Supreme Court dismisses appeal due to contradictory grounds and defendant's absence from hearing.

Απόφαση 567 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 567/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασημίνα Υφαντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Βαρβάρα Πάπαρη και Μαρία Πετσάλη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Μαρτίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Σ. του Χ., κατοίκου ..., ως ασκούσας τη γονική μέριμνα και την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου της Μ. - Α., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου της Δήμητρας Ψωμιάδου και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Φ. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/10/2018 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 887/2021 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2021/2022 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17/10/2022 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ.1, 568 παρ.1, 2, 4 και 576 παρ.1 έως 3ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί και δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ` αυτήν κάποιος διάδικος, το Δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και, αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζητήσεώς της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (ΑΠ 536/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση από την προσκομιζόμενη από την επισπεύδουσα τη συζήτηση αναιρεσείουσα υπ` αριθμ. ...2023 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών Ι. Π. προκύπτει, ότι ο αναιρεσίβλητος κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα για να παραστεί στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Ωστόσο, ο αναιρεσίβλητος δεν παρέστη, κατά τα άνω, νομίμως στην εν λόγω δικάσιμο στο ακροατήριο του Δικαστηρίου κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη σειρά της από το πινάκιο. Επομένως, σύμφωνα και με την προηγηθείσα νομική σκέψη, το δικαστήριο θα προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως σαν να ήταν και αυτός ο διάδικος παρών.

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών υπ' αρ. 2021/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία, μετά την παραδοχή της ασκηθείσας από την αναιρεσείουσα εφέσεως κατά της υπ' αρ. 887/2021 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και την εξαφάνιση αυτής, έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή της αναιρεσείουσας, με την οποία ζήτησε να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητος να της καταβάλλει, ως διατροφή, το ποσό των 655 ευρώ μηνιαίως, για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους, Μ. - Α., που γεννήθηκε χωρίς γάμο των διαδίκων - γονέων του και αναγνωρίστηκε εκούσια από τον εναγόμενο - αναιρεσίβλητο.

Η αίτηση αναιρέσεως έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). Σύμφωνα με το άρθρο 1484 του ΑΚ "σε περίπτωση αναγνώρισης εκούσιας ή δικαστικής, αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, το τέκνο έχει ως προς όλα θέση τέκνου γεννημένου σε γάμο απέναντι στους δύο γονείς και τους συγγενείς τους", ενώ κατά το άρθρο 1489 του ΑΚ "αν δεν υπάρχουν κατιόντες, υποχρέωση διατροφής έχουν οι πλησιέστεροι ανιόντες, που ενέχονται σε ίσα μέρη, αν είναι περισσότεροι στον ίδιο βαθμό.

Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του". Από τις ανωτέρω διατάξεις, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 1485-1487 και 1493 ΑΚ, συνάγεται ότι ο πατέρας του ανήλικου άγαμου τέκνου, το οποίο αναγνωρίσθηκε εκουσίως ή δικαστικώς ως δικό του τέκνο και δεν έχει εισοδήματα, από περιουσία ή από εργασία, υποχρεούται να το διατρέφει, ανάλογα με τις δυνάμεις του, από κοινού με τη μητέρα του τέκνου (ΑΠ 36/2021).

Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του ανηλίκου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του και περιλαμβάνει τα αναγκαία για τη συντήρηση και εν γένει εκπαίδευσή του έξοδα. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβιώσεως, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη επιτηρήσεως και εκπαιδεύσεως και την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υποχρέου.

Για να καθοριστεί το ποσό της δικαιούμενης διατροφής αξιολογούνται κατ` αρχήν τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου με βάση τις συνθήκες της ζωής του, χωρίς όμως να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις. Η δαπάνη για την εξυπηρέτηση στεγαστικών ή καταναλωτικών δανείων δεν προαφαιρείται από τα εισοδήματα του υποχρέου, όπως π.χ.

