονάδα παραγωγής προϊόντων μέχρι και το Φεβρουάριο του 2012, οπότε και η ενάγουσα, κατόπιν απόφασης της διοίκησης της για οικονομοτεχνικούς λόγους μείωσης του λειτουργικού κόστους, προς αντιμετώπιση των δυσμενών συνεπειών της συντρέχουσας ακόμα επί του παρόντος οξείας οικονομικής κρίσης, προέβη σε διακοπή της οικείας παραγωγικής διαδικασίας και σε κλείσιμο του αντίστοιχου τμήματος.

Για την απόφαση αυτή οι αντιδράσεις των εργαζομένων ήταν ήπιες, με τη μορφή απεργιακών κινητοποιήσεων σύντομης διάρκειας, περίπου ενός και ημίσεος μηνός, οι οποίες διευθετήθηκαν χωρίς δικαστική αντιπαράθεση. Ο λόγος ήταν ότι η ενάγουσα ικανοποίησε μέρος των αιτημάτων των εργαζομένων, με προγράμματα οικειοθελούς αποχώρησης, αυξημένες αποζημιώσεις και μεταθέσεις πλεονάζοντος προσωπικού σε άλλες παραγωγικές μονάδες της.

Μετά τη διακοπή της παραγωγικής διαδικασία στο υποκατάστημα της ενάγουσας της Θεσσαλονίκης παρέμεινε σε λειτουργία το τμήμα αποθήκευσης και διαχείρισης αποθεμάτων εμπορευμάτων και το τμήμα διακίνησης των προϊόντων για τις περιοχές της Βόρειας Ελλάδος, στο οποίο απασχολούνταν περίπου τριάντα τρεις (33) εργαζόμενοι, οδηγοί και βοηθοί οδηγών φορτηγών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, ιδιοκτησίας της ενάγουσας, με τα οποία και πραγματοποιούνταν οι μεταφορές των προϊόντων της.

Η διατήρηση και λειτουργία του προαναφερόμενου τμήματος διακίνησης ήταν ασύμφορη οικονομικά για την ενάγουσα, καθώς ανέκυπτε προφανής δυσαναλογία μεταξύ των δαπανών διακίνησης των προϊόντων της με τα ιδιόκτητα φορτηγά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης και των δαπανών διακίνησης αυτών με φορτηγά δημοσίας χρήσης μέσω εξωτερικών συνεργατών, οι οποίοι και δεν συνδέονταν μαζί της με σχέση εξαρτημένης εργασίας και για το λόγο αυτό η ενάγουσα αποφάσισε την οριστική κατάργηση αυτού του τμήματος.

Η επιχειρηματική αυτή απόφαση της ενάγουσας ήταν απόλυτα δικαιολογημένη, επί τη βάσει αμιγώς οικονομοτεχνικών κριτηρίων, δεδομένου ότι, σύμφωνα με οικονομική μελέτη με το σύστημα υπολογισμού του κόστους μεταφοράς των εμπορευμάτων της ανά χιλιομετρική απόσταση, στην οποία αυτή προέβη, το ετήσιο κόστος μεταφοράς των εμπορευμάτων της από μεταφορικές επιχειρήσεις με φορτηγά αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης θα ανερχόταν στο ποσό των 819.460 ευρώ, ενώ το ετήσιο κόστος μεταφοράς με τα δικά της φορτηγά αυτοκίνητα, που οδηγούντο από υπαλλήλους της, για κάθε ένα των ετών 2011 και 2012, ανερχόταν στο ποσό του 1.972.607 ευρώ, με αποτέλεσμα την ετήσια εξοικονόμηση σε δαπάνη μεταφοράς εμπορευμάτων του ποσού του 1.153.147 ευρώ.

Ενόψει, όμως, της υλοποίησης της ως άνω απόφασής της, η οποία επηρέαζε άμεσα τις θέσεις εργασίας των προαναφερόμενων εργαζόμενων, οδηγών και βοηθών οδηγών, και πολύ πριν αυτή υλοποιηθεί, η ενάγουσα προσπάθησε να βρεθεί κοινά αποδεκτή λύση και ήλθε σε σχετικές συζητήσεις και διάλογο με τους εκπροσώπους του πρώτου και του ένατου των σωματείων.

Έτσι, σε συνάντηση με τους εκπροσώπους του πρώτου και του ένατου των εναγομένων σωματείων, που πραγματοποιήθηκε το μήνα Νοέμβριο του έτους 2011 στην Θεσσαλονίκη, η ενάγουσα πρότεινε, αφενός να παραχωρήσει δωρεάν στους απασχολούμενους τότε οδηγούς και βοηθούς οδηγούς την κυριότητα των φορτηγών αυτοκινήτων της και οι τελευταίοι να αναλάβουν, ως ανεξάρτητοι επιτηδευματίες, τη διανομή των προϊόντων της, είτε ιδρύοντας ατομική εταιρεία, είτε μέσω τρίτης εταιρείας που θα ίδρυαν όλοι μαζί, ενώ παράλληλα η ίδια αναλάμβανε τα έξοδα της σύστασης της νέας εταιρείας, το κόστος έκδοσης αδειών δημοσίας χρήσης και εξασφάλιζε, κατ’ αρχήν, τριετές συμβόλαιο μεταξύ αυτής και της υπό σύσταση εταιρείας και αφετέρου για όσους εργαζόμενους δεν αποδέχονταν την ανωτέρω πρόταση, προσέφερε το διπλάσιο, της δικαιούμενης νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης, ποσό.

Οι εκπρόσωποι του πρώτου εναγόμενου σωματείου δεν απάντησαν στην ανωτέρω πρόταση μέχρι την ταχθείσα σε αυτούς προθεσμία, ήτοι μέχρι τις 15.12.2011, και για το λόγο αυτό η ενάγουσα επεδίωξε και πέτυχε και άλλη συνάντηση μαζί τους, στον ίδιο ως άνω χώρο, οπότε και οι τελευταίοι, λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του έτους 2011, απέρριψαν τις πιο πάνω προτάσεις.

