Supreme Court allows cassation appeal late filing by granting time extension due to lawyer's illness.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of a cassation appeal filed late by a claimant. The claimant had been granted a court-appointed lawyer who was on sick leave when the lawyer was notified of the appointment. The court held that the cause for missing the deadline ceased when the lawyer became capable of acting, not upon notification, and the subsequent filing was justified.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 168 k.p.c.; Art. 398 ust. 5 § 1 k.p.c.: The cause for missing a cassation deadline ceases when the court-appointed lawyer acquires the ability to act, provided the delay does not exceed one month from notification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 50/09
POSTANOWIENIE
Dnia 20 stycznia 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Katarzyna Gonera
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska
w sprawie z wniosku J. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o rentę z tytułu niezdolności do pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i
Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2010 r.,
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 29 września 2009 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny, na skutek rozpoznania
apelacji J. P. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
J. z dnia 21 października 2008 r. oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji
organu rentowego odmawiającej przyznania jej prawa do renty z tytułu niezdolności do
pracy, oddalił złożony przez ubezpieczoną środek odwoławczy. Powyższe orzeczenie
wraz z uzasadnieniem J. P. otrzymała w dniu 6 kwietnia 2009 r., a w dniu następnym
zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu do
wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 4 maja 2009 r. Sąd
Apelacyjny przyznał wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu i pismem
z dnia 20 maja 2009 r. zwrócił się do Okręgowej
Rady
Adwokackiej
o
wyznaczenie adwokata dla ubezpieczonej. Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 25
maja 2009 r. wyznaczyła dla wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu w osobie
adwokata S. W., którego w dniu 29 maja 2009 r. poinformowała o terminie otrzymania
przez J. P. orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna została złożona w dniu 15
lipca 2009 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w
uzasadnieniu którego adwokat R. W., substytut S. W. wskazał, że pełnomocnik
dowiedział się o sprawie dopiero 29 maja 2009 r., przy czym sama wnioskodawczyni
zgłosiła się do kancelarii po upływie terminu do wniesienia skargi. Do pisma została
załączona kserokopia zwolnienia lekarskiego adwokata S. W., z którego wynika, że
przebywał on na zwolnieniu lekarskim od dnia 20 maja 2009 r. do 9 lipca 2009 r.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. oddalił wniosek
o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucił skargę kasacyjną.
Mając na uwadze, że wnioskodawczyni otrzymała wyrok Sądu Apelacyjnego wraz z
uzasadnieniem w dniu 6 kwietnia 2009 r., w związku z czym termin do wniesienia
skargi kasacyjnej upłynął dnia 6 czerwca 2009 r., skarga kasacyjna została złożona po
terminie dopiero w dniu 15 lipca 2009 r. Po analizie materiału dowodowego Sąd
Apelacyjny doszedł do przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki przepis art.
168 k.p.c., a tym samym brak było w sprawie podstaw do przywrócenia
wnioskodawczyni terminu do złożenia skargi kasacyjnej. A. S. W. otrzymał wiadomość
o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 29 maja 2009 r., a zatem w
okresie, kiedy przebywał na zwolnieniu lekarskim. Powyższa informacja powinna
zobowiązać pełnomocnika do dołożenia niezbędnej zawodowej staranności, by
odpowiednio i należycie zastąpić stronę, tym bardziej, że niebawem upływał termin do
wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wnioskodawczyni wiedział już w momencie
doręczenia zawiadomienia z Rady Adwokackiej o tym, że przebywa na długim
zwolnieniu lekarskim. Wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu S. W. nie tylko nie
powiadomił Okręgowej Rady Adwokackiej o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim i
swojej chorobie, ale także nie podjął jakichkolwiek innych czynności, które
prowadziłyby do zachowania ustawowego terminu do złożenia środka zaskarżenia,
czy też tylko nieznacznego jego
przekroczenia.
Zdaniem
Sądu Apelacyjnego w okolicznościach sprawy
wyznaczony obrońca z urzędu, powiadomiony dodatkowo o terminie otrzymania przez
J. P. orzeczenia z uzasadnieniem, a więc uprzedzony niejako o upływającym terminie
do wniesienia skargi, winien - jeśliby doszedł do przekonania, że stan jego zdrowia nie
pozwala na podjęcie odpowiednich działań - zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką
o swoim stanie uniemożliwiającym reprezentowanie strony. Jeżeli zaś powyższego nie
uczynił, jego obowiązkiem było takie zorganizowanie czynności, by złożyć skargę
kasacyjną w terminie, np. powinien niezwłocznie ustanowić swojego substytuta do jej
sporządzenia, tym bardziej, że złożony środek zaskarżenia został sporządzony przez
działającego w zastępstwie S. W. - adwokata R. W. W konsekwencji oddalenia
przedmiotowego wniosku Sąd Apelacyjny na mocy art. 398 6 § 2 k.p.c. odrzucił złożoną
po terminie skargę kasacyjną.
Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła zażalenie przyjmując
za podstawę: naruszenie prawa procesowego - art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art.
168 § 1 k.p.c. i 169 § 1 k.p.c. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej jako spóźnionej, w
wyniku niezasadnego oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia,
pomimo wykazania okoliczności świadczących o braku winy strony w uchybieniu temu
terminowi i złożenia przedmiotowego wniosku przed upływem tygodnia od czasu
ustania przyczyny uchybienia oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 45
ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 6 Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności, w wyniku pozbawienia wnioskodawczyni prawa
do sądu, w sytuacji gdy wykazała ona brak swojej winy w uchybieniu terminowi do
złożenia skargi kasacyjnej, a mimo tego, wniosek o jego przywrócenie został
oddalony, zaś skarga kasacyjna odrzucona, jako złożona po terminie. Mając na
uwadze powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z
poprzedzającym je postanowieniem o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do
wniesienia przez wnioskodawczynię skargi kasacyjnej i przekazanie sprawy Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu rentowego na
rzecz
wnioskodawczyni
kosztów
postępowania
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
zażaleniowego
według
norm
Według poglądu sformułowanego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z
dnia 11 sierpnia 1998 r., II CKN 415/98 (nie publ.), że ustanie przyczyny uchybienia
terminowi do złożenia kasacji przez stronę, dla której pełnomocnika z urzędu
ustanowiono dopiero podczas biegu terminu do złożenia kasacji, następuje z chwilą
zawiadomienia go o ustanowieniu i gdy wyczerpie czas niezbędny do zapoznania się z
aktami sprawy oraz do opracowania i wniesienia kasacji. Podzielił go Sąd Najwyższy
w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2000 r., I CZ 62/00, przyjmując, że przyczyna
uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez
sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w
dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, nie później
jednak niż miesiąc od dnia zawiadomienia o ustanowieniu go pełnomocnikiem. Sąd
Najwyższy podkreślił, że wobec tego, iż w typowej sytuacji procesowej ustawa
przewiduje dla tych czynności termin miesięczny (obecnie na podstawie art. 398 5 § 1
termin dwumiesięczny), skrócenie tego okresu stronie, dla której ustanowiono
pełnomocnika, byłoby ograniczeniem jej uprawnień. Kontynuacją tej linii orzeczniczej
były postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., II UZ 72/04 (OSNP
2005, nr 20, poz. 325) i z dnia 26 września 2005 r., II UZ 53/05 (OSNP 2006, nr 15-16,
poz. 255). Ten kierunek wykładni jest zgodny z przyjętym już wcześniej w
orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienia dnia 10 września 1971 r., I CZ
138/71, OSPiKA 1972, nr 3, poz. 50 oraz z dnia 24 czerwca 1999 r., II CKN 349/99,
nie publ.) ogólniejszym poglądem, że w razie
zastępowania strony przez
pełnomocnika procesowego, tygodniowy termin przewidziany w art. 169 § 1 k.p.c. liczy
się od czasu, w którym pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminowi i mógł
dokonać zamierzonej czynności procesowej.
Mając na uwadze powyższe poglądy oraz stan faktyczny niniejszej sprawy,
w którym Okręgowa Rada Adwokacka dopiero w dniu 25 maja 2009 r. wyznaczyła dla
wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata S. W. w okresie, kiedy
przebywał on na zwolnieniu lekarskim (od 20 maja 2009 r. do 9 lipca 2009 r.) - uznać
należy, iż złożenie skargi kasacyjnej w dniu 15 lipca 2009 r. wraz z wnioskiem o
przywrócenie terminu do jej wniesienia po upływie sześciu dni od zakończenia
choroby S. W., będącej usprawiedliwioną przeszkodą w podjęciu obowiązków
pełnomocnika
wnioskodawczyni
jest usprawiedliwione i stanowi przesłankę
przywrócenia terminu z art. 168 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak
postanowienia.
w sentencji