από τον μισθό του, αλλά λαμβάνεται υπόψη, ως στοιχείο προσδιοριστικό της αξίας της περιουσίας του, η οποία πρέπει να εκληφθεί ότι μειώνεται κατά το ποσό του δανείου, καθώς και ως στοιχείο προσδιοριστικό των συνθηκών διαβιώσεώς του (ΑΠ 995/2019, ΑΠ 1486/2018). Στοιχεία δε, θεμελιωτικά του δικαιώματος διατροφής τέκνου, είναι η αδυναμία του ανηλίκου τέκνου να διατρέφει τον εαυτό του από τα εισοδήματα της περιουσίας ή το προϊόν της εργασίας του, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγομένου γονέα, οι ανάγκες του ανηλίκου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του, οι οποίες είναι προσδιοριστικές του ύψους της διατροφής που πρέπει να του καταβληθεί και το αιτούμενο, για όλες αυτές τις ανάγκες του, συνολικό ύψος της δαπάνης, που αποτελεί την κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις ανάλογη διατροφή του, ο δε εναγόμενος γονέας προς περιορισμό της υποχρεώσεώς του προς διατροφή μπορεί να προβάλει την από το άρθρο 1489 παρ.2 ΑΚ ένσταση, ισχυριζόμενος ότι το τέκνο έχει δικαίωμα διατροφής έναντι και του άλλου γονέα, ο οποίος υποχρεούται να συμβάλλει στη διατροφή του τέκνου, ανάλογα με τις προσδιορισμένες με την ένσταση οικονομικές του δυνατότητες (ΑΠ 36/2021, ΑΠ1175/2020).

Ο επιμερισμός αυτός της απαιτούμενης για το ανήλικο τέκνο διατροφής, μεταξύ των γονέων του, γίνεται χωρίς να απαιτείται η υποβολή ενστάσεως συνεισφοράς και του άλλου γονέα, εκ μέρους του εναγομένου, όταν με την αγωγή ζητείται όχι ολόκληρο το ποσό της απαιτούμενης για το εν λόγω ανήλικο διατροφής, αλλά μόνο το ποσό που αντιστοιχεί στην υποχρέωση συμμετοχής του εναγομένου στη διατροφή αυτή, μετά την αφαίρεση της συμμετοχής του άλλου γονέα, και σ` αυτή την περίπτωση η ένσταση συνεισφοράς και του άλλου γονέα αποτελεί αρνητικό ισχυρισμό (ΑΠ 1434/2023).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής είναι οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο (ΟλΑΠ 25/2003) και όχι οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει σ' αυτούς (ΟλΑΠ 14/2004), ούτε οι αρνητικοί ισχυρισμοί, που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως και αποτελούν αιτιολογημένη άρνηση καθεμιάς εξ αυτών, ούτε οι νομικές αναλύσεις, καθώς και τα επιχειρήματα ή τα συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, που αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων και το περιεχόμενο αυτών (ΑΠ 1079/2019, ΑΠ 279/2019).

Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς της : α) ότι με την υπ' αρ. 515/2018 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αχαρνών εντάχθηκε στο Ν. 3869/2010 περί ρυθμίσεως οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, υποχρεούμενη να καταβάλλει μηνιαίως προς διάσωση της κύριας κατοικίας της το ποσό των 365,96 ευρώ, τον οποίο (ισχυρισμό) πρότεινε με την αγωγή και τις προτάσεις, που κατέθεσε στον πρώτο και δεύτερο βαθμό προκειμένου να υπολογιστεί το ύψος της δικής της συνεισφοράς στη διατροφή του ανηλίκου τέκνου της σε μικρότερο ποσό και β) ότι ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος εκμίσθωσε το διαμέρισμά του, που βρίσκεται στον πρώτο όροφο επί της οδού ...

οικοδομής, κατά τη χρονική περίοδο από 1-9-2018 έως και 31-7-2019 ως κατοικία, στην ..., αντί μηνιαίου μισθώματος 280 ευρώ και για το χρονικό διάστημα από 1-1-2020 έως 30-6-2026, ως επαγγελματικό χώρο, στην "... ΙΚΕ", αντί μηνιαίου μισθώματος 400 ευρώ, τον οποίο (ισχυρισμό) πρότεινε με την έφεσή της και τις προτάσεις, που κατέθεσε στον δεύτερο βαθμό προκειμένου να συνυπολογιστούν τα ανωτέρω ποσά στα εισοδήματα του εναγομένου - αναιρεσιβλήτου κατά τον προσδιορισμό του ποσού της διατροφής που οφείλει αυτός να καταβάλλει για το ανήλικο τέκνο τους.

