Supreme Court dismisses appeal due to failure to summon necessary co-defendant creditor in civil proceedings.

Απόφαση 1035 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1035/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σωκράτη Πλαστήρα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Μυρσίνης Παπαχίου και της αρχαιοτέρας της συνθέσεως Αρεοπαγίτου Ασπασίας Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη), Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη, Ερασμία Λιούλη και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Απριλίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Ηλεκτρονικός Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης" (e-ΕΦΚΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικού διαδόχου των ν.π.δ.δ. με την επωνυμία α) "Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών" (ΟΑΕΕ) και β) ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Απασχόλησης Μισθωτών" (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ), γ) Περιφερειακό Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευαγγελία Παπαγγελή.

Της αναιρεσίβλητης: Α. Κ. του Ν., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-3-2018 (αρ. εκθ. καταθ. 23/2018) αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Καστοριάς και συνεκδικάστηκε με την από 21-3-2018 (αρ. εκθ. καταθ. 22/2018) αίτηση του Γ. Τ. του Χ., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 55/2021 απόφαση του Ειρηνοδικείου Καστοριάς, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-2-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με το τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποιός επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, ερευνάται αν ο διάδικος ο οποίος δεν εμφανίστηκε ή αν και εμφανίστηκε δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση με το τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση. Στη περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην ερευνώμενη υπόθεση, από τη προσκομιζόμενη, από το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ., με αριθ. 9206Β'/8-12-2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας Γ. Π., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση, από 15-2-2022, αίτησης αναίρεσης, με τη κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για τη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και κλήση προς παράσταση κατ`αυτή, επιδόθηκε, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, νομότυπα και εμπρόθεσμα, κατ' άρθρο 143 παρ. 1 του ΚΠολΔ στην ενεργούσα αυτοδικαίως ως αντίκλητο, πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης που την εκπροσώπησε στη δίκη ενώπιον του δικάσαντος ως Εφετείου δικαστηρίου, δικηγόρο Καστοριάς Σ.

Γ. (ΑΠ 868/2020). Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε ενώπιον του δικαστηρίου τούτου, κατά τη παρούσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε για συζήτηση, με τη σειρά της από το πινάκιο και ούτε έχει καταθέσει δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται, κατά τη διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της αναιρετικής δίκης, πρέπει, να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν όλοι οι διάδικοι παρόντες (άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 1 επ., 4, 5 και 8 του ν. 3869/2010 ("Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων ......."), 76-78, 748 παρ. 3 εδάφ. α`, 760 εδάφ. α`, 762 και 769 εδ. β` του ΚΠολΔ προκύπτει ότι, εφόσον στην αίτηση του οφειλέτη για δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, όπως ισχύει, αναφέρονται περισσότεροι πιστωτές και οι απαιτήσεις αυτών, η μη επίδοση της αίτησης σε κάποιον ή κάποιους από τους πιστωτές εμποδίζει τη περαιτέρω διαδικασία και ως προς τους πιστωτές εκείνους για τους οποίους έγινε κανονικά η επίδοση της αίτησης.

Και τούτο, διότι ο οφειλέτης, αναφέροντας στην αίτησή του περισσότερους πιστωτές, επιθυμεί την έναντι όλων ρύθμιση των χρεών του και την απαλλαγή του από αυτά. Άλλωστε, το δικαστήριο, σε περίπτωση ρύθμισης, θα ορίσει καταβολές σε όλους τους πιστωτές και όχι σε ορισμένους από αυτούς. Δεν νοείται, συνεπώς, ο χωρισμός της διαδικασίας και η έρευνα της υπόθεσης μόνο έναντι των πιστωτών εκείνων προς τους οποίους επιδόθηκε η αίτηση, όχι όμως και έναντι εκείνων προς τους οποίους δεν επιδόθηκε, καθόσον κάτι τέτοιο θα σήμαινε ουσιαστικά ότι ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να επιλέγει τους πιστωτές του, έναντι των οποίων επιθυμεί τη ρύθμιση.

Τέτοια, όμως, δυνατότητα δεν έχει, όπως τούτο προκύπτει από τη διάταξη του τρίτου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του ν. 3869/2010, όπως το εδάφιο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 16 παρ. 1 του ν. 4161/2013 και όπως ισχύει με το άρθρο 61 του ν. 4549/2018, αλλά και από το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010 (όπως διαμορφώθηκε σύμφωνα με το ν. 4336/2015 που αντικατέστησε το άρθρο 1 του ν. 3869/2010), που ορίζει ότι "στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου εμπίπτει το σύνολο των οφειλών των προσώπων της παραγράφου 1 προς τους ιδιώτες".

