Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 194/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses ex officio retrial request regarding a cassation dismissal order not being a final judgment.

Numero d'incarto III KO 194/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the lawyer's request for an ex officio retrial based on a conflict of interest involving a judge who previously ruled on the same matter. The court held that a cassation dismissal order, even if obviously unfounded, does not constitute a final judgment under the Code of Criminal Procedure. Consequently, the statutory grounds for ex officio retrial apply only to final judgments, not to procedural dismissal orders.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 540 § 1 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.: A cassation dismissal order is not a final judgment concluding the proceedings; therefore, ex officio retrial provisions apply only to final judgments resolving the main issue.

Parole chiave

Generato dall'IA
ex officio retrial cassation dismissal order final judgment requirement conflict of interest Code of Criminal Procedure

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 540 § 1 k.p.k.
20), skoro w świetle art. 540 § 1 k.p.k. wznowienie dotyczy „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem", to wszelkie podstawy wznowieniowe, w tym i określone w art.
Art. 542 § 3 k.p.k.
akt III K 21/17, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario zarządza: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wskazanego wyżej postępowania.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
(I KZP 22/22), powinno skutkować stwierdzeniem zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym.
Art. 537 § 2 k.p.k.
Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego orzeczenia, wydaje orzeczenie następcze, rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.
art. 542 § 3 k.p.k
akt III K 21/17, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
(I KZP 22/22), powinno skutkować stwierdzeniem zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
nie precyzuje jaki rodzaj postępowania podlega wznowieniu z uwagi na ujawnienie się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., niemniej jednak uregulowania tego nie sposób odczytywać w oderwaniu od wcześniejszych przepisów rozdziału 56 k.p.k.
art. 540 § 1 k.p.k
20), skoro w świetle art. 540 § 1 k.p.k.
art. 537 § 2 k.p.k
Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego orzeczenia, wydaje orzeczenie następcze, rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KO 194/25 ZARZĄDZENIE Dnia 30 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie J.M. o stwierdzenie zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego w związku z pismem adw. J.M. z dnia 2 listopada 2025 r. o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK 598/19, oddalającym jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario zarządza: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wskazanego wyżej postępowania.

UZASADNIENIEPismem z dnia 2 listopada 2025 r. lustrowany adw. J.M. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK 598/19, na mocy którego oddalono jako oczywiście bezzasadną kasację wywiedzioną przez lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17.

Motywując podjętą inicjatywę adw. J.M. wskazał, że zasadność wznowienia upatruje w okoliczności „uczestniczenia w w/w postępowaniu kasacyjnym neosędziego S.S.N. M.S. orzekającego jednoosobowo w postanowieniu S.N. z dnia 15.02.2021 r. sygn. akt V KO 5/21 o nie uwzględnieniu (…) wniosku o wyłączenie z postępowania kasacyjnego sygn. akt V KK 598/19 SSN J.M. (…)”, co w związku z uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), a także uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r. (I KZP 22/22), powinno skutkować stwierdzeniem zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym.

Powyższa inicjatywa lustrowanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym do wzruszenia – zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu – prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe. Wprawdzie art. 542 § 3 k.p.k. nie precyzuje jaki rodzaj postępowania podlega wznowieniu z uwagi na ujawnienie się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., niemniej jednak uregulowania tego nie sposób odczytywać w oderwaniu od wcześniejszych przepisów rozdziału 56 k.p.k.

Oczywistym jest, że do wznowienia postępowania z urzędu może dojść jedynie wówczas, gdy w ogóle wchodzi w grę wznowienie postępowania, a nie w szerszym zakresie. Jak zatem słusznie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22 (OSNK 2023, nr 4, poz. 20), skoro w świetle art. 540 § 1 k.p.k. wznowienie dotyczy „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem", to wszelkie podstawy wznowieniowe, w tym i określone w art. 542 § 3 k.p.k., dotyczyć mogą wyłącznie takiego postępowania.

Powyższego charakteru nie ma postanowienie o oddaleniu kasacji, w tym także w wypadku uznania jej za oczywiście bezzasadną. Podejmując taką decyzję Sąd Najwyższy orzeka bowiem wyłącznie o niezasadności tego środka zaskarżenia, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której orzeczenie kończące postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Stąd też postępowanie kasacyjne zakończone takim postanowieniem nie podlega wznowieniu. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego orzeczenia, wydaje orzeczenie następcze, rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.

Wówczas orzeczenie to jako rozstrzygające prawomocnie w przedmiocie głównego nurtu procesu (w niniejszej sprawie jest nim kwestia stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego) może podlegać wznowieniu (zob. zarządzenie SN z dnia 13 marca 2025 r., II KO 180/24 i przywołane tam judykaty). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie jednak nie zaistniała, gdyż Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK 598/19 oddalił kasację wniesioną na korzyść lustrowanego jako oczywiście bezzasadną. Reasumując, skoro postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem prawomocnie kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k., to brak jest możliwości zastosowania w tego rodzaju sprawie przepisów o wznowieniu postępowania, w tym także ex officio.

Już tylko na marginesie wypada wskazać, że SSN M.S. w postępowaniu kasacyjnym o sygn. akt V KK 598/19 orzekał jedynie w kwestii wpadkowej, dotyczącej oceny zasadności wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania wniesionej kasacji. Wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie z udziałem SSN M.S. (tj. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2021 r. o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego) również nie zalicza się do kategorii orzeczeń kończących postępowanie w rozumieniu 540 k.p.k. (zob. zarządzenie SN z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt I KO 74/23; postanowienie SN z dnia 5 kwietnia 2024 r., II KZ 8/24).Mając na względzie powyższe, zarządzono jak na wstępie. [WB][a.ł] ‎