Ωστόσο, τα παραπάνω επικαλούμενα από την αναιρεσείουσα, η οποία, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της αγωγής ζητούσε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος - αναιρεσίβλητος γονέας να καταβάλει το σύνολο της απαιτούμενης διατροφής του ανηλίκου τέκνου, δεν αποτελούν αυτοτελείς ισχυρισμούς και συνεπώς, δεν συνιστούν "πράγματα", όπως η έννοια αυτή παρατίθεται στην ανωτέρω μείζονα σκέψη και δεν θεμελιώνουν την από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια.

Επομένως, ο αναιρετικός αυτός λόγος είναι απαράδεκτος. Σε κάθε δε, περίπτωση, από την επισκόπηση της εφέσεως και των προτάσεων, που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στο δεύτερο βαθμό προκύπτει ότι ουδόλως έγινε στα δικόγραφα αυτά επίκληση των ανωτέρω υπό στοιχείων (β) αναφερομένων περιστατικών.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν νόμιμα είτε για άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους από το διάδικο.

Το νόμιμο δε της επικλήσεως κρίνεται μόνο από τις προτάσεις του διαδίκου και όχι από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ή από το δικόγραφο της εφέσεως (ΑΠ 252/2021, ΑΠ 1573/2006). Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίστηκαν με επίκληση.

Αρκεί δε γι' αυτό η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως του καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της αποφάσεως, προκύπτει αναμφίβολα η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου. Πάντως η γενική αυτή αναφορά της λήψεως υπόψη όλων των αποδείξεων, που με επίκληση προσκομίστηκαν, δεν αποκλείει την ίδρυση του πιο πάνω λόγου αναιρέσεως για κάποιο αποδεικτικό μέσο, όταν από το περιεχόμενο της αποφάσεως δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη.

Αρκεί και μόνον η ύπαρξη αμφιβολιών για την ίδρυση του παρόντος λόγου (ΟλΑΠ 8/2016, ΑΠ 1027/2022, ΑΠ 252/2021). Με τον δεύτερο λόγο της αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περ. γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα κάτωθι αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλέστηκε και προσκόμισε με τις προτάσεις, που κατέθεσε στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ήτοι :

α) την υπ' αρ. 515/2018 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αχαρνών, από την οποία προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα εντάχθηκε στο Ν. 3869/2010 περί ρυθμίσεως οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, που προσκόμισε προκειμένου να υπολογιστεί το ύψος της δικής της συνεισφοράς στη διατροφή του ανηλίκου τέκνου της σε μικρότερο ποσό και β) το από 9-2-2022 και με αριθ.

πρωτ. 3615/7-2-2022 έγγραφο της ΑΑΔΕ με τίτλο "Χορήγηση στοιχείων", από το οποίο προκύπτει ότι ο αναιρεσίβλητος είχε εισοδήματα από την εκμίσθωση των ακινήτων του, που προσκόμισε για να συνυπολογιστούν τα αντίστοιχα μισθώματα στα έσοδά του, προκειμένου να υπολογιστεί η οφειλόμενη από αυτόν διατροφή σε μεγαλύτερο ποσό.

Από τη βεβαίωση που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι λήφθηκαν υπόψη εκτός των άλλων και όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το πλήρες και χωρίς αντιφάσεις και κενά περιεχόμενο της αποφάσεως, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και την νομίμως προσκομισθείσα από την αναιρεσείουσα υπ' αρ. 515/2018 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αχαρνών, την οποία συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ενώ ορθώς δεν έλαβε υπόψη το υπ' αριθ.

πρωτ. 3615/7-2-2022 έγγραφο της ΑΑΔΕ, αφού αυτό, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων και της προσθήκης, που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στην κατ' έφεση δίκη, δεν προσκομίστηκε νομίμως, καθώς επίκληση του εν λόγω εγγράφου έγινε για πρώτη φορά με την προσθήκη - αντίκρουση που η αναιρεσείουσα κατέθεσε μετά τη συζήτηση της εφέσεως, στις 15-2-2022.

Επομένως, ο παραπάνω λόγος της αναιρέσεως από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ.3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), δηλαδή όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της αποφάσεως για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περιπτώσεως στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περιπτώσεως.

Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος προτάσεως προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της αποφάσεως στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες.

Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τα νομικά ή πραγματικά επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, που συνέχονται με την ερμηνεία του νόμου ή την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματος του δικαστηρίου και, επομένως, αιτιολογία της αποφάσεως ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 1434/2023, ΑΠ 50/2020, ΑΠ1075/2019).