Οι προσπάθειες της ενάγουσας, προς εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης που θα διασφάλιζε επαγγελματικά τους ως άνω υπό απόλυση εργαζόμενους της, συνεχίστηκαν και το έτος 2012, αλλά οι σχετικές συζητήσεις δεν κατέληξαν σε κάποιο αποτέλεσμα. Μόνον τρεις από τους εργαζόμενους, …, αποδέχθηκαν τις προτάσεις της ενάγουσας για τη διάθεση σε αυτούς φορτηγών αυτοκινήτων και τη συνεργασία μαζί της, ως ανεξάρτητοι επιτηδευματίες, ενώ ο τότε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του πρώτου εναγόμενου σωματείου, Δ.

Δ., αποχώρησε από την εταιρεία το Δεκέμβριο του έτους 2012, λαμβάνοντας διπλάσια αποζημίωση, ύψους 230.000 ευρώ. Το Μάρτιο του έτους 2013, μάλιστα, η ενάγουσα επανήλθε με νέα βελτιωμένη πρόταση, σύμφωνα με την οποία σε όσους οδηγούς και βοηθούς οδηγούς επιθυμούσαν τη συνεργασία με αυτήν, ως ανεξάρτητοι επιτηδευματίες, για τη διανομή των προϊόντων της, θα πρόσφερε, πέραν των ανωτέρω, ήτοι τη δωρεάν παραχώρηση των φορτηγών αυτοκινήτων της και την προαναφερόμενη συνεργασία, οικονομική κάλυψη του κόστους έκδοσης αδείας δημοσίας χρήσης και των εξόδων για τις αναγκαίες επισκευές και τεχνικές αναβαθμίσεις των φορτηγών αυτοκινήτων.

Οι εκπρόσωποι του πρώτου εναγόμενου σωματείου απέρριψαν και την τελευταία αυτή πρόταση και έτσι η ενάγουσα τους ανακοίνωσε ότι θα λειτουργούσε το ως άνω τμήμα διακίνησης μέχρι τις 30.09.2013 και θα το καταργούσε οριστικά από την 01.10.2013, όπως και πράγματι έπραξε, διατηρώντας στο εξής τις ως άνω εγκαταστάσεις της στη Θεσσαλονίκη μόνο ως κέντρο αποθήκευσης κα διανομής των προϊόντων της στη Βόρεια Ελλάδα, μέσω εξωτερικών συνεργατών – ιδιωτών μεταφορέων.

Στη συνέχεια η ενάγουσα κατήγγειλε τις συμβάσεις εργασίας των τριάντα τριών (33) οδηγών και βοηθών οδηγών φορτηγών αυτοκινήτων, ειδικότερα, στις 17.10.2013 κατήγγειλε τις συμβάσεις εργασίας δώδεκα (12) εργαζομένων, στις 01.11.2013 κατήγγειλε τις συμβάσεις εργασίας έντεκα (11) εργαζομένων και στις 02.12.2013 κατήγγειλε τις συμβάσεις εργασίας των υπολοίπων δέκα (10) εργαζομένων.

Μετά την απόλυση των άνω τριάντα τριών (33) εργαζομένων το πρώτο εναγόμενο με τη συνεργασία του ένατου εναγομένου, ξεκίνησαν διαδοχικές απεργιακές κινητοποιήσεις με βασικό αίτημα, την άμεση επαναπρόσληψη των απολυθέντων συναδέλφων τους και την επανέναρξη λειτουργίας του καταργηθέντος τμήματος διακίνησης της ενάγουσας στη Θέρμη Θεσσαλονίκης.

Η ενάγουσα, άσκησε τις από 07.10.2013, 25.10.2013 και 21.11.2013 τρεις αγωγές της, κατά του πρώτου εναγόμενου σωματείου και των νομίμων εκπροσώπων του δεύτερου και τρίτου των εναγομένων, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, με τις οποίες ζήτησε να αναγνωριστεί ο παράνομος και καταχρηστικός χαρακτήρας των απεργιών.

Επί της πρώτης αγωγής εκδόθηκε η 21330/2013 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που κατέστη τελεσίδικη, κατόπιν της απόρριψης ασκηθείσας κατ’ αυτής έφεσης, με την 2326/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία αναγνωρίστηκε ότι ήταν παράνομες οι τρεις πρώτες απεργιακές κινητοποιήσεις, διότι οι ψηφοφορίες για την κήρυξη των απεργιών αυτών δεν έγιναν με μυστική ψηφοφορία.

Επί της δεύτερης αγωγής εκδόθηκε η 24980/2013 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και, κατόπιν άσκησης κατ’ αυτής αντίθετων εφέσεων, η 2675/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, ενώ επί της τρίτης αγωγής εκδόθηκε η 24982/2013 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και, ύστερα από την άσκηση κατ’ αυτής αντίθετων εφέσεων, η 2674/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με τις οποίες κρίθηκε ότι η απόφαση της ενάγουσας για οριστική κατάργηση του τμήματος διανομής της Θεσσαλονίκης, που είχε ως αποτέλεσμα την καταγγελία των συμβάσεων εργασίας των τριάντα τριών (33) σε αυτό εργαζόμενων, λήφθηκε στα πλαίσια σύννομης άσκησης του διευθυντικού της δικαιώματος σχετικά με τη βελτίωση της οργανωτικής της δομής και τη διάρθρωση της επιχείρησης της και δικαιολογείτο απολύτως από οικονομοτεχνικούς λόγους, και, συναφώς, ότι οι απεργιακές κινητοποιήσεις, με αίτημα την επαναλειτουργία του τμήματος διακίνησης της εναγομένης έτειναν στον περιορισμό της επιχειρηματικής και οικονομικής της ελευθερίας της εναγομένης και ήταν παράνομες και καταχρηστικές.

Με τις ίδιες αποφάσεις του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, απαγορεύθηκε στο μέλλον η πραγματοποίηση από το πρώτο εναγόμενο σωματείο απεργιακών κινητοποιήσεων για την ίδια αιτία, τους αυτούς λόγους και τα ίδια αιτήματα. Ήδη, επί ασκηθεισών αναιρέσεων του πρώτου εναγόμενου σωματείου και των ως άνω των νομίμων εκπροσώπων αυτού κατά των 2674/2013 και 2675/2013 αποφάσεων του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, έχουν εκδοθεί οι απορριπτικές αυτών (των αναιρέσεων) 857/2015 και 858/2015, αντίστοιχα, αποφάσεις του Αρείου Πάγου.