Και ναι μεν στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 1 του παραπάνω νόμου 3869/2010, όπως διαμορφώθηκε μετά το ν. 4336/ 2015, ορίζεται ότι "απαίτηση πιστωτή, η οποία δεν έχει συμπεριληφθεί στην αίτηση, δεν επηρεάζεται από τη διαδικασία διευθέτησης των οφειλών του αιτούντος κατά τον παρόντα νόμο", η διάταξη, ωστόσο, αυτή εφαρμόζεται, κατά τη γραμματική της διατύπωση, "αν δεν συμπεριληφθεί στην κατάσταση απαίτηση πιστωτή", όχι, όμως, και στη περίπτωση που έχει περιληφθεί πιστωτής, αλλά στη συνέχεια δεν γίνεται επίδοση σε αυτόν.

Κατά συνέπεια, οι αναφερόμενοι στην αίτηση τυχόν περισσότεροι πιστωτές τελούν μεταξύ τους σε σχέση οιονεί αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 76 παρ. 1 περ. β` του ΚΠολΔ (ΑΠ 596/2024, ΑΠ 1508/2022, ΑΠ 1487/2022, ΑΠ 516/2020, ΑΠ 757/2019, ΑΠ 436/2018, ΑΠ 1049/2017, ΑΠ 1978/2017) και, ως εκ τούτου, πρέπει να καλούνται σε κάθε μεταγενέστερη συζήτηση της υπόθεσης, κατ` άρθρ. 76 παρ. 3 του ΚΠολΔ, αλλιώς, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους (αναγκαίους) ομοδίκους και αυτεπάγγελτα (ΑΠ 561/2024).

Στην ερευνώμενη περίπτωση, από τη παραδεκτή, κατ` άρθ. 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Η αναιρεσίβλητη άσκησε, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Καστοριάς, την από 21-3-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 23/23-3-2018 αίτησή της, κατ` άρθ. 4 παρ. 1 του ν. 3869/2010, την οποία έστρεψε κατά: 1) της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "...

ΑΕ" και 2) του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.)", ως καθολικού διαδόχου του τ. Ο.Α.Ε.Ε. και τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, έχοντας μετονομασθεί πλέον ο Ε.Φ.Κ.Α. σε "Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.)", επιδιώκοντας τη ρύθμιση των χρεών της έναντι αυτών. Η αίτηση συζητήθηκε στις 22-4-2021 και εκδόθηκε η με αριθ. 55/2021 απόφαση του πιο πάνω Ειρηνοδικείου, με την οποία η αίτηση έγινε δεκτή.

Κατά της απόφασης αυτής το δεύτερο των καθών η αίτηση Ν.Π.Δ.Δ., άσκησε την ένδικη αίτηση αναίρεσης κατά της αιτούσας οφειλέτη, χωρίς, όμως, να αποδεικνύεται ότι η πρώτη των καθών η αίτηση ανώνυμη τραπεζική εταιρία, η οποία είναι επίσης πιστωτής της οφειλέτου-αναιρεσίβλητης, κλητεύθηκε είτε από το αναιρεσείον είτε από την αναιρεσίβλητη να παραστεί στη δίκη (ούτε γίνεται επίκληση κλήτευσής της στις από 19-4-2024 προτάσεις του αναιρεσείοντος), παρότι τούτο ήταν αναγκαίο, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην αρχή της παρούσας σκέψης.

Η έλλειψη κλήτευσης αυτής της καθής καθιστά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης απαράδεκτη, κατ`αυτεπάγγελτη έρευνα του Δικαστηρίου, εξαιτίας της προαναφερόμενης αναγκαστικής τους ομοδικίας (ΑΠ 516/2020, ΑΠ 437/2018, ΑΠ 436/2018, ΑΠ 1049/2017). Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι η μη απεύθυνση της αναίρεσης και κατά των λοιπών διαδίκων στο εφετείο - πιστωτριών Τραπεζών, δεν δημιουργεί το απαράδεκτο της συζήτησης (ΑΠ 180/2022, ΑΠ 153/2017), πλην όμως απαιτείται η κλήτευση αυτών προς συζήτηση κατά την αναιρετική δίκη).

Μετά από αυτά, η συζήτηση της υπόθεσης πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ απαράδεκτη τη συζήτηση της από 15-2-2022 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 1/15-2-2022 αίτησης για αναίρεση της με αριθ. 55/2021 (τελεσίδικης) απόφασης του Ειρηνοδικείου Καστοριάς.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Ιουνίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Ιουλίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