Με τον τρίτο λόγο της αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη, κατ' εκτίμηση, ότι το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489, 1493 ΑΚ, δεχόμενο με ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τις οικονομικές δυνατότητες του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου ότι το ποσό της μηνιαίας διατροφής που οφείλει να καταβάλλει ο τελευταίος στο ανήλικο τέκνο τους ανέρχεται σε τετρακόσια (400) ευρώ.

Από την παραδεκτή, κατ` άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: " ...οι διάδικοι από την εξώγαμη σχέση τους απέκτησαν ένα θήλυ τέκνο, την Μ.-Α., που γεννήθηκε στις 31-07-2009, το οποίο ο εναγόμενος αναγνώρισε με την υπ' αριθ. ...2009 πράξη αναγνώρισης τέκνου της συμβολαιογράφου Αμαρουσίου Χ.

Σ.. Από τον Μάιο του έτους 2011 η συμβίωση των διαδίκων έχει διακοπεί και το ανήλικο τέκνο των διαδίκων διαμένει με την ενάγουσα μητέρα του. Με την υπ' αριθ. 6783/2012 απόφαση των ασφαλιστικών μέτρων ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλεια της ανήλικης στην ενάγουσα και ρυθμίστηκε η επικοινωνία του εναγομένου με το τέκνο του, σύμφωνα με το από 07-03-2012 ιδιωτικό συμφωνητικό των διαδίκων.

Περαιτέρω, κατόπιν ασκήσεως της από 08-08-2012 αγωγής του ώδε εναγομένου εκδόθηκε η τελεσίδικη υπ' αριθ. 3352/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών με την οποία ανατέθηκε σε αμφότερους τους διαδίκους η άσκηση της επιμέλειας της ανήλικης μόνο ως προς τα θέματα της εκπαίδευσης αυτής και ρυθμίστηκε η άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του εναγομένου με το ανήλικο τέκνο.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος εργάζεται ως καθηγητής εφαρμογών στο Τμήμα Ηλεκτρονικής του ... και οι καθαρές μηνιαίες αποδοχές του ανέρχονται στο ποσό των (1.484,58) € (βλ. το προσκομιζόμενο ατομικό εκκαθαριστικό μηνός Δεκεμβρίου 2019). Έχει στην κυριότητα του, α) διαμέρισμα πρώτου ορόφου εμβαδού 120 τ.μ., στο οποίο διαμένει η μητέρα του, β) διαμέρισμα τρίτου ορόφου επιφάνειας 53 τμ, γ) αίθουσα (επαγγελματικό χώρο) πρώτου ορόφου επιφάνειας 101 τμ, το οποίο προέκυψε ότι δεν εκμισθώνει και ως εκ τούτου - δεν του αποφέρει εισόδημα και δ) ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ενός ισογείου καταστήματος επιφάνειας 243 τμ, τα οποία βρίσκονται σε οικοδομή κτισμένη στο Παλαιό Φάληρο επί της οδού ....

Το κατάστημα αυτό εκμισθώνει με την αδελφή του Δ. Φ., η οποία είναι συγκυρία του ακινήτου κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου, έναντι μηνιαίου μισθώματος ύψους (1.500), ήτοι (750) € έκαστος. Περαιτέρω προέκυψε ότι ο εναγόμενος από τον Αύγουστο του 2017 δεν λαμβάνει το ως άνω μίσθωμα που του αναλογεί, για το λόγο δε αυτό έχει ασκήσει κατά των μισθωτών σχετική αγωγή ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου.

Διαθέτει επίσης ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου μιας κατοικίας στην ... Αττικής επιφάνειας 160 τμ, καθώς και ποσοστό 4,17% εξ αδιαιρέτου μη καλλιεργήσιμης έκτασης επιφάνειας 3.000 τμ στη ... Αρκαδίας και ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου μη καλλιεργήσιμης έκτασης στην ... Αττικής επιφάνειας 2,000 τμ. Επίσης αποδείχθηκε ότι έχει τελέσει γάμο με την Α.

Μ., με την οποία έχει αποκτήσει ένα τέκνο ηλικίας σήμερα πέντε ετών. Διαμένει στην ... Αττικής σε ιδιόκτητη οικία της συζύγου του και δε βαρύνεται με δαπάνη μισθώματος. Είναι κύριος ενός αυτοκινήτου μάρκας MITSUBISHI, έτους κυκλοφορίας 2005. Επίσης διαθέτει μία μοτοσυκλέτα μάρκας BMW, έτους κυκλοφορίας 1996, η οποία τον Οκτώβριο του έτους 2017 ετέθη σε ακινησία μετά από κατάθεση πινακίδων κυκλοφορίας προς τη ΔΟΥ Κηφισιάς.

Άλλα εισοδήματα ή ακίνητη περιουσία δεν αποδείχθηκε ότι έχει ο εναγόμενος. Συνολικά δε τα δηλωθέντα εισοδήματα του εναγομένου για το φορολογικό έτος 2018 ανερχόταν στο ποσό των 27.351,85 ευρώ, κατά το επόμενο φορολογικό τα δηλωθέντα εισοδήματά του ανερχόταν στο ποσό των 23.044,37 ευρώ επίσης για το έτος 2020 τα δηλωθέντα εισοδήματά του ανερχόταν στο ποσό των 25.019,97 ευρώ.

Η ενάγουσα προέκυψε ότι είναι άνεργη από τον Δεκέμβριο του έτους 2012 μέχρι και σήμερα (βλ. προσκομιζόμενες βεβαιώσεις ΟΑΕΔ). Συμμετείχε σε πρόγραμμα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης ΕΣΠΑ για το χρονικό διάστημα από 18-07-2017 μέχρι 29-12-2017 και έλαβε το ποσό των (2.450). Διαμένει με το ανήλικο τέκνο και την ενήλικη θυγατέρα της Ε.

Χ., από τον λυμένο γάμο της με τον I.. Χ., σε ιδιόκτητη διώροφη μονοκατοικία με υπόγειο συνολικού εμβαδού 201,63 τμ, που βρίσκεται στις ... Αττικής επί της οδού .... Διαθέτει ένα αυτοκίνητο μάρκας SEAT τύπου ΙΒΙΖΑ, 1400 κυβικών, έτους κυκλοφορίας 2011. Άλλα εισοδήματα ή ακίνητη περιουσία δεν αποδείχθηκε ότι έχει η ενάγουσα.

Η ανήλικη Μ. -Α. είναι (11) ετών σήμερα και είναι μαθήτρια της Δ τάξης Δημοτικού Σχολείου. Κατοικεί με τη μητέρα της σε ιδιόκτητο διαμέρισμα και δεν βαρύνεται με δαπάνες στέγασης, βαρύνεται όμως με τα λειτουργικά έξοδα της οικίας αυτής κατά το μέρος που της αναλογούν. Δεν έχει περιουσία και δεν μπορεί να εργαστεί λόγω της ηλικίας της και των μαθητικών της υποχρεώσεων.

Παρακολουθεί μαθήματα πιάνου στο ... Αχαρνών, η δε μηνιαία δαπάνη ανέρχεται στο ποσό των (80) ευρώ, καθώς επίσης παρακολουθεί μαθήματα Αγγλικής γλώσσας και για αυτό απαιτείται δαπάνη ύψους 75 ευρώ μηνιαίως. Περαιτέρω δε για τη συμμετοχή της στο μπάσκετ απαιτείται δαπάνη 20 ευρώ μηνιαία. Τέλος οι ανάγκες της ανήλικης για την τροφή, στέγαση, ένδυση, υγεία, εκπαίδευση και ψυχαγωγία της, είναι ανάλογες των παιδιών της ηλικίας της.

Με βάση τις προαναφερόμενες οικονομικές δυνατότητες του εναγόμενου και τις εν γένει περιστάσεις, η κατά μήνα διατροφή για το ανήλικο τέκνο των διαδίκων πρέπει να καθοριστεί στο ποσό των (600) €. Το ποσόν αυτό είναι ανάλογο με τις ανάγκες του, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής και ανταποκρίνεται στα απαραίτητα έξοδα για τη διατροφή, συντήρηση και την εκπαίδευσή του.

Από το ποσό αυτό ο εναγόμενος είναι σε θέση να καταβάλει το ποσό των (400) € για το τέκνο του. Κατά το υπόλοιπο ποσό που απαιτείται για τη διατροφή του συμμετέχει και η ενάγουσα με την προσφορά της προσωπικής της εργασίας και απασχόλησης για την περιποίηση και φροντίδα του, η οποία είναι αποτιμητή σε χρήμα.

