Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II USK 371/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on social insurance liability, citing lack of evidence for business activity.

Numero d'incarto II USK 371/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an individual against the Social Insurance Institution regarding their liability for social insurance contributions. The court found that the appellant failed to provide documentation proving the actual conduct of a non-agricultural business activity during the disputed period. Consequently, the court ruled that the lower courts correctly applied the law and did not err in their assessment of the evidence.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3983 § 3 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal based on objections to the establishment of facts or the assessment of evidence is inadmissible as it falls outside the scope of the Supreme Court's jurisdiction.

Parole chiave

Generato dall'IA
social insurance liability business activity evidence cassation appeal inadmissibility free evaluation of evidence Supreme Court jurisdiction malattia e maternità fondamento dell'azione motivi di salute

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3983 § 3 k.p.c.
Należy podkreślić, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenie faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art.
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Art. 98 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art.
Art. 99 k.p.c.
i art. 99 k.p.c. w związku z art.
Art. 39821 k.p.c.
w związku z art. 39821 k.p.c.[SOP][ł.n]
art. 233 § 1 k.p.c
Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu I - instancji i przyjął je za własne bez potrzeby ich szczegółowego powtarzania i uznał zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.
art. 328 § 2 k.p.c
art. 232 k.p.c
Również - zdaniem Sądu II instancji - bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 232 k.p.c.
art. 6 k.c
z art. 6 k.c.Sąd Apelacyjny wskazał, że prawidłowo Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego (z dnia 15 maja 2019 r., nr 4012/166/2019) odpowiada prawu.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

PAGE \* MERGEFORMAT 2Sygn. akt II USK 371/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Robert Stefanicki w sprawie z odwołania S. G.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Warszawie‎o podleganie ubezpieczeniom społecznym,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 marca 2023 r.,‎skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt III AUa 1026/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od odwołującej się S. G. na rzecz organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawie decyzją z dnia 15 maja 2019 r. stwierdził, że S. G. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 15 kwietnia 2015 r.Na skutek odwołania S. G. od ww. decyzji ZUS […] Oddział w Warszawie Sąd Okręgowy XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. oddalił odwołanie i zasądził od odwołującej się na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Apelację od ww. wyroku Sądu Okręgowego złożyła odwołująca, która wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 kwietnia 2021 r. została oddalona i zasądzono na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu I - instancji i przyjął je za własne bez potrzeby ich szczegółowego powtarzania i uznał zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. za bezzasadny. W ocenie Sądu II - instancji apelacja odwołującej się nie wyprowadziła braku sensu w wiązaniu przez Sąd Okręgowy wniosków z zebranymi dowodami lub wykroczenia przez ten sąd we wnioskowaniu poza schematy logiki formalnej. Nie wykazała też, aby wbrew zasadom doświadczenia życiowego Sąd Okręgowy nie uwzględnił jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych.

Argumenty apelacji stanowią jedynie polemikę z ustaleniami Sądu pierwszej instancji i w świetle wcześniejszych rozważań, nie prowadzą do zmiany tych ustaleń. Sąd Apelacyjny zgodził się z twierdzeniami Sądu Okręgowego, że z materiału dowodowego wynika, że odwołująca się nie przedstawiła dokumentacji mogącej potwierdzić faktyczne prowadzenie przez nią działalności gospodarczej w spornym między nią a organem rentowym okresie. Materiał dowodowy, tak jak to przyjął Sąd pierwszej instancji, skłania do wniosku, że w okresie tym odwołująca się jedynie pozorowała wykonywanie rzeczonej działalności w celu zapewniania sobie korzystnego tytułu do ubezpieczeń społecznych.Sąd Apelacyjny wskazał również, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. jest całkowicie nieuzasadniony a wręcz chybiony, ponieważ odwołująca się na jego podstawie stara się dowieść, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego są błędne, gdyż - jak wskazała - „miała możliwość podjęcia współpracy z Narodowym Centrum Kultury, co obrazuje okoliczność, że gdyby jej współpraca miała być fikcyjna i bez potrzeby, to by odwołująca w celu uzyskania podstawy do świadczeń z ZUS współpracowała z NCK” - co stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi Sądu pierwszej instancji.

Również - zdaniem Sądu II instancji - bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.Sąd Apelacyjny wskazał, że prawidłowo Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego (z dnia 15 maja 2019 r., nr 4012/166/2019) odpowiada prawu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, małżonkowie R. i S. G. stworzyli pozór prowadzenia przez odwołującą się działalności, ponieważ zależało im na wykreowaniu korzystnego tytułu do ubezpieczeń społecznych i w efekcie, uzyskaniu odpowiednio wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Podejmując działalność gospodarczą, odwołująca się S. G. rozpoczęła współpracę z kancelarią prawną swojego męża R. G. i zgłosiła najwyższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. S. G. była w ciąży, miała problemy zdrowotne i zajmowała się remontem mieszkania - w tym stanie rzeczy zasadnie podsumował to Sąd Okręgowy, wskazując, że zatrudnienie odwołującej się było z punktu widzenia kancelarii prawnej jej męża nielogiczne. Sąd II instancji doszedł do wniosku, że wznowienie przez odwołującą się działalności gospodarczej, podyktowane było zamiarem skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a nie rzeczywistym wykonywaniem usług na rzecz kancelarii męża.

