Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 22/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal in simplified labor/social security proceedings due to lack of cassation right.

Numero d'incarto II UZ 22/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court's decision to reject a cassation complaint in simplified labor and social security proceedings. The appellant argued that the case should have been heard in ordinary proceedings due to the claim's value, thereby granting a right to cassation. The court ruled that the decisive factor is the actual conduct of the first-instance court in designating the simplified procedure, not merely the objective value threshold, thus confirming the inadmissibility of the cassation complaint.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c.; Art. 5051 § 1 k.p.c.: A cassation complaint is inadmissible in cases properly recognized in simplified proceedings, where the decisive factor is the actual designation of the procedure by the first-instance court rather than the mere fulfillment of objective value thresholds.

Parole chiave

Generato dall'IA
simplified proceedings cassation inadmissibility labor law social security procedural designation value threshold first instance court soglia del valore litigioso

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3982 § 1 k.p.c.
pośród wielu postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2023 r., I UZ 5/23, LEX nr 3610344), w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż określona w art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.
Art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c.
Wśród tych spraw art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c. wymienia zaś sprawy rozpoznane w postępowaniu uproszczonym.
Art. 5051 § 1 k.p.c.
statuującym niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł a przepisem art. 5051 § 1 k.p.c.
Art. 39814 k.p.c.
Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w sentencji postanowienia, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.
Art. 98 § 1 k.p.c.
3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w sentencji postanowienia, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 11 k.p.c.
Art. 11 k.p.c.
art. 5051 § 1 k.p.c
statuującym niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł a przepisem art. 5051 § 1 k.p.c.
art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c
Wśród tych spraw art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c.
art. 5051 pkt 1 k.p.c
statuującym niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł a przepisem art. 5051 § 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II UZ 22/26 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania E.K.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Częstochowie‎o odsetki od zasiłku chorobowego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 marca 2026 r.,‎zażalenia odwołującej się na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie‎z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV Ua 17/24, I. oddala zażalenie, II. zasądza od E.K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Częstochowie kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych, wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu orzeczenia do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. DS

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r. (sygn. akt IV Ua 17/24) Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że niniejsza sprawa, zgodnie z pkt 7 zarządzenia wstępnego, zakwalifikowana została do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. W powyższym trybie prowadzona była zarówno przed Sądem I instancji, jak i przed Sądem II instancji, a zatem nie przysługuje w niej skarga kasacyjna. Zauważalna przy tym jest kolizja między przepisem artykułu 3982 § 1 k.p.c. statuującym niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł a przepisem art. 5051 § 1 k.p.c. dopuszczającym postępowanie uproszczone w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20.000 zł.

Co prawda w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia określona została na 15.000 zł, ale z uwagi na jej rozpoznanie w postępowaniu uproszczonym skargę kasacyjną należało uznać za niedopuszczalną. Pierwszeństwo należy bowiem przyznać przepisowi wykluczającemu dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu uproszczonym, nawet jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przekracza 10.000 zł.Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie wywiodła odwołująca, zaskarżając judykat w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 5051 pkt 1 k.p.c., przez przyjęcie, że istniały podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej z uwagi na to, że postępowanie sądowe toczyło się w ramach postępowania uproszczonego, podczas gdy z uwagi na wartość przedmiotu sporu winno być prowadzone w postępowaniu zwykłym, tak jak toczyło się przed Sądem II instancji w trybie zwykłym, dlatego w tym stanie rzeczy nie było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej.W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W odpowiedzi na zażalenie organ rentowy wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznawane w niniejszym postępowaniu zażalenie nie jest uzasadnione. Zdaniem strony skarżącej odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na to, że postępowanie sądowe toczyło się w ramach postępowania uproszczonego, było nieprawidłowe - bowiem biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sporu winno ono być prowadzone w postępowaniu zwykłym, tak jak toczyło się przed Sądem II instancji. Stanowisko to jest jednak błędne.Z analizy akt przedmiotowego postępowania wynika, że sprawa rozpoznawana była w postępowaniu uproszczonym. Świadczy o tym kilka okoliczności.

Wstępna kwalifikacja sprawy należy do przewodniczącego wydziału (art. 201 § 1 k.p.c.), który decyduje, czy sprawa powinna być rozpoznana w procesie, czy w postępowaniu nieprocesowym, w przypadku zaś skierowania sprawy na drogę procesu przewodniczący bada, czy sprawa nadaje się do rozpoznania według przepisów o postępowaniach odrębnych, w tym przepisów regulujących postępowanie uproszczone. Zarządzeniem z 13 listopada 2023 r. Przewodnicząca VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego w Częstochowie, skierowała sprawę do rozpoznania w tym właśnie trybie (k. 1) – sprawa otrzymała sygnaturę U–upr.

Możliwość pominięcia przepisów o postępowaniu uproszczonym jest obecnie warunkowana wyłącznie tym, że pominięcie ich przyczyni się do sprawniejszego rozwiązania sporu. Podstawą do pominięcia przepisów o postępowaniu uproszczonym może być nadal konieczność zasięgnięcia opinii biegłego, a konkretnie w sprawach, w których przewidywany koszt opinii miałby przekroczyć wartość przedmiotu sporu (art. 5057 § 2 k.p.c.). Niezależnie od etapu postępowania sąd może także wydać niezaskarżalne postanowienie o rozpoznaniu sprawy w dalszym ciągu z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, co może zrobić na wniosek lub z urzędu – taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Nadto Sąd I instancji, postanowieniem z 19 grudnia 2023 r., pominął wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego (k. 26). Sąd odwoławczy także nie miał żadnej wątpliwości, co do trybu rozpoznawania sprawy – wynika to chociażby z treści zarządzeń po wydaniu wyroku 29 października 2024 r. (k. 97, 119). Zauważyć należy, że (co do zasady) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia - w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.).