Το ως άνω ποσό διατροφής που οφείλει υπέρ του τέκνου του είναι σε θέση να καταβάλει ο εναγόμενος χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή. Επομένως το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του επιδίκασε ποσό 350 ευρώ για τη διατροφή του ανηλίκου τέκνου Μ. - Α., έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και την εφαρμογή του νόμου, και συνεπώς πρέπει να γίνουν δεκτοί οι σχετικοί λόγοι έφεσης.

Μετά από αυτά πρέπει να γίνει δεκτή η έφεση της εκκαλούσας και να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση. Ακολούθως, αφού κρατηθεί η υπόθεση από το Δικαστήριο αυτό (άρθρο 535 Κπολ.Δ) και δικαστεί κατ' ουσία η από 18-10-2018 (..........) αγωγή της ενάγουσας, πρέπει αυτή να γίνει εν μέρει δεκτή ως βάσιμη και κατ' ουσίαν, και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλλει στην ενάγουσα, για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους, Μ. - Α., το ποσό των (400) ως μηνιαία διατροφή αυτής, από την επίδοση της αγωγής και εντεύθεν την 5η ημέρα κάθε μήνα, με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε απαιτητής και ληξιπρόθεσμης δόσης...".

Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από νόμιμη βάση, καθόσον διέλαβε σ` αυτήν την απαιτούμενη αιτιολογία, που ανταποκρίνεται στο πραγματικό των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493AK και καθιστά εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής εφαρμογής αυτών, τις οποίες έτσι δεν παραβίασε εκ πλαγίου, καθόσον αναφέρονται στην απόφαση, με σαφήνεια, επάρκεια και χωρίς αντιφάσεις οι οικονομικές δυνατότητες των γονέων, η έλλειψη περιουσίας και εισοδημάτων του ανηλίκου τέκνου, οι ανάγκες του, καθώς και το απαιτούμενο για όλες τις αναλυτικά αναφερόμενες ανάγκες συνολικό ποσό της κατά μήνα χρηματικής δαπάνης που συνιστά την ανάλογη διατροφή του, ανερχόμενη στο ποσό των 600 ευρώ, από το οποίο, με βάση την οικονομική δυνατότητά του, ποσό 400 ευρώ οφείλει να καταβάλλει ο εναγόμενος - αναιρεσίβλητος, πατέρας του, ενώ το υπόλοιπο ποσό καλύπτει η ενάγουσα - αναιρεσείουσα, μητέρα του με την προσφορά της προσωπικής της εργασίας και απασχολήσεως για τη φροντίδα του τέκνου, η οποία είναι αποτιμητή σε χρήμα.

Ειδικότερα, τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά θεμελιώνουν το σαφώς διατυπούμενο ως άνω αποδεικτικό πόρισμα, με τις υποστηρίζουσες αυτό, αναιρετικά ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές: α) Ότι το ανήλικο τέκνο των διαδίκων αδυνατεί να διαθρέψει τον εαυτό του, καθόσον δεν διαθέτει περιουσία ή εισοδήματα που να καλύπτουν τις διατροφικές του ανάγκες και υπόχρεοι προς διατροφή του είναι οι γονείς του από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις οικονομικές του δυνάμεις.

β) Ότι ο εναγόμενος εργάζεται ως καθηγητής εφαρμογών στο ... με καθαρές μηνιαίες αποδοχές 1.484,58 ευρώ, έχει στην κυριότητά του σε οικοδομή επί της οδού ... στο Π. Φάληρο : διαμέρισμα πρώτου ορόφου εμβαδού 120 τ.μ., στο οποίο διαμένει η μητέρα του και διαμέρισμα τρίτου ορόφου επιφάνειας 53 τμ, αίθουσα (επαγγελματικό χώρο) πρώτου ορόφου επιφάνειας 101 τμ, την οποία δεν εκμισθώνει, καθώς και ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ενός ισογείου καταστήματος επιφάνειας 243 τμ, το οποίο εκμισθώνει έναντι μηνιαίου μισθώματος 750 ευρώ, που όμως από τον Αύγουστο του 2017 δεν του καταβάλλεται, διαθέτει ακόμη ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου μιας κατοικίας στην ...