Παρά ταύτα οι απεργιακές κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν μέχρι και το τέλος του έτους 2013, με την κάλυψη των πρώτου και ένατου των εναγόμενων σωματείων, με τη συμμετοχή σε αυτές περίπου δεκαπέντε εργαζόμενων της ως άνω επιχειρησιακής μονάδας, επί συνόλου περίπου διακοσίων και με την οργάνωση και εκδήλωση στις καθημερινές συναλλαγές, από τα προαναφερόμενα νομικά πρόσωπα, κατά σύμπραξη των συνεναγόμενων μελών της διοίκησης εκάστου, τόσο υπό τη συγκεκριμένη εκπροσωπευτική τους ιδιότητα όσο και ατομικά, από τους ως άνω απεργούς και από τους τριάντα εκ των τριάντα τριών συνολικά απολυθέντων εργαζομένων του προαναφερόμενου τμήματος, συστηματικού μποϋκοτάζ κατά των προϊόντων της ενάγουσας με δημόσιες προτροπές προς τους καταναλωτές να μην αγοράζουν τα προϊόντα αυτής και συνοδεύεται από ισχυρισμούς και διαδόσεις προς το ευρύ καταναλωτικό κοινό γεγονότων σχετικά με την επιχειρηματική οργάνωση και λειτουργία της.

Οι εκ των εναγομένων απολυθέντες πρώην υπάλληλοι της ενάγουσας με τη σύμπραξη των εναγομένων μελών των διοικήσεων του πρώτου και ένατου των εναγομένων, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, προέβησαν σε μαζικές δημόσιες παρακινήσεις προς το ευρύ κοινό να απέχει από την αγορά των προϊόντων αυτής, σε υιοθέτηση ενώπιον καταναλωτών σε δράσεις με φυσική παρουσία, καθώς και σε διάδοση, με ποικίλα μέσα, όπως αφίσες, φυλλάδια (φέιγ-βολάν) και αυτοκόλλητα διασπαρέντα σε δημόσιους χώρους, αναρτήσεις σε ιστολόγια και ιστοθέσεις στο διαδίκτυο, δελτία και ανακοινώσεις προς τον τύπο, δημοσιεύσεις σε συνδικαλιστικά έντυπα, αναμετάδοση μέσω μεγαφωνικών εγκαταστάσεων σε περιφερόμενα οχήματα, ισχυρισμών περί από μέρους αυτής (της ενάγουσας) μεταφοράς της παραγωγικής της δραστηριότητας στη Βουλγαρία.

Η ενάγουσα ήγειρε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, κατά του πρώτου έως και εικοστού δεύτερου των εναγομένων, την από 04.11.2013 (πρώτη) αγωγή και κατά του εικοστού τρίτου και εικοστού τετάρτου των εναγόμενων, την από 18.12.2013 (δεύτερη) αγωγή. Επί των αγωγών αυτών εκδόθηκε η 1885/2016 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία απορρίφθηκε το κονδύλιο περί χρηματικής της ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, ως ουσία αβάσιμο και αφού αξιολογήθηκαν οι ισχυρισμοί περί μεταφοράς της παραγωγικής βάσης της ενάγουσας στη Βουλγαρία ως συκοφαντικοί, διατάχθηκε η άρση της προσβολής και η παράλειψη της στο μέλλον. Η απόφαση αυτή, έχει ήδη προσβληθεί ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης από την ενάγουσα, με την από 27.04.2016 έφεση, που συζητήθηκε την 16.02.2018, χωρίς να προκύπτει ότι έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα απόφαση.

Από τα τέλη Μαΐου του έτους 2014 οι εναγόμενοι ξεκίνησαν κινητοποιήσεις στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής, με τη διάδοση γεγονότων για την επιχειρηματική οργάνωση της ενάγουσας ανώνυμης εταιρείας, τόσο αυτοτελώς, όσο και με την προώθηση του μποϋκοτάζ κατά των προϊόντων της, ως συνοδευτικού μέσου του απεργιακού τους αγώνα με πυρήνα την οργανική μονάδα στη Θέρμη της Θεσσαλονίκης, τροποποιώντας, όμως, το αίτημα των κινητοποιήσεων, μετά την έκδοση των προαναφερόμενων αποφάσεων του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, από την επαναπρόσληψη των απολυθέντων τριάντα οδηγών και βοηθών οδηγών, στην επαναλειτουργία του εργοστασίου, ήτοι της γραμμής παραγωγής, των ανωτέρω εγκαταστάσεων. οι κινητοποιήσεις αυτές είχαν διάρκεια τουλάχιστον μέχρι και το έτος 2016.

Ειδικότερα από το τέλος Μαΐου του έτους 2014, (α) τα πρώτο και ένατο των εναγόμενων συνδικαλιστικά σωματεία, δια των εναγομένων μελών των διοικήσεών τους, οι οποίοι έδρασαν και ατομικά, καθώς και οι εικοστός τέταρτος, εικοστός πέμπτος, εικοστός έκτος και εικοστός όγδοος των εναγομένων - απολυθέντες υπάλληλοι της ενάγουσας και η εικοστή έβδομη εξ αυτών – απεργός υπάλληλος των εγκαταστάσεων της ως άνω εταιρείας στη Θεσσαλονίκη, ανήρτησαν σε εμφανή σημεία δημόσιων χώρων, είτε με τη μορφή συρραφής της σε διπλή όψη («σάντουιτς») επί κολόνων δημόσιου φωτισμού ή άλλων στύλων είτε σε μορφή πανώ, αφίσα, με τις φράσεις «ΟΥΤΕ ΓΟΥΛΙΑ Amita, Fanta, Coca Cola (…) μέχρι να ΞΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ το εργοστάσιο (…) το ΚΙΝΗΜΑ των απεργών». Ειδικότερα, η συγκεκριμένη αφίσα τοποθετήθηκε ... (σημ.: αναφέρονται τα συγκεκριμένα σημεία διαφόρων περιοχών),

