Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 70/15 Generato dall'IA

Social security certificate appeal dismissed due to lack of value, but case remanded as property right regardless of value.

Numero d'incarto II UZ 70/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of an appeal regarding a social security certificate, ruling that the failure to state the subject matter's value did not invalidate the appeal. The appellant argued the dispute involved a property right, which allows appeals regardless of value, while the lower court rejected this under Article 370 of the Civil Procedure Code. The court held that certificates concerning social security status constitute property rights and thus the appeal proceeded despite the missing value declaration.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 370 k.p.c.; Art. 398 § 1 k.p.c.: Appeals concerning social security status are property rights disputes and may be filed regardless of the subject matter's value.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security certificate property right dispute value of subject matter civil procedure code appeal admissibility social security legislation Supreme Court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 370 k.p.c.
Sąd Apelacyjny nie podzielił tej argumentacji i zgodnie z art. 370 k.p.c. odrzucił środek odwoławczy.
Art. 373 k.p.c.
i art. 373 k.p.c. przez niewłaściwa ocenę prawną sprawy i przyjęcie, że nie doszło do podania wartości przedmiotu zaskarżenia.
Art. 398 § 1 k.p.c.
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c.
Art. 39815 § 1 k.p.c.
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art.
Art. 102 k.p.c.
oraz art. 102 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Act of 13 October 1998 on the Social Security System
Regulation (EC) No 883/2004
Regulation (EC) No 987/2009
art. 370 k.p.c
Sąd Apelacyjny nie podzielił tej argumentacji i zgodnie z art. 370 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UZ 70/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka SSN Piotr Prusinowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o. z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanego Ł. R. o wydanie zaświadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 kwietnia 2016 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 marca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie i nie obciąża organu rentowego kosztami postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację P. Spółka z o.o. Orzeczenie zapadło w sprawie z odwołania płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie wydania zaświadczenia o podleganiu ustawodawstwu polskiemu (w trakcie skierowania do pracy za granicą). Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. oddalił odwołanie. Rozstrzygniecie to zostało zaskarżone apelacją przez P. Sąd drugiej instancji w dniu 26 stycznia 2015 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych 2 apelacji przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia.

W odpowiedzi płatnik składek podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie stanowi objęcie ubezpieczeniem społecznym. W ocenie apelującego rozpoznawany spór należy do kategorii spraw o objecie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Sąd Apelacyjny nie podzielił tej argumentacji i zgodnie z art. 370 k.p.c. odrzucił środek odwoławczy. W zażaleniu płatnik składek wskazał na naruszenie art. 370 k.p.c. i art. 373 k.p.c. przez niewłaściwa ocenę prawną sprawy i przyjęcie, że nie doszło do podania wartości przedmiotu zaskarżenia.

Domagał się uchylenia postanowienia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest trafne. W tym samym układzie zdarzeń, występującym między tymi samymi stronami, Sąd Najwyższy już wcześniej wypowiadał się w przedmiocie identycznych zażaleń wniesionych przez wnioskodawcę. W rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności mogące ocenę tę zmienić. W rezultacie trzeba powtórzyć rozważania zawarte w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2015 r., II UZ 26/15, LEX nr 1938682 i II UZ 24/15, LEX nr 1854105. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury kategoria spraw o „prawa majątkowe” rozumiana jest szeroko.

Do takich spraw o charakterze majątkowym mogą należeć również sprawy o wydanie zaświadczenia o „podleganiu nadal ustawodawstwu danego państwa członkowskiego”, które w konsekwencji przekładają się na wysokość należnych do zapłaty z tego tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Prawami majątkowymi są bowiem prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., IV CZ 74/06, LEX nr 607280). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06 (LEX nr 327899) stwierdził ponadto, że dla rozróżnienia majątkowego bądź niemajątkowego charakteru konkretnej sprawy nie jest istotne, czy rozpoznawana jest ona w następstwie wytoczenia powództwa o świadczenie, 3 czy też powództwa o ustalenie albo ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego.

