Social security contributions based on gross wages, not net income after costs, per specific regulation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a decision ordering the employer to pay social security contributions based on gross wages. The plaintiff argued that 'income' should be net income after deducting acquisition costs, citing a different Supreme Court ruling regarding pension adjustments. The court distinguished the two regulations, ruling that the social security regulation explicitly defines the base as gross remuneration without tax deductions, whereas the pension regulation specifically uses the term 'actual income' to imply net figures.
Regesto Legislator
Generato dall'IA§ 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r.; § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r.: The concept of 'employee income' for social security contributions refers to gross remuneration, while 'actual income' for pension adjustments refers to net income after costs, and these concepts are not interchangeable.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 3 kwietnia 1998 r.
II UKN 596/97
Zakresy pojęć "dochód pracownika z tytułu wykonywania pracy" (§ 7 ust.
1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania
do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.
przed zmianą zawartą w Dz.U. z 1997 r. Nr 20, poz. 107) oraz "faktyczny dochód
uzyskiwany przez emeryta lub rencistę w danym roku kalendarzowym "(§ 1 ust.
2 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w
sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty,
Dz.U. Nr 58, poz. 290 ze zm. przed zmianą zawartą w Dz.U. z 1997 r. Nr 47, poz.
310) są różne, tak jak różne są zakresy przedmiotowe tych aktów prawnych i
ich cele.
Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Jerzy
Kuźniar (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 1998 r. sprawy z wniosku
Zygmunta W. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe „V.” w Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Z.G. o wymiar składki na ubezpieczenie społeczne, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 2 października 1997 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 1996 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze oddalił odwołanie Zygmunta W. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe „V.” od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Od-
działu w Z.G. z dnia 12 sierpnia 1996 r. odmawiającej zwrotu kwoty 107.435,72 zł z
tytułu składki na ubezpieczenie społeczne pracowników od kwot wynagrodzeń brutto,
bez ich pomniejszania o koszty uzyskania za okres od 1 maja 1993 r. do 30 kwietnia
1996 r. Sąd ten uznał, podzielając stanowisko organu rentowego, że podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników stanowi dochód w
gotówce i w naturze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, liczony
wraz z kosztami uzyskania (§ 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29
stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie
społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i
świadczeń z ubezpieczenia społecznego (Dz. U. Nr 68, poz. 330 ze zm.).
W apelacji od tego wyroku wnioskodawca zarzucił, że pod pojęciem dochodu
należy rozumieć wynagrodzenie należne pracownikowi pomniejszone o koszty jego
uzyskania, powołując w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w
uchwale z dnia 23 października 1996 r., II UZP 19/96.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i
poglądy Sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, przy ustalaniu podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenie społeczne, należy brać pod uwagę wynagrodzenie pracownika brutto, mieszczące w sobie koszty uzyskania dochodu. Wynika to także z
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1996 r., III ZP 3/96.
Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie
prawa materialnego „przez błędną wykładnię art. 55 ust. 8 ustawy z 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz § 7 rozporządzenia Rady Ministrów
z 29 stycznia 1990 r.”, wniósł o jego zmianę i uwzględnienie odwołania w całości. W
ocenie skarżącego, wobec różnych poglądów Sądu Najwyższego w tej materii
(uchwały z 4 października 1996 r., III ZP 3/96 i z 24 października 1996 r., II UZP
19/96) konieczne jest zajęcie jednoznacznego stanowiska „określającego w formie
zasady prawnej co należy rozumieć pod pojęciem dochodu dla celów ubezpieczeń
społecznych”. W uzasadnieniu kasacji wskazano nadto na zmianę § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. od dnia 1 lipca 1997 r. i określenie, że dochód stanowiący podstawę wymiaru składek obejmuje również koszty
jego uzyskania, co oznacza, że przed tą zmianą pojęcie to oznaczało dochód bez
kosztów jego uzyskania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach podlega oddaleniu.
W uchwałach z dnia 4 października 1996 r., III ZP 3/96 (OSNAPiUS 1997 nr 7,
poz. 116) oraz z dnia 11 października 1996 r., III ZP 4/96 (OSNAPiUS 1997 nr 10,
poz. 166) Sąd Najwyższy stwierdził, iż w pojęciu dochodu w rozumieniu § 7 ust. 1
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. mieszczą się koszty uzyskania dochodu. Przepis § 7 wskazywał, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników stanowi dochód w gotówce i w naturze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, nie definiując pojęcia dochodu.
W ocenie Sądu Najwyższego regulacja ta ma charakter zupełny w tym znaczeniu, że z punktu widzenia celów prawa ubezpieczeń społecznych nie jest dopuszczalne stosowanie w drodze analogii iuris przepisów prawa podatkowego przy
ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników,
przez przyjęcie, że dochód, o którym mowa w tym przepisie jest dochodem pomniejszonym o koszty jego uzyskania. Przemawia za tym i to, że przepisy rozporządzenia
o ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników
posługują się nadto pojęciem „wynagrodzenie”, co daje podstawę do przyjęcia, iż
dochód w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia Rady Ministrów (z dnia 29
stycznia 1990 r.) oznacza w istocie wynagrodzenie brutto. Zupełnie inna była konstrukcja pojęcia dochodu jako „faktycznego dochodu uzyskanego przez emeryta lub
rencistę w danym roku kalendarzowym” w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (Dz. U. Nr 58, poz.
290). Sformułowanie „faktyczny” oznaczało tu - wobec zakresu przedmiotowego rozporządzenia wynagrodzenie uzyskane w ramach stosunku pracy po odliczeniu
kosztów jego uzyskania wyliczanych według zasad przewidzianych w przepisach o
podatku dochodowym od osób fizycznych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia
24 października 1996 r., II UZP 19/96, OSNAPiUS 1997 nr 8, poz. 133). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy zauważył, że składki na ubezpieczenie społeczne
pracowników oblicza się od należnego pracownikowi wynagrodzenia, wypłacanego
przez pracodawcę, którego obciąża obowiązek obliczania i odprowadzania składek,
przy czym chodzi tu o całe wynagrodzenie bez potrącenia kosztów jego uzyskania.
Ono będzie bowiem stanowić podstawę wymiaru należnego świadczenia emerytalno-
rentowego (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw Dz. U. Nr 104, poz. 250 ze zm.), nie zaś o „faktyczny dochód” osiągnięty przez pracownika w danym roku kalendarzowym, mający znaczenie dla zawieszenia lub
zmniejszenia emerytury lub renty (różne są bowiem ich zakresy pojęciowe).
Wszystko to wskazuje na pewną „nieprzystawalność” pojęcia wynagrodzenia z tytułu
zatrudnienia jako podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne oraz wynagrodzenia jako faktycznego dochodu dla ustalenia, czy istnieje podstawa do zawieszenia lub zmniejszenia świadczenia emerytalno-rentowego.
Wbrew więc twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu kasacji nie można mówić
o „niekonsekwencji” w orzecznictwie w sytuacji, gdy dotyczy ono odmiennego rozumienia pojęć użytych dla różnych celów i w różnych aktach prawnych.
Gdy więc kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało orzec o
jej oddaleniu po myśli art. 39312 KPC.