(β) τα πρώτο και ένατο των εναγόμενων συνδικαλιστικά σωματεία, ενεργήσαντα δια των εναγομένων μελών των διοικήσεών τους, οι οποίοι έδρασαν και ατομικά και από κοινού με τους εικοστού τέταρτου, εικοστού πέμπτου, εικοστού έκτου, εικοστής έβδομης και εικοστού όγδοου των εναγομένων, διένειμαν στο κοινό έντυπο διαστάσεων 12 Χ 17 εκ. υπό τη μορφή μονόφυλλου φυλλαδίου διπλής όψης (φέιγ βολάν), στην πρώτη όψη του οποίου αναγραφόταν η φράση «Coca Cola ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ στην ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, ΦΟΡΟΛΟΓΕΙΤΑΙ στην ΕΛΒΕΤΙΑ, ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΤΑΙ από ΕΛΛΗΝΕΣ» και στη δεύτερη όψη η φράση «ΜΠΟŸΚOΤΑΖ σε ΦΑΝΤΑ, ΑΜΙΤΑ, ΚΟΚΑ ΚΟΛΑ, ΟΥΤΕ ΓΟΥΛΙΑ μέχρι να ανοίξει το εργοστάσιο Θεσσαλονίκης, facebook: coca cola apergia», το οποίο διανεμήθηκε σε διάφορες περιοχές, όπως στις πλατείες … και …, στη λεωφόρο … στον …. Το συγκεκριμένο φυλλάδιο κυκλοφόρησε και σε μορφή αυτοκόλλητου μίας ενιαίας όψης και βρέθηκε επικολλημένο σε διάφορους δημόσιους χώρους, παγκάκια, κολώνες, βιτρίνες καταστημάτων στην Αττική, στους ειδικούς πάγκους τοποθέτησης των προϊόντων της ενάγουσας σε διάφορα super market των Αθηνών, στα ψυγεία ιδιοκτησίας της που βρίσκονται σε περίπτερα και μικρά καταστήματα ψιλικών,

(γ) τα πρώτο και ένατο των εναγόμενων συνδικαλιστικά σωματεία, ενεργήσαντα δια των εναγομένων μελών των διοικήσεών τους, οι οποίοι έδρασαν και ατομικά, δημιούργησαν και διένειμαν στο κοινό δύο τύπους κοντομάνικων μπλουζών, λευκού ή κόκκινου χρώματος, εκ των οποίων στην πρώτη μπλούζα επί της εμπρόσθιας όψης αναγραφόταν η φράση «Βοy Coke» κατά τον ιδιαίτερο γραφικό διασχηματισμό του σήματος της ενάγουσας «Coca Cola» και κατά παραποίηση αυτού, με τη χρήση και της επιμέρους ευρέως γνωστής ένδειξης της εν λόγω διαδίκου «Coke», που παραπέμπει στο ανωτέρω αναψυκτικό, ώστε ο μέσος καταναλωτής να κατευθύνεται συνειρμικά στη λέξη «Boycott», η οποία αποτελεί την απόδοση στην αγγλική γλώσσα της λέξης «μπουκοτάζ», επί δε της οπίσθιας όψης παρετίθετο η φράση «ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΞΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ», αποδοθείσα σε πέντε γλώσσες, ήτοι αγγλικά, γερμανικά, ιταλικά, ρωσικά και ισπανικά, και στη δεύτερη μπλούζα αναφέρονταν οι φράσεις «ΣΥΜΜΕΤΕΧΩ στο Μποϊκοτάζ» και «ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΑΡΤΑ στα προϊόντα ΑΜΙΤΑ – ΦΑΝΤΑ ΚΟΚΑ ΚΟΛΑ», επί της εμπρόσθιας και της οπίσθιας όψης, αντίστοιχα. Τις μπλούζες αυτές οι εναγόμενοι φορούσαν, λαμβάνοντας μέρος σε μαζικές δράσεις, σε μεγάλα πολυκαταστήματα και σε λαϊκές αγορές, τους καταναλωτές να μην αγοράζουν προϊόντα της ενάγουσας,

(δ) το ένατο εναγόμενο συνδικαλιστικό σωματείο, δια των εναγομένων μελών της διοίκησής του, είχε δημιουργήσει και λειτουργούσε ιστοσελίδα στο διαδίκτυο με στοιχεία «www.elatestithesitbus.gr», στην οποία αναρτούσε συστηματικά παροτρύνσεις προς τους καταναλωτές να συμμετάσχουν σε μπουκοτάζ κατά των προϊόντων της ενάγουσας, διεξάγοντας παράλληλα και συγκέντρωση ηλεκτρονικών υπογραφών υπέρ της συγκεκριμένης μορφής κινητοποίησης,

(ε) το πρώτο εναγόμενο, δια των εναγομένων μελών της διοίκησης του είχε αναρτήσει στο internet, στο δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης «facebook», στην ιστοθέση «http://el-gr.facebook.com/Pages/Coca-colaapergia», σελίδα ευρείας πρόσβασης, στην οποία αναρτά τακτικά καταχωρήσεις σχετικά με την πορεία του επίδικου μπουκοτάζ. Στην ων άνω ιστοσελίδα, αλλά και στο ιστολόγιο που έχει επίσης δημιουργήσει, με την ηλεκτρονική διεύθυνση «http://chronicoapergias.blogspot,gr», το πρώτο εναγόμενο σωματείο, αναρτούσε αφίσες με το προαναφερόμενο περιεχόμενο ενισχυτικές του,

(στ) το ένατο εναγόμενο δευτεροβάθμιο συνδικαλιστικό σωματείο, δια των εναγομένων μελών της διοίκησής του και μέσω του διαδικτυακού του τόπου «www.poeep.gr», προέβαινε σε συστηματική έκδοσή ανακοινώσεων και δελτίων τύπου, με περιεχόμενο υποστηρικτικό του επίδικου,

(ζ) τα πρώτο και ένατο των εναγόμενων συνδικαλιστικά σωματεία, ενεργήσαντα και δια των εναγομένων μελών του, με τη συμμετοχή των εικοστού έκτου, εικοστής εβδόμης και εικοστού ογδόου των εναγόμενων, εκμίσθωσαν το … λεωφορείο, στις πλευρές του οποίου ανέγραψαν, με μεγάλα, ευκρινή γράμματα, το σύνθημα «ΜΠOΥΚOΤΑΖ σε Amita, Coca cola, Fanta, μέχρι να ξαναλειτουργήσει το εργοστάσιο, ΚΙΝΗΜΑ των απεργών» και το οποίο περιέφεραν σε πολλές πόλεις της επικράτειας,

(η) τα πρώτο και ένατο των εναγόμενων συνδικαλιστικά σωματεία, ενεργήσαντα δια των εναγομένων μελών του, δημιούργησαν και επικόλλησαν σε δημόσιους χώρους, κυρίως στη Χαλκιδική, στην Πάτρα, στη Σκιάθο, στον Αλμυρό Μαγνησίας, στην Πάρο, στην Αλεξανδρούπολη, στη Νάξο και στην Αθήνα, αλλά και ανάρτησαν στο διαδίκτυο στο ιστολόγιο του πρώτου εξ αυτών «http://chronicoapergias.blogspot.gr», αφίσα με το ακόλουθο περιεχόμενο «Coca Cola Μετά το "ΚΛΕΙΣΤΟΝ" & τις ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ σε 6 ΕΛΛΗΝΙΚΑ εργοστάσια, Εγκαταλείπει την ΕΛΛΑΔΑ! Επενδύει στα Βαλκάνια!! Επιβαρύνει την Ελληνική οικονομία!! & προωθεί με απατηλές διαφ/σεις την κατανάλωση στους Έλληνες, ΜΠΟΪΚΟΤΑΖ, Ούτε γουλιά Αμίτα - Φάντα - Κόκα Κόλα - Αύρα - Μέχρι να ξαναλειτουργήσει το εργοστάσιο»,

(θ) οι εκ των εναγόμενων μέλη των διοικήσεων του και ένατου εξ αυτών σωματείων και ο εικοστός τέταρτος εναγόμενος σε συνεργασία με τον μη διάδικο, απολυθέντα υπάλληλο Ι. Τ., διήρχονται από περιοχές των Αθηνών με οχήματα, ιδιοκτησίας τους ή στα οποία υπήρχαν μεγαφωνικές εγκαταστάσεις, από τις οποίες μετέδιδαν προς το κοινό ηχητικά μηνύματα με παροτρύνσεις προς συμμετοχή στο επίδικο μποϋκοτάζ.

Όλα τα διαδιδόμενα από τους λοιπούς των εναγομένων (πλην του εικοστού τρίτου εξ αυτών) γεγονότα σχετικά με την επιχειρηματική οργάνωση της ενάγουσας που εμπεριέχονται στις προπεριγραφόμενες ανακοινώσεις των εναγόμενων προς το ευρύ κοινό, περί παραγωγής των προϊόντων της στη Βουλγαρία, φορολόγησης της ίδιας στην Ελβετία, από μέρους της εγκατάλειψης της Ελλάδας, διενέργειας επενδύσεων στα Βαλκάνια και επιβάρυνσης της ελληνικής οικονομίας, κλεισίμου έξι ελληνικών εργοστασίων, διενέργειας εκατοντάδων απολύσεων, είναι ψευδή. Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου ενισχύεται ιδιαίτερα από το ότι

(α) η ενάγουσα είναι ανώνυμη ελληνική εταιρεία, που έχει έδρα στο Μαρούσι Αττικής, ελληνικό αριθμό φορολογικού μητρώου (094277965), φορολογείται από τις ελληνικές φορολογικές αρχές, και δη από τη Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Αθηνών και είναι εγγεγραμμένη στα μητρώα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, με αντικείμενο την παραγωγή και συσκευασία αναψυκτικών, φυσικών χυμών και εμφιαλωμένων νερών. Αντίθετη κρίση δεν μπορεί να συναχθεί από το γεγονός ότι η πλειοψηφία των μετοχών της ενάγουσας ανώνυμης εταιρείας ανήκει στην πολυεθνική εταιρεία «COCA- COLA HBC», η οποία εδρεύει στην Ελβετία,

(β) η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία δεν προβαίνει σε εισαγωγές προϊόντων της από το εργοστάσιο της βουλγαρικής εταιρείας – μέλους του ίδιου με αυτήν πολυεθνικού ομίλου, αντίθετα η ίδια παρήγαγε το 96% των διατιθέμενων στην ελληνική αγορά προϊόντων στα τρία εργοστάσια που διατηρεί στο Σχηματάρι Βοιωτίας, στο Αίγιο Αχαίας και στο Ηράκλειο της Κρήτης. Να σημειωθεί ότι το εργοστάσιο της βουλγαρικής εταιρείας δεν βρίσκεται στην πόλη Κοζλοντούι, γνωστή για τη σε αυτή λειτουργία σταθμού παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, αλλά σε απόσταση διακοσίων χιλιομέτρων από αυτή,

(γ) η ενάγουσα από το έτος 2012 και εντεύθεν δεν έχει προβεί στο κλείσιμο έξι ελληνικών εργοστασίων ούτε στη μαζική απόλυση εκατοντάδων εργαζόμενων. Το αληθές είναι ότι λόγω της οξείας οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε από το έτος 2008, η ενάγουσα για οικονομοτεχνικούς λόγους προέβη στη διακοπή της λειτουργίας των μονάδων παραγωγής της Θεσσαλονίκης αρχικά, και του Βόλου, στη συνέχεια, διατηρώντας στις εγκαταστάσεις της πρώτης τμήμα αποθήκευσης και προϊόντων της στη Βόρεια Ελλάδα με ιδιώτες μεταφορείς, και μεταφέροντας τη δεύτερη στο ανακαινισμένο εργοστάσιο του Σχηματαρίου. Για δε την αντιμετώπιση των αναγκών του πλεονάζοντος προσωπικού, πρότεινε κίνητρα αποχώρησης με προνομιακές αποζημιώσεις, εφάρμοσε προγράμματα μετακίνησης σε άλλες λειτουργούσες μονάδες και πρότεινε, για όσους θα απολυθούν, λύσεις εξασφάλισης εργασίας στα πλαίσια άσκησης ελευθερίου επαγγέλματος, όπως συνέβη και με τους απολυθέντες οδηγούς και βοηθούς οδηγούς του τμήματος διακίνησης της Θεσσαλονίκης,

(δ) η ενάγουσα δεν έχει εγκαταλείψει την Ελλάδα ως προς την οικονομική δραστηριότητα της, αντίθετα, λειτουργεί γραμμές παραγωγής και τμήμα διακίνησης προϊόντων στην ελληνική επικράτεια, απασχολώντας, περίπου 1.600 εργαζόμενους και έχει προχωρήσει τα τελευταία έτη σε σημαντικές επενδύσεις,

(ε) η ενάγουσα δεν προβαίνει σε παραπλανητική διαφήμιση του ελληνικού καταναλωτικού κοινού σχετικά με την αληθή προέλευση των προϊόντων της, αφού τα τελευταία παράγονται σε στην ελληνική επικράτεια εργοστάσια και πληρούν υψηλές προδιαγραφές ποιοτικού ελέγχου.

Τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, που διαδόθηκαν από τους εναγόμενους στο καταναλωτικό κοινό, αφορούσαν τις εργασίες της ενάγουσας και ήταν πρόσφορα να βλάψουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών σε αυτή και τα προϊόντα της, συναφώς δε και την εμπορική της φήμη και πίστη, καθώς και το επιχειρηματικό της μέλλον, αφού δια αυτών η ενάγουσα παρουσιάσθηκε στις συναλλαγές ως μια ανάλγητη εταιρεία, που εισάγει από χώρα της βαλκανικής και διαθέτει στην αγορά προϊόντα χαμηλής ποιοτικής στάθμης και αποφεύγει τεχνηέντως τη φορολόγηση της στην ελληνική επικράτεια, με σκοπό αθέμιτο το κέρδος, δεν διαθέτει κοινωνική ευαισθησία, κλείνει κατά το δοκούν εργοστάσια και απολύει σωρηδόν εργαζόμενους, κατά προσχηματική επίκληση της οικονομικής κρίσης, αποβλέποντας μόνο σε οικονομικά οφέλη.

Οι εναγόμενοι γνωρίζοντας την αναλήθεια των ισχυρισμών αυτών και κατά κακή χρήση των συνδικαλιστικών τους δικαιωμάτων, διέδωσαν τους ισχυρισμούς αυτούς με πρόθεση να θίξουν την εμπορική πίστη και υπόληψη της ενάγουσας. Η κρίση του Δικαστηρίου για τη γνώση της αναλήθειας των ισχυρισμών των εναγομένων ενισχύεται ιδιαίτερα από την άμεση γνώση της πραγματικότητας, δεδομένου ότι οι περισσότεροι των εναγομένων είχαν διατελέσει εργαζόμενοι στην ενάγουσα, γνώση την οποία είχαν και τα μέλη των διοικήσεων του πρώτου και του ένατου των εναγομένων, συνδικαλιστικών σωματείων.

Επομένως, οι εναγόμενοι, πλην του εικοστού τρίτου εξ αυτών, κατέστησαν συμμέτοχοι παράνομης και υπαίτιας προσβολής της νομικής προσωπικότητας της ενάγουσας ανώνυμης εταιρείας δια της διάδοχης εν γνώσει τους ψευδών ειδήσεων σχετικά με την επιχειρηματική της οργάνωση.

Περαιτέρω, η παρότρυνση του καταναλωτικού κοινού για μποϋκοτάζ σε βάρος των προϊόντων της ενάγουσας, υπερβαίνει τα όρια των συνταγματικών δικαιωμάτων των εναγομένων αφενός για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων και αφετέρου ως την εκδήλωση του δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης τους και καθιστά την άσκηση του αντίθετη προς τα χρηστά ήθη και καταχρηστική.

Η κρίση του Δικαστηρίου ενισχύεται ιδιαίτερα από το ότι:

(α) οι απεργιακές κινητοποιήσεις των εναγομένων έχουν κριθεί αμετάκλητα παράνομες και καταχρηστικές με τις προαναφερόμενες 857/2015 και 858/2015 αποφάσεις του Αρείου Πάγου,

(β) με τις ίδιες αποφάσεις είχε κριθεί αμετάκλητα ότι το κλείσιμο από την εναγομένη του τμήματος διακίνησης των προϊόντων της που λειτουργούσε στην περιοχή Θέρμη Θεσσαλονίκης στις περιοχές της Βόρειας Ελλάδος και η εξ αυτού απόλυση των τριάντα τριών εργαζομένων, ασκήθηκε εντός των θεμιτών ορίων του διευθυντικού δικαιώματος της εναγομένης και υπαγορεύθηκε από οικονομοτεχνικούς λόγους για τον περιορισμό των λειτουργικών δαπανών,

(γ) η ενάγουσα ενδιαφέρθηκε για την επαγγελματική αποκατάσταση των απολυθέντων υπαλλήλων και προτείνει αξιόπιστες και εφαρμόσιμες λύσεις για την αντιμετώπιση του εργασιακού προβλήματος των απολυθέντων υπαλλήλων,

(δ) η παραγωγική λειτουργία του εργοστασίου της Θέρμης Θεσσαλονίκης, είχε παύσει από το Φεβρουάριο του 2012 και είχε καταστεί γενικώς αποδεκτό ότι η κίνηση αυτή ήταν απόλυτα δικαιολογημένη για τις τρέχουσες τότε οικονομοτεχνικές ανάγκες,

(ε) ενόψει του γεγονότος ότι οι απεργιακές κινητοποιήσεις με αίτημα την επαναλειτουργία του τμήματος διακίνησης των προϊόντων της εναγομένης είχαν κριθεί καταχρηστικές, οι εναγόμενοι, προσχηματικά και γνωρίζοντας ότι είναι ανέφικτη η επαναλειτουργία του εργοστασίου της Θέρμης Θεσσαλονίκης, χρησιμοποίησαν το σύνθημα αυτό ως μανδύα για να παροτρύνουν τους καταναλωτές σε μποϋκοτάζ των προϊόντων της εναγομένης και για να διαδώσουν ψευδείς ισχυρισμούς σε βάρος της εναγομένης.

Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που:

(α) υποχρέωσε όλους τους εναγόμενους πλην του εικοστού τρίτου εξ αυτών να παύσουν και να παραλείπουν στο μέλλον την παραγωγή και διάθεση δημόσια, με οποιονδήποτε τρόπο, αφισών με τα συνθήματα: «ΟΥΤΕ ΓΟΥΛΙΑ... Amita, Fanta, Coca Cola μέχρι να ΞΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ», «Coca Cola Μετά τα "ΚΛΕΙΣΤΟΝ" & τις ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ σε 6 ΕΛΛΗΝΙΚΑ εργοστάσια.. Εγκαταλείπει την Ελλάδα!! Επενδύει στα Βαλκάνια!! Επιβαρύνει την Ελληνική οικονομία!! & προωθεί με απατηλές διαφημίσεις την κατανάλωση στους Έλληνες, ΜΠΟΪΚΟΤΑΖ Ούτε γουλιά Αμίτα Φάντα – Κόκα Κόλα – Αύρα Μέχρι να ξαναλειτουργήσει το εργοστάσιο», «Σκέψου πριν... με μια κίνηση τους αδειάζεις! Εκατοντάδες απολυμένοι, κλειστά εργοστάσια», καθώς και με κάθε άλλο παραπλήσιο προς αυτά περιεχόμενο και να παύσουν και να παραλείπουν στο μέλλον την παραγωγή και διάθεση δημόσια, με οποιονδήποτε τρόπο, φυλλαδίων με τα συνθήματα: «Coca Cola, ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, ΦΟΡΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ, ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΤΑΙ Απο ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ», «ΜΠΟŸΚΟΤΑΖ σε ΦΑΝΤΑ, ΑΜΙΤΑ, ΚΟΚΑ ΚΟΛΑ, ΟΥΤΕ ΓΟΥΛΙΑ μέχρι να ανοίξει το εργοστάσιο Θεσσαλονίκης, facebook: coca cola apergia», καθώς και με κάθε άλλο παραπλήσιο προς αυτά περιεχόμενο,

(β) υποχρέωσε τους πρώτο και ένατο συνδικαλιστικά σωματεία να παύσουν και να παραλείπουν στο μέλλον την ανάρτηση και αναπαραγωγή στις ιστοσελίδες «http://el- gr.facebook.com/pages/ Coca-cola-apergia», «www.elastithesitous.gr» και «http://chronico-apergias.blogspot.gr», καθώς και εν γένει στο διαδίκτυο, μηνυμάτων με περιεχόμενο αντίστοιχο ή παρόμοιο με τα ανωτέρω, και

(γ) υποχρέωσε τους δεύτερο έως όγδοο και δέκατο έως εικοστό δεύτερο και εικοστό τέταρτο έως εικοστό όγδοο των εναγομένων, να παύσουν και να παραλείπουν στο μέλλον τη διάδοση και αναμετάδοση δια της περιφοράς αυτοκινήτων, ιδιοκτησίας τους ή και τρίτων προσώπων, που φέρουν μεγαφωνικές εγκαταστάσεις και επικολλημένες αφίσες, μηνυμάτων με περιεχόμενο αντίστοιχο ή παρόμοιο με τα ανωτέρω, καθώς και να διαθέτουν οχήματα ιδιοκτησίας τους προς το συγκεκριμένο σκοπό, δεν έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι αντίστοιχοι λόγοι έφεσης.

Εξάλλου, λόγω της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς απάντων των εναγομένων, πλην του εικοστού τρίτου εξ αυτών, η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία υπέστη ηθική βλάβη, συνιστάμενη στην προσβολή της εμπορικής της φήμης και υπόληψης, καθώς δόθηκε η εντύπωση στο συναλλακτικό κοινό ότι αυτή αποτελεί μια εταιρεία χωρίς κοινωνική ευαισθησία, που απολύει μαζικά υπαλλήλους, μεταφέρει την παραγωγή της στα Βαλκάνια και αποφεύγει τη φορολόγηση στην ημεδαπή με αποκλειστικό σκοπό το οικονομικό. Για την αποκατάσταση της εν λόγω ηθικής βλάβης, δικαιούται χρηματική ικανοποίηση, η οποία λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών περιστατικών που συνιστούν την παράνομη και υπαίτια πράξη των εναγόμενων, πλην του εικοστού τρίτου εξ αυτών, του είδους και του βαθμού της συμμετοχικής συμβολής και της υπαιτιότητας εκάστου εξ αυτών, της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης των διαδίκων ανέρχεται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, στο χρηματικό ποσό των 10.000 ευρώ. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που έκρινε ότι η ενάγουσα υπέστη ηθική βλάβη από την παράνομη συμπεριφορά των παραπάνω εναγομένων και επιδίκασε το χρηματικό ποσό των 10.000 ευρώ για την αποκατάσταση αυτής, δεν έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος o αντίστοιχος λόγος έφεσης|».

[III] Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την έφεση των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε κάνει εν μέρει δεκτή την αγωγή της αναιρεσίβλητης. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 61, 281, 299, 914 και 932 του ΑΚ, 361-363 και 364 του ΠΚ και 2 παρ. 1, 5 παρ. 1 και 23 παρ. 1 του Συντάγματος, όπως η έννοιά τους αναλύθηκε στις νομικές σκέψεις που προαναφέρθηκαν, καθόσον τα πιο πάνω ανελέγκτως γενόμενα δεκτά ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά αφ’ ενός μεν πληρούν το πραγματικό της νομικής έννοιας της προσβολής της προσωπικότητας της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας με συμπεριφορά των αναιρεσειόντων που συνιστά συκοφαντική δυσφήμηση αυτής, τελεσθείσα με την εν γνώσει τους διάδοση αναληθών περιστατικών για τις εργασίες της επιχείρησής της, αφ’ ετέρου δε συνιστούν, όσον αφορά την παρότρυνση του καταναλωτικού κοινού για μποϋκοτάζ των προϊόντων της αναιρεσίβλητης, καταχρηστική και, συνακόλουθα, παράνομη αλλά και υπαίτια συμπεριφορά των αναιρεσειόντων, η οποία τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το επελθόν αποτέλεσμα της προσβολής της εμπορικής πίστης, της φήμης και του κύρους της αναιρεσίβλητης, αφού ήταν ικανή σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων να επιφέρει τη βλάβη αυτή, την οποία και επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε να στοιχειοθετείται με τις εν λόγω πράξεις των αναιρεσειόντων αδικοπρακτική συμπεριφορά αυτών και να δικαιολογείται, έτσι, η παραδοχή της αγωγής της αναιρεσίβλητης και, ειδικότερα, τόσο η επιβληθείσα υποχρέωση των αναιρεσειόντων προς παράλειψη των πράξεων που προσβάλλουν την προσωπικότητα της αναιρεσίβλητης όσο και η επιδίκαση σ’ αυτή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης.

Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος, από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγοι της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι. Ειδικότερα, η προβαλλόμενη με τον πρώτο αναιρετικό λόγο αιτίαση ότι εσφαλμένα κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ως αδικοπρακτική συμπεριφορά το μποϋκοτάζ των προϊόντων της αναιρεσίβλητης, αφού τούτο αποτελεί έκφραση ιδεών, αντιλήψεων και μορφή διαμαρτυρίας εδραζόμενο στο συνταγματικό δικαίωμα της ελευθερίας γνώμης, είναι αβάσιμη, καθόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση, κατά τις ως άνω ανέλεγκτες παραδοχές του Εφετείου, η διενέργεια αυτού υπερέβη, πράγματι, τα όρια των συνταγματικών δικαιωμάτων των αναιρεσειόντων και διενεργήθηκε κατά κατάχρηση δικαιώματος, δεδομένου ότι έγινε με στόχο τον περιορισμό νόμιμων εξουσιών της αναιρεσίβλητης απορρεουσών από το διευθυντικό δικαίωμα αυτής σχετικά με την κατάργηση του τμήματος διακίνησης των προϊόντων της στη συγκεκριμένη περιοχή, το οποίο, όμως, αυτή δεν είχε ασκήσει καταχρηστικά, αλλά και με παράλληλη διάδοση αναληθών γεγονότων, σχετικά με την επιχειρηματική οργάνωση και τις εργασίες εν γένει της επιχείρησης της αναιρεσίβλητης, με αποτέλεσμα η σχετική συμπεριφορά των αναιρεσειόντων, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, να συνιστά αδικοπραξία.

Εξάλλου, η έτερη αιτίαση των αναιρεσειόντων, που προβάλλεται με τον ίδιο ως άνω λόγο, περί εσφαλμένης εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 11 και 12 του ν. 146/1914 στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, αφού το Εφετείο, σύμφωνα με τις πιο πάνω παραδοχές του, δεν δέχθηκε ότι η αδικοπραξία αυτή έλαβε χώρα με σκοπό ανταγωνισμού και, συνεπώς, η σχετική αναφορά στο άρθρο 12 του ως άνω νόμου που γίνεται στη μείζονα σκέψη της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν συνιστά παραβίαση της διατάξεως αυτής, ώστε να θεμελιώνεται πλημμέλεια από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, τα δε πραγματικά περιστατικά που δέχεται το Εφετείο στην ελάσσονα πρότασή του, δεν υπαγάγει στη διάταξη αυτή, αλλά μόνο στις προαναφερόμενες διατάξεις, οι οποίες και στηρίζουν το διατακτικό της.

Περαιτέρω, αβάσιμη είναι και η προβαλλόμενη, από τον αρ. 19 (κατ’ εκτίμηση, και όχι από τον αρ. 1) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αιτίαση που αποδίδεται με το δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου, σχετικά με την επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης στην αναιρεσίβλητη, αφού, όπως προκύπτει από το εκτεθέν περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε, ότι «λόγω της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς απάντων των εναγομένων, [...] η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία υπέστη ηθική βλάβη, συνιστάμενη στην προσβολή της εμπορικής της φήμης και υπόληψης», σύμφωνα δε με τη μείζονα σκέψη, αποκατάσταση της ηθικής βλάβης μπορούν να ζητήσουν και τα νομικά πρόσωπα και εν προκειμένω οι ανώνυμες εταιρείες, εφόσον με την αδικοπραξία προσβλήθηκε η εμπορική τους πίστη, η επαγγελματική τους υπόληψη και γενικά το εμπορικό τους μέλλον (ΑΠ 932/2019, ΑΠ 193/2018, ΑΠ 718/2017, ΑΠ 704/2017) και, ως εκ τούτου, δεν απαιτείτο να διαλαμβάνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ιδιαίτερη παραδοχή για «βλάβη, που έχει υλική υπόσταση». Κατά τα λοιπά, ο ίδιος ως άνω δεύτερος αναιρετικός λόγος είναι απαράδεκτος, διότι υπό το πρόσχημα της παραβίασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση κατά την ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του Δικαστηρίου, ότι συνεπεία της συγκεκριμένης προσβολής επήλθε πράγματι ηθική βλάβη στην αναιρεσίβλητη (βλ. ΑΠ 427/2015, ΑΠ 2027/2014).

Περαιτέρω, η κατ’ άρθρο 249 ΚΠολΔ αναστολή της δίκης εωσότου περατωθεί άλλη πολιτική ή διοικητική δίκη απόκειται στην κυριαρχική και ανέλεγκτη με αναίρεση εξουσία του δικαστηρίου (ΑΠ 1601/2018, ΑΠ 874/2017, ΑΠ 391/2014, ΑΠ 1191/2010), το δε αίτημα περί αναβολής της δίκης και τα προς υποστήριξη του υποβαλλόμενα πραγματικά περιστατικά δεν αποτελούν «ζήτημα», με την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η ίδρυση του οποίου προϋποθέτει ουσιαστική έρευνα της διαφοράς. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες μέμφονται την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο απέρριψε χωρίς καμιά δικαιολογία το σχετικό αίτημά τους, που προέβαλαν κατά τη συζήτηση της έφεσης τους, για αναβολή (αναστολή) της συζήτησης της ένδικης αγωγής «μέχρι την έκδοση και την καθαρογραφή της συναφούς απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης», είναι απαράδεκτος, αφού η ως άνω διάταξη είναι καθαρά δικονομική και δεν προβλέπεται γι’ αυτήν, σε περίπτωση παραβίασής της, ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης, η δε κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για την απόρριψη του εν λόγω αιτήματος εναπόκειτο στην αναιρετικά ανέλεγκτη διακριτική εξουσία του.

Κατ’ ακολουθίαν τούτων, πρέπει η ένδικη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος για την άσκηση αυτής παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσειόντων λόγω της ήττας τους (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21.02.2019 αίτηση των:

1) Πρωτοβάθμιας Συνδικαλιστικής Οργάνωσης με την επωνυμία «ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΤΟΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»,

2)... (συν. 27),

για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 4612/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος για την άσκηση της ανωτέρω αίτησης παραβόλου.

Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Μαΐου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