Sprawą majątkową jest sprawa, w której zgłoszone żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Z tych względów usprawiedliwione jest twierdzenie, że prawami majątkowymi są wszelkie prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron. A zatem, skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji i w konsekwencji odwołania wnioskodawcy było wydanie zaświadczenia na formularzu A1, określającym ustawodawstwo właściwe, to prawidłowo przyjął Sąd drugiej instancji, że jest to sprawa o prawa majątkowe i nie stanowiło wykonania zobowiązania Sądu drugiej instancji wskazanie przez skarżącego, „że wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie stanowi objęcie ubezpieczeniem społecznym”.

Odrębną kwestią pozostaje jednak możliwość odrzucenia apelacji wobec niewykonania przez skarżącego zobowiązania Sądu drugiej instancji w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych apelacji. Wielokrotnie Sąd Najwyższy wskazywał, że odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy tylko takich braków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 lipca 2004 r., II PZ 38/04, LEX nr 1125273; z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 165; z dnia 11 grudnia 2009 r., II UZ 43/09, LEX nr 583823; z dnia 17 maja 2013 r., II UZ 30/13, niepublikowane).

Co prawda w uchwale z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP 7/05 (OSNP 2005 nr 24, poz. 396) Sąd Najwyższy zaprezentował stanowisko, że nieuzupełnienie przez stronę w wyznaczonym terminie braku apelacji polegającego na nieoznaczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o prawo majątkowe (art. 368 § 2 k.p.c.) może stanowić podstawę jej odrzucenia (art. 370 k.p.c.), także w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale miał na względzie przede wszystkim sprawy, w których żądanie dotyczyło określonej kwoty pieniężnej (np. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy).

Wskazanie wartości przedmiotu sporu i przedmiotu zaskarżenia ma bowiem na celu ustabilizowanie przedmiotu sporu i zakresu zaskarżenia dla eliminacji możliwości dowolnego ich określania w poszczególnych stadiach procesu dla potrzeb dopuszczalności zaskarżenia (skargi kasacyjnej) oraz 4 ponoszenia kosztów procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 100/14, LEX nr 1640230). Taka sytuacja nie ma natomiast miejsca w rozpoznawanej sprawie. Po pierwsze, w ocenie Sądu Najwyższego, wydanie zaświadczenia na formularzu A1, określającego ustawodawstwo właściwe, jest sprawą o podleganie ubezpieczeniu społecznemu.

Wystarczy w tej kwestii odwołać się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 6 sierpnia 2013 r., II UK 116/13 (OSNP 2014 nr 5, poz. 73), że użyte w art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/04 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 05, Tom 05, s. 72 z późn. zm.) oraz art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/09 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/04 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L Nr 284, s. 1 z późn. zm.) sformułowanie „podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego” oznacza podleganie przepisom tworzącym w danym państwie członkowskim system zabezpieczenia społecznego przez spełnianie kryteriów przewidzianych w tych przepisach do objęcia systemem zabezpieczenia społecznego.

W konsekwencji dla uznania, że konkretna osoba podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego w przedstawionym wyżej rozumieniu, konieczne jest podleganie przez tę osobę ubezpieczeniu społecznemu na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (np. z tytułu pracy świadczonej na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej, czy też z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej). Podleganie ubezpieczeniu społecznemu następuje z mocy prawa i jest konsekwencją istnienia tytułu do ubezpieczenia społecznego (por.

Krzysztof Ślebzak „Komentarz do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, LEX 2012). Taki sam pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2013 r., II UK 170/13 (OSNP 2014 nr 12, poz. 171) wskazując, że podleganie ustawodawstwu oznacza objęcie danej osoby systemem zabezpieczenia społecznego według zasad obowiązujących w danym państwie członkowskim. 5 Po drugie, sprawy o podleganie ubezpieczeniu społecznemu, mimo ich majątkowego charakteru mogą być przedmiotem skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), stała jest też dla tej kategorii spraw stawka wynagrodzenia przysługującego pełnomocnikowi na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst:

Dz.U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.). Mimo, iż ta kategoria spraw nie jest wymieniona expressis verbis w przepisach cytowanego powyżej rozporządzenia to na podstawie § 5 powinno się stosować stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, a zatem przyjