Supreme Court dismisses cassation appeal regarding erasure of warning entries as inadmissible procedural matter.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellants' cassation appeal against the lower court's decision to erase warning entries from the land register. The appellants argued that the erasure constituted a final ruling on the merits of their property rights, but the court held that such entries are merely procedural safeguards. Consequently, the court ruled that cassation appeals against the erasure of these specific entries are inadmissible under civil procedure law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 924 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 3 k.p.c.: Cassation appeals against the erasure of warning entries or notices of joining creditors in enforcement proceedings are inadmissible as they do not constitute final rulings on the substance of the case.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 260/18 POSTANOWIENIE Dnia 4 stycznia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku U. M. V. i D. N. V.przy uczestnictwie S. […] Spółki Jawnej z siedzibą w S., A. W., M. W., M. F., K. F., M. C. i I. C.o wpis,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 stycznia 2019 r.,na skutek dwóch skarg kasacyjnych - wnioskodawców i uczestników postępowania A. W. i M. W.od postanowienia Sądu Okręgowego w G.z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt III Ca […], I. odrzuca skargę kasacyjną wnioskodawców;
II. przyjmuje do rozpoznania skargę kasacyjną uczestników A. W. i M. W. UZASADNIENIEW dniu 12 lutego 2016 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w W. dokonał w dziale II księgi wieczystej bliżej we wniosku opisanej nieruchomości wpisu wnioskodawców U. M. V. i D. N. V. jako właścicieli na prawach wspólności ustawowej. W dziale III tej księgi znajdowały się już wpisy ostrzeżeń o wszczęciu egzekucji z nieruchomości na wniosek uczestnika M. C. oraz o przyłączeniu się do tej egzekucji kolejnych uczestników M. W. i A. W. oraz M.
F. i K. F., a ponadto I. C., a w dziale IV figurował wpis hipoteki przymusowej w kwocie 5.320.657,80 zł na rzecz uczestników M. W. i A. W.. Na dokonany wpis wnioskodawcy wnieśli skargę w części dotyczącej wpisów ostrzeżeń oraz hipoteki, podnosząc, że art. 18 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1916 - dalej „u.k.w.h.”) w związku z ich roszczeniem o wyodrębnienie lokalu mieszkalnego bez jakichkolwiek obciążeń uniemożliwia jego współobciążenie hipotekami oraz egzekucją.
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy w W. utrzymał w mocy zaskarżony wpis. Orzeczenie to wnioskodawcy zaskarżyli apelacją w całości. Postanowieniem z dnia 6 września 2017 r. Sąd Okręgowy w G., uwzględniając częściowo apelację, zmienił zaskarżone orzeczenie i nakazał wykreślenie hipoteki przymusowej, w pozostałym natomiast zakresie apelację oddalił. Wnioskodawcy od powyższego orzeczenia wnieśli skargę kasacyjną w części oddalającej ich apelację. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:Zgodnie z systematyką Kodeksu postępowania cywilnego postępowanie wieczystoksięgowe zalicza się do postępowania nieprocesowego.
Sprawy rozpoznawane w postępowaniu wieczystoksięgowym są sprawami z zakresu prawa rzeczowego. Jak wynika z art. 5191 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.W orzecznictwie przyjmuje się, że „istotę sprawy" w postępowaniu wieczystoksięgowym określają przesłanki materialnoprawne wniosku.
Orzeczenie co do istoty sprawy rozstrzyga o zasadności żądania wnioskodawcy, który domaga się udzielenia ochrony prawnej przez potwierdzenie jego praw rzeczowych (wpisy dokonywane w dziale II), ukonstytuowania ich, jeżeli przepis wymaga takiego wpisu (wpisy dokonywane w dziale II albo IV) lub wzmocnienia skuteczności praw osobistych i roszczeń (wpisy dokonywane w dziale III). Stanowisko to można uznać za utrwalone (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, nr 6, poz. 112, z dnia 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl., z dnia 24 września 2015 r., V CSK 690/14, OSNC-ZD 2017, nr C, poz. 38, z dnia 23 marca 2018 r., II CZ 11/18, niepubl. i z dnia 18 kwietnia 2018 r., IV CZ 19/18, niepubl.).
Za orzeczenia kończące postępowanie w sprawie w postępowaniu wieczystoksięgowym w judykaturze uznaje się tylko postanowienia, które prowadzą do zmian w zakresie ujawnionych praw podmiotowych; ich zakresem nie są objęte rozstrzygnięcia zagadnień o charakterze wpadkowym lub ubocznym (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r., I CZ 27/13, niepubl., z dnia 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14, niepubl. i z dnia 16 marca 2018 r., IV CZ 2/18, niepubl.).Wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym mają jedynie na celu zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania wieczystoksięgowego lub innego albo zabezpieczenie skuteczności ewentualnego orzeczenia i nie mogą być zaliczone do rozstrzygnięć co do istoty sprawy kończących postępowanie w sprawie (por. powołane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, nr 6, poz.112, z dnia 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl., z dnia 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14, niepubl. i z dnia 12 września 2018 r., II CZ 33/18, niepubl.).
Wykreślenie ich również nie stanowi rozstrzygnięcia o tym charakterze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012 r., IV CSK 207/12, niepubl. i z dnia 9 maja 2013 r., II CZ 7/13, niepubl.). Jako przykłady takich wpisów można wskazać ostrzeżenie przewidziane w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 2017), w art. 10 ust. 2 u.k.w.h., w art. 924 § 1 k.p.c. lub w art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c.W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że od wpisu (wykreślenia) ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, przewidzianego w art. 924 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1997 r., III CKN 7/97, niepubl. z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, nr 6, poz. 112, z dnia 18 kwietnia 2007 r., V CZ 27/07, niepubl. i z dnia 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl.).
Jest to wpis o charakterze zabezpieczającym, który zgodnie z art. 925 § 1 k.p.c. wywołuje skutek zajęcia nieruchomości wobec dłużnika i osób trzecich (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2018 r., II CZ 11/18, niepubl.). Stanowisko to należy także odnieść do wpisu wzmianki o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela na podstawie art. 927 k.p.c. do toczącej się egzekucji z nieruchomości (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl.). Wpis o przyłączeniu się do egzekucji, powoduje, że skutki wpisu ostrzeżenia o jej wszczęciu obejmują również kolejnego wierzyciela (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2007 r., III CZP 93/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 68).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy skargę kasacyjną wnioskodawców, jako niedopuszczalną, odrzucił na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. jw