Legislator Giurisprudenza & Legislazione
V KO 182/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses ex officio retrial request regarding judge impartiality test results and appointment procedures.

Numero d'incarto V KO 182/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the defense's request to initiate an ex officio retrial based on alleged defects in the independence and impartiality tests of the judges. The court found that the defense failed to cite specific judicial decisions or international rulings supporting the need for a retrial under Article 540 § 3 of the Criminal Procedure Code. Furthermore, the court determined that the positive results of the independence tests and the judges' appointment procedures did not constitute an absolute ground for appeal under Article 439 § 1(2) of the Criminal Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 540 § 3 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.: A request for an ex officio retrial based on alleged defects in the independence and impartiality tests of judges is dismissed if no specific judicial or international decision substantiates the need for retrial and the existing test results do not constitute an absolute ground for appeal.

Parole chiave

Generato dall'IA
ex officio retrial independence and impartiality test absolute ground for appeal judicial appointment procedure Criminal Procedure Code Supreme Court of Poland defense request dismissal riapertura della pratica

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 540 § 3 k.p.k.
W petitum pisma jako podstawę prawną wystąpienia wskazano co prawda art. 540 § 3 k.p.k., jednak obrońca nie wskazał na żadne konkretne orzeczenie sądu lub trybunału międzynarodowego, z którego miałaby wynikać potrzeba wznowienia postępowania karnego w tej sprawie w rozumieniu art.
art. 542 § 3 k.p.k.
stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Natomiast w piśmie tym wyraźnie obrońca domaga się wznowienia postępowania karnego z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku ze sposobem powołania konkretnych sędziów do pełnienia urzędów.
art. 542 § 3 k.p.k
stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);
art. 540 § 3 k.p.k
W petitum pisma jako podstawę prawną wystąpienia wskazano co prawda art. 540 § 3 k.p.k., jednak obrońca nie wskazał na żadne konkretne orzeczenie sądu lub trybunału międzynarodowego, z którego miałaby wynikać potrzeba wznowienia postępowania karnego w tej sprawie w rozumieniu art.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Natomiast w piśmie tym wyraźnie obrońca domaga się wznowienia postępowania karnego z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r., V KK 353/24
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r., V KK 353/24; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2024 r., V KK 204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24 – w części dotyczącej uchybienia z art.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2024 r., V KK 204/24
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r., V KK 222/22
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2024 r., V KK 205/24
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2025 r., V KK 335/25
V KK 353/24
Supreme Court allows interpreter's fee for translating Supreme Court order in Polish to Danish.
V KK 204/24
Supreme Court partially quashes appeal verdict, remanding some cases and dismissing charges against one defendant.
V KK 186/24
Supreme Court partially allowed cassation, overturning sentence portion while dismissing rest as groundless.
V KK 222/22
Criminal appeal dismissed; defense failed to prove judge's lack of impartiality despite nomination via KRS competition.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

V KO 182/25 ZARZĄDZENIE Dnia 4 listopada 2025 r. SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po zapoznaniu się z pismem obrońcy S.K. i H.K., sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2024 r., II AKa 127/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 listopada 2023 r., IV K 54/23, 1. stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);

2. zarządzam poinformowanie skazanych i ich obrońcy o treści zarządzenia oraz pouczenie, że na zarządzenie z punktu 1 nie przysługuje żaden środek zaskarżenia;

3. zarządzam zakreślenie sprawy w repertorium KO jako załatwionej w inny sposób.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 września 2025 r., zatytułowanym „wniosek o wznowienie postępowania”, obrońca skazanych S.K. i H.K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2024 r., II AKa 127/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 listopada 2023 r., IV K 54/23. Obrońca podniósł, że w składzie Sądów obu instancji zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS) – w składzie Sądu Apelacyjnego SSA X.Y., w składzie Sądu Okręgowego SSO X.Y..1. W piśmie obrońca wniósł o zwrócenie się do KRS oraz Prezesów właściwych sądów celem nadesłania dokumentacji dotyczących ww. sędziów w zakresie przeprowadzenia testu niezależności i bezstronności. We wniosku został zawarty także wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.Należało zważyć, co następuje.Lektura wniosku doprowadziła Sąd Najwyższy do stwierdzenia, że pismo obrońcy stanowi sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania karnego z urzędu.

W petitum pisma jako podstawę prawną wystąpienia wskazano co prawda art. 540 § 3 k.p.k., jednak obrońca nie wskazał na żadne konkretne orzeczenie sądu lub trybunału międzynarodowego, z którego miałaby wynikać potrzeba wznowienia postępowania karnego w tej sprawie w rozumieniu art. 540 § 3 k.p.k. Natomiast w piśmie tym wyraźnie obrońca domaga się wznowienia postępowania karnego z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku ze sposobem powołania konkretnych sędziów do pełnienia urzędów.