Αττικής επιφάνειας 160 τμ, καθώς και ποσοστό 4,17% εξ αδιαιρέτου μη καλλιεργήσιμης εκτάσεως επιφάνειας 3.000 τμ στη ... Αρκαδίας και ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου μη καλλιεργήσιμης εκτάσεως στην ... Αττικής επιφάνειας 2.000 τμ., ενώ ήδη έχει τελέσει γάμο, από τον οποίο απέκτησε ένα τέκνο ηλικίας πέντε ετών, διαμένει στην ...

Αττικής σε ιδιόκτητη οικία της συζύγου του και είναι κύριος ενός αυτοκινήτου μάρκας MITSUBISHI, έτους κυκλοφορίας 2005 και μιας μοτοσυκλέτας μάρκας BMW, έτους κυκλοφορίας 1996, τα δε συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα αυτού ανέρχονταν για το φορολογικό έτος 2018 στο ποσό των 27.351,85 ευρώ, για το 2019 στο ποσό των 23.044,37 ευρώ και για το 2020 στο ποσό των 25.019,97 ευρώ.

γ) Ότι η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα είναι άνεργη, διαμένει με το ανήλικο τέκνο σε ιδιόκτητη κατοικία στις ... Αττικής, έχει ένα αυτοκίνητο μάρκας SEAT τύπου IBIZA, έτους κυκλοφορίας 2011 και δεν διαθέτει άλλα εισοδήματα πέραν του ποσού των 2.450 ευρώ, που έλαβε από τη συμμετοχή της σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ, ούτε διαθέτει άλλη ακίνητη περιουσία.

δ) Ότι το ανήλικο τέκνο των διαδίκων είναι 11 ετών, μαθήτρια της Δ' τάξεως δημοτικού σχολείου, δεν έχει περιουσία ούτε εισοδήματα, παρακολουθεί μαθήματα πιάνου, Αγγλικής γλώσσας και συμμετέχει σε μπάσκετ, ενώ κατά τα λοιπά οι ανάγκες της για τροφή, στέγαση, ένδυση, υγεία εκπαίδευση και ψυχαγωγία είναι ανάλογες με εκείνες των παιδιών της ηλικίας της.

Επομένως, ο δεύτερος από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Αντιφατικοί μεταξύ τους λόγοι αναιρέσεως είναι απαράδεκτοι. Τέτοια αντίφαση υπάρχει και όταν προβάλλεται ότι το δικαστήριο της ουσίας αφενός δεν έλαβε υπόψη με την προσβαλλόμενη απόφασή του κάποιο συγκεκριμένο έγγραφο, δηλαδή προβάλλεται πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, και ότι αφετέρου παραμόρφωσε το περιεχόμενο του ίδιου εγγράφου με το να δεχτεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό, δηλαδή προβάλλεται πλημμέλεια από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Σε περίπτωση δε, κατά την οποία οι λόγοι αναιρέσεως είναι αντιφατικοί, ο δεύτερος από αυτούς απορρίπτεται ως απαράδεκτος, ενώ ο προτασσόμενος αυτού λόγος ερευνάται (ΑΠ 769/2023, ΑΠ 619/2020, ΑΠ 584/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα με τον τέταρτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση για την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 20 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του αναφερόμενου στον δεύτερο λόγο της κρινόμενης αιτήσεώς της εγγράφου, ήτοι του από 9-2-2022 και με αριθ. πρωτ. 3615/7-2-2022 εγγράφου της ΑΑΔΕ. Ο λόγος αυτός είναι, σύμφωνα με τ' ανωτέρω λεχθέντα, απαράδεκτος, προεχόντως ως αντιφατικός έναντι του δεύτερου λόγου, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια της μη λήψεως υπόψη του ίδιου ως άνω εγγράφου. Σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, το εν λόγω έγγραφο δεν ελήφθη υπόψη από το Εφετείο, αφού δεν προσκομίστηκε σε αυτό νομίμως, κατά τα ανωτέρω λεχθέντα.

Κατ' ακολουθίαν, αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως. Λόγω δε της φύσεως της υποθέσεως (592 παρ.3 ΚΠολΔ) δεν καταβλήθηκε παράβολο από την αναιρεσείουσα (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται ελλείψει σχετικού αιτήματος του απόντος αναιρεσιβλήτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 17-10-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ` αριθ. 2021/2022 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Νοεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Μαρτίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