Zgromadzony materiał dowodowy nie daje postaw do twierdzenia, że odwołująca się w ramach zawartej z kancelarią męża umowy o współpracę i po dokonaniu zgłoszenia o wznowieniu wykonywała rzeczywiście jakiekolwiek usługi na rzecz tej kancelarii. Sąd Apelacyjny zauważył, że odwołująca się nie wykonywała wówczas też żadnych usług na rzecz innych podmiotów. Zasadne jest w tej sprawie stanowisko organu rentowego, że wymienione przez odwołującą się zdarzenia takie jak podróż poślubna, inne zaległe podróże, okres zakupu i remontu nowego mieszkania, przeprowadzka, operacja torbieli oraz ciąża tylko potwierdzają, że S. G. w spornym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej.

W sprawie ustalono również następstwo zdarzeń, które Sąd Apelacyjny ocenił jako brak ciągłości w prowadzonej działalności, odwołująca się nie miała bowiem zamiaru jej prowadzenia, a jedynie stworzenie takiego pozoru.Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 kwietnia 2022 r. wniosła odwołująca, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 83a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 83 w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego oraz naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. oraz art. 234 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 3 Prawa przedsiębiorców i art. 382 k.p.c. poprzez art. 391 § 1 w zw. z art. 327 k.p.c. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę poprzez wydanie wyroku uwzględniającego odwołania, względnie poprzez uchylenie decyzji organu i umorzenie postępowania przed organem rentowym, zasądzającego na rzecz skarżącej koszty procesu przed Sądem I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu przed Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. tj. występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o oddalenie skargi i rozpoznaniu jej na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, również w przypadku nieprzyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania merytorycznego. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym w konkretnej, indywidualnej sprawie zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku, wobec czego argumenty za potrzebą rozpoznania tak rozumianego środka zaskarżenia przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie mogą być oderwane od podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia objętego skargą, jak również muszą być adekwatne do podstaw kasacyjnych, na których skarga została skonstruowana.

Takie stwierdzenie jest wynikiem tego, że Sąd Najwyższy (poza uwzględnieniem z urzędu nieważności postępowania apelacyjnego) rozpoznaje skargę kasacyjną wyłącznie w granicach zaskarżenia oraz w granicach jej podstaw, będąc przy tym związanym ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 1 i 2 k.p.c.).Skarżąca w uzasadnieniu przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała jednocześnie na istnienie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Zauważyć należy, że strona Skarżąca łączy przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, co budzi poważne zastrzeżenia. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) ogólnie rzecz biorąc, wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi.Przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu).

Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990). Co jest sporne, nie może być oczywiste (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15, LEX nr 2159122; z dnia 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13, LEX nr 1771724).Ponadto wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm) albo szerzej i bardziej ogólnie - wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I PK 19/15, LEX nr 2021941).

Skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez Sąd drugiej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r., I UK 252/17, LEX nr 2533238). Tymczasem, we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona Skarżąca wskazuje na „istotne zagadnienie prawne wynikające z konieczności oceny prawnej sytuacji” oraz na „analizę popularnego serwisu prawnego w zakresie orzecznictwa do art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych brak jest orzecznictwa traktującego o prawach i obowiązkach obywateli w stanie faktycznym analogicznym do tego z niniejszej sprawy”.Skarżąca podniosła, że „biorąc pod uwagę stanowisko sądów obu instancji, w tym Sądu Apelacyjnego, które to Sądy zlekceważyły formułowane od początku przez Odwołującą się zarzuty (…) nie była w stanie zrozumieć przesłanek dla kategorycznej odmowy wzięcia pod uwagę okoliczności nieuchylenia dotychczas wydanych w sprawie decyzji Organu (…)”, podczas gdy opisanie stanu faktycznego wraz z odmienną perspektywą oceny zgromadzonych dowodów nie składa się na podstawę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2021 r., III USK 245/21, LEX nr 3400436).

W niniejszej sprawie istotę sprawy stanowiło rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a zatem faktyczne prowadzenie w spornym okresie, a zatem zadaniem Sądów meriti było rozstrzygnięcie, czy wnioskodawczyni przysługuje to świadczenie. Biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie, jak również jego uzasadnienie, Sądy pierwszej i drugiej przyjęły, że odwołująca się nie spełniła przesłanek do przyznania świadczeń w spornym okresie, a zatem rozstrzygnął sprawę co do istoty.

Fakt, że skarżąca nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem i uważa, że Sąd pominął istotne w sprawie dowody, nie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy.Skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Należy podkreślić, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenie faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Oznacza to, że „oczywistość skargi kasacyjnej” z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oceniana jest z pozycji twierdzeń odnoszących się do faktów Sądu drugiej instancji, a nie wyobrażenia o stanie faktycznym skarżącego.

Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w skardze zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut jest słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365), co w przedmiotowej sprawie nie występuje.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania fundamentem zarzutów Skarżącej są wyłącznie kwestie dotyczące stanu faktycznego, który został zarówno przez Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny jednoznacznie ustalony. Skarżąca kontestuje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Sąd I instancji, ocenione bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, którą to ocenę Sąd II instancji zaaprobował i przyjął za własną. Twierdzenia skarżącej, że „w toku postępowania Sądy obu instancji podczas orzekania pominęły istotne w sprawie dowody” oraz, że „Sądy obu instancji błędnie uznały, iż odwołującej się nie chroni domniemanie prawne” w żadnym zakresie nie wpisują się w przesłankę uregulowaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.[SOP][ł.n]