Nawet w uzasadnieniu pisma (s.

18) jego autor zatytułował część uzasadnienia „uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania przez sąd z urzędu”.Po zapoznaniu się z pismem obrońcy i aktami sprawy należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania wskazanego w sygnalizacji obrońcy skazanych (art. 542 § 3 k.p.k.). Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Zgodnie z pierwszą tezą tej uchwały:

„Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej, prowadzący do wniosku, że sąd z udziałem takiego sędziego nie spełnia wymaganych standardów bezstronności i niezależności (w ten sposób także m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; a w kontekście standardu międzynarodowego wyroki ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).W tej sprawie autor sygnalizacji odwołał się zasadniczo wyłącznie do faktu powołania sędziów na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów ustawy nowelizującej.

W odniesieniu do SSA X.Y. Sąd Najwyższy już kilkukrotnie badał czy sąd orzekający z jego udziałem jest sądem należycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., przeprowadzając przy tym „test niezależności i bezstronności” tego Sędziego. Tego typu uchybienie nie zostało stwierdzone, a przeprowadzony test dał wynik pozytywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r., V KK 353/24; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2024 r., V KK 204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24 – w części dotyczącej uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. bez pisemnego uzasadnienia).Wypada dostrzec, że w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadał też SSA X.Y..2, powołany na to stanowisko sędziowskie w tożsamej procedurze, co SSN X.Y.

W stosunku do tego Sędziego Sąd Najwyższy również kilkukrotnie wypowiadał się o tym, że Sąd z jego udziałem nie jest sądem nienależycie obsadzonym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2022 r., V KK 222/22; z dnia 19 czerwca 2024 r., V KK 205/24; z dnia 16 września 2025 r., V KK 335/25).Co więcej, działając z urzędu nie dotarto do żadnych dostępnych w domenach publicznych informacji sugerujących ścisłe powiązania ww. sędziów z władzą wykonawczą, mogących rzutować na nienależytą obsadę sądu.

Na marginesie trzeba zauważyć, że ani sami oskarżeni, ani ich obrońca nie kwestionowali składu Sądu Apelacyjnego w Łodzi, orzekającego w ich sprawie. Nie składali żadnych wniosków o wyłączenie ww. Sędziów. Z kolei kwestia nienależytej obsady sądu z udziałem SSO X.Y..1. nie była dotychczas badana przez Sąd Najwyższy. Analizując dostępne informacje nie stwierdzono jednak, aby z uwagi na taki jak w tej sprawie skład Sądu Okręgowego zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Pani X.Y..1. została powołana do pełnienia urzędu sędziego w Sądzie Okręgowym w Łodzi na wniosek KRS wyrażony uchwałą nr […]/2021 z dnia […] 2021 r.

Z tej uchwały wynika, że stanowisko sędziowskie pełni od 2012 r. Opisana w uchwale opinia sędziego wizytatora jest w pełni pozytywna i odnosi się wyłącznie do merytorycznych kryteriów. Nie można uznać, jak sugeruje obrońca, że opinia ta była nierzetelna bowiem sporządził ją Sędzia, który również uzyskał nominację w wadliwej procedurze. Podobnie, nie można zgodzić się z tym, że o nienależytej obsadzie sądu może przesądzać fakt, iż trzy osoby w ramach głosowania Kolegium Sądu Okręgowego w Łodzi wstrzymało się od głosu.

Głosowanie to wypadło dla Kandydatki pozytywnie – 8 głosów „za”, brak głosów przeciw i 3 głosy „wstrzymujące się”. Jednocześnie Sąd Najwyższy nie dotarł do żadnych dostępnych w domenach publicznych informacji sugerujących ścisłe powiązania SSO X.Y..1. z ówczesną władzą wykonawczą. Sędzia nie podpisywała list poparcia dla kandydatów do wadliwie ukształtowanej KRS, nie pełniła funkcji prezesa czy wiceprezesa sądu, jak również funkcji związanych z postępowaniami dyscyplinarnymi sędziów (prezesa lub sędziego sądu dyscyplinarnego, rzecznika dyscyplinarnego).

W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., wskazanego na wstępie postępowania. Z uwagi na powyższe okoliczności, należało zarządzić jak na wstępie.[WB][a.ł] Pouczenie:1.Zarządzenie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu. ‎