Regulacja ta bez wątpienia określa wyjątek od zasady, w myśl której skarga kasacyjna jako limitowany (i nadzwyczajny) środek zaskarżenia nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe (a takimi są przecież także sprawy o emeryturę i rentę oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego - por. pośród wielu postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2023 r., I UZ 5/23, LEX nr 3610344), w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż określona w art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Kolejne przykłady spraw, w których skarga kasacyjna - ze względu na ich przedmiot - jest niedopuszczalna, zostały określone w art. 3982 § 2-4 k.p.c. Wśród tych spraw art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c. wymienia zaś sprawy rozpoznane w postępowaniu uproszczonym.

Regulacja ta nie jest natomiast nowa, gdyż przewidywał ją już art. 3921 § 2 pkt 3 k.p.c. obowiązujący w czasie, gdy środkiem zaskarżenia orzeczeń wydanych przez sąd drugiej instancji była kasacja, a nie jak obecnie - skarga kasacyjna. Nie może więc budzić wątpliwości, że jeśli sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, to skarga kasacyjna w takiej sprawie jest niedopuszczalna.Należy też podkreślić, że postępowanie uproszczone jest postępowaniem odrębnym w ramach procesu. Zastosowane przez ustawodawcę uproszczenia, zmierzające do zwiększenia szybkości postępowania w sprawach drobnych i prostych, polegają z jednej strony na usprawnieniu i optymalizacji postępowania dowodowego oraz odwoławczego przez przyspieszenie i odformalizowanie czynności sądu, z drugiej natomiast na zwiększeniu rygorów formalnych w stosunku do stron, zdyscyplinowaniu ich przy podejmowaniu czynności procesowych oraz na ujednoliceniu formy tych czynności (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2001 r., III CZP 19/01, OSNC 2001 Nr 12, poz. 170;

Monitor Prawniczy 2002 nr 1, z glosą A. Zielińskiego).W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się też, że o tym, czy sprawa jest rozpoznawana (została rozpoznana) w postępowaniu uproszczonym, nie decyduje wyłącznie spełnienie (obiektywne) przesłanek z art. 5051 k.p.c., lecz znaczenie mają czynności stron, przewodniczącego lub sądu pierwszej instancji. Nie można bowiem uznać, aby samo spełnienie przesłanek z art. 5051 k.p.c. przesądzało o tym, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Decydujące znaczenie ma to, czy sąd pierwszej instancji rzeczywiście rozpoznał sprawę w tym postępowaniu.

Może być bowiem tak, że sąd pierwszej instancji rozpozna sprawę, w której były spełnione przesłanki z art. 5051 k.p.c., w postępowaniu „zwykłym” i odwrotnie, rozpozna w postępowaniu uproszczonym sprawę, która nie kwalifikowała się do rozpoznania w tym postępowaniu odrębnym. O tym, że ustawodawca przypisuje znaczenie rzeczywistemu rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym, a nie tylko spełnieniu przesłanek do jej rozpoznania w tym postępowaniu, świadczy właśnie art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, skarga kasacyjna nie przysługuje bowiem w sprawach „rozpoznanych” w postępowaniu uproszczonym.

Chodzi w nim jednak o sprawy, które zostały prawidłowo zakwalifikowane do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Jeśli bowiem sprawa sprzecznie z art. 5051 k.p.c. została rozpoznana w ramach postępowania uproszczonego, gdyż nie spełniała przesłanek określonych w tym przepisie, to sąd drugiej instancji powinien odstąpić od rozpoznania sprawy w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że sprawa kwalifikowała się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym (wartość przedmiotu sporu to 15.000 zł) i w takim też trybie została rzeczywiście rozpoznania.

Przepis art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c. należy więc rozumieć w ten sposób, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym zgodnie z przepisami regulującymi to postępowanie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 sierpnia 2018 r., I PZ 30/18, OSNP 2019 nr 3, poz. 33; z 20 listopada 2018 r., III PZ 11/18, LEX nr 2579565 oraz z 14 grudnia 2022 r., II PZ 8/22, LEX nr 3456237). Jak wyjaśnił zaś Sąd Najwyższy w powołanym postanowieniu z 30 sierpnia 2018 r. (I PZ 30/18), istotne znaczenie ma zarządzenie przewodniczącego o skierowaniu sprawy do rozpoznania w określonym postępowaniu odrębnym.

Zarządzenie to stabilizuje sytuację procesową, wskazuje stronom i sądowi, w jakim postępowaniu (według jakich reguł) będzie się toczyło postępowanie, nie ma więc wyłącznie charakteru „organizacyjno-administracyjnego”, lecz jest czynnością procesową o istotnym znaczeniu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2024 r., II UZ 74/23, Legalis nr 3097390).Uwzględniając powołane wyżej poglądy judykatury, Sąd Najwyższy stwierdza więc, że w przypadku, w którym sprawa prawidłowo została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, tak jak to miało miejsce w tym przypadku, skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna z mocy art. 3982 § 2 pkt 3 k.p.c. Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w sentencji postanowienia, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. DS.[a.ł] ‎