Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 393/14 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to prove preliminary admissibility grounds under Civil Procedure Code.

Numero d'incarto III CSK 393/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiffs' cassation appeal against a second-instance judgment denying compensation for their mother's death. The appellate court ruled that the mother's detention was lawful and that the plaintiffs failed to prove a causal link between the detention and her heart attack. The Supreme Court rejected the appeal because the plaintiffs did not separately demonstrate that the appeal met the specific preliminary admissibility requirements of Article 398 of the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 398 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 2 k.p.c.: A cassation appeal must separately and substantively prove preliminary admissibility grounds; failure to do so results in dismissal without examining the merits.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal admissibility preliminary grounds requirement burden of proof allocation causal link in detention civil procedure code state liability compensation separate pleading standard

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 398 § 1 k.p.c.
W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie, powódki jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazały przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Art. 398 § 2 k.p.c.
W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie, powódki jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazały przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw.
Art. 108 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Art. 391 § 1 k.p.c.
108 § 1, art. 391 § 1 i art.
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Art. 4172 k.c.
o zasądzenie kwot po 5 000 000 zł zadośćuczynienia na rzecz każdej z powódek na podstawie art. 4172 k.c. w związku ze śmiercią ich matki na skutek zawału serca, doznanego w czasie jej osadzenia w areszcie śledczym.
Art. 6 k.c.
Wskazał, że zgodnie z art. 6 k.c. na stronie pozwanej spoczywał ciężar dowodu, że jej działania nie były bezprawne zaś na powódkach spoczywał ciężar dowodu pozostałych przesłanek art.
art. 4172 k.c
o zasądzenie kwot po 5 000 000 zł zadośćuczynienia na rzecz każdej z powódek na podstawie art. 4172 k.c.
art. 6 k.c
Wskazał, że zgodnie z art. 6 k.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 393/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa B. M. i A. M.‎przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Okręgowego w K. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lutego 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od powódek solidarnie na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powódek od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w K. o zasądzenie kwot po 5 000 000 zł zadośćuczynienia na rzecz każdej z powódek na podstawie art. 4172 k.c. w związku ze śmiercią ich matki na skutek zawału serca, doznanego w czasie jej osadzenia w areszcie śledczym. Sąd drugiej instancji stwierdził między innymi, że osadzenie matki powódek w areszcie śledczym nie było bezprawne oraz że powódki nie wykazały istnienia związku przyczynowego pomiędzy tym zdarzeniem i pobytem matki w areszcie, a doznanym przez nią zawałem serca, w wyniku którego nastąpiła śmierć.

Wskazał, że zgodnie z art. 6 k.c. na stronie pozwanej spoczywał ciężar dowodu, że jej działania nie były bezprawne zaś na powódkach spoczywał ciężar dowodu pozostałych przesłanek art. 4172 k.c., w tym istnienia związku przyczynowego pomiędzy zgodnymi z prawem działaniami organów władzy publicznej, a śmiercią ich matki, co nie zostało wykazane. W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie, powódki jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazały przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Powołując się na wywód odnoszący się do zarzutów skargi kasacyjnej i wskazując, że dotyczy on w całości omówienia zagadnienia prawnego występującego w sprawie oraz istniejących w tej mierze rozbieżności w orzecznictwie, w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdziły, że skarga kasacyjna dotyczy „niezwykle istotnego zagadnienia prawnego, które nie było poruszane w orzecznictwie Sądu Najwyższego a jest od dawna przedmiotem wypowiedzi Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Kwestia rozkładu ciężaru dowodu w sprawach dotyczących szkód na osobie osadzonych w świetle Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stoi w pewnej sprzeczności z ogólną zasadą dowodzenia w polskim procesie cywilnym. Jawi się to jednak jako w pełni uzasadnione a nawet konieczne rozwiązanie w przypadku dowodzenia zdarzeń obejmujących osoby w tak wrażliwej sytuacji jak pozbawienie wolności. Nadto w polskim orzecznictwie pojawił się jak na razie jeden głos (wyrok SA w […]) akceptujący takie stanowisko. Zaskarżony wyrok zdaje się zmierzać w odwrotnym kierunku.

Tym samym zachodzi również druga z podstaw przyjęcia kasacji określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, przewidziane w art. 3984 § 1 i 2 wymagania skargi kasacyjnej stanowią jej kreatywne, odrębne i równorzędne elementy, które podlegają osobnej ocenie sądów na poszczególnych etapach badania skargi kasacyjnej. Przewidziany w art. 3984 § 2 k.p.c. obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wiąże się z instytucją tzw. przedsądu, polegającego m.in. na badaniu przez Sąd Najwyższy czy zachodzą przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, które może się zakończyć odmową przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania.

Jest to wymaganie równorzędne ale odrębne od wymagania przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, przewidzianego w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie nie może zastąpić obowiązku przedstawienia przez skarżącego odrębnego wywodu prawnego stanowiącego uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż są to odrębne przesłanki skargi kasacyjnej badane przez Sąd Najwyższy na różnych etapach jej rozpoznania. W ramach przedsądu Sąd Najwyższy może oceniać jedynie, czy skarżący wykazał, że w sprawie występuje choćby jedna z przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c. i jedynie w wyniku pozytywnej oceny tej kwestii i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, może badać, już na etapie merytorycznej oceny skargi, wskazane w niej podstawy i ich uzasadnienie.

Oba te konieczne elementy skargi kasacyjnej muszą więc być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, nie wystarczy - dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - odwołanie się do uzasadnienia podstaw kasacyjnych (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2001 r. IV CZ 45/01, OSNC 2001/10/157, z dnia 12 lipca 2007 r. V CSK 199/07, z dnia 28 lutego 2011 r. I UK 379/10 i z dnia 8 lipca 2014 r. I UK 65/14, niepubl.). Z powyższych względów nieskuteczne jest odwołanie się skarżących do uzasadnienia podstaw kasacyjnych jako uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Natomiast analiza samego, zawartego w odrębnym wywodzie, uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że nie zostało w nim wykazane, iż w sprawie występują przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zagadnienie prawne nie zostało w odpowiedni sposób sformułowane, jako abstrakcyjne pytanie prawne o charakterze uniwersalnym, powstałe na tle określonego przepisu prawnego, nie przedstawiono żadnych kontrowersji ani rozbieżnych ocen prawnych jakie zagadnienie to wywołuje ani nie wykazano, że mają one tak istotny i poważny charakter, iż wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, koniecznego nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy lecz przydatnego także dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r.

II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.). Podobnie należy ocenić odwołanie się do konieczności wykładni przepisów prawa. W uzasadnieniu tej przesłanki przedsądu nie wskazano przepisu prawa wymagającego wykładni, jej koniecznego zakresu ani pogłębionej analizy wątpliwości interpretacyjnych jak również rozbieżnych orzeczeń sądowych (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r. II CSK 84/07 i z dnia 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.).

Orzeczenia sądowe przytoczone w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych zapadły na tle odmiennych stanów faktycznych i prawnych, gdyż dotyczą odpowiedzialności Państwa za bezprawne działania lub zaniechania władzy publicznej i związanego z tym rozłożenia ciężaru dowodu, a nie odpowiedzialności przewidzianej w art. 4172 k.c. Skarżące nie przedstawiły żadnych argumentów przemawiających za przeniesieniem stanowiska zajętego w tych orzeczeniach na grunt odmiennej odpowiedzialności Państwa przewidzianej w art. 4172 k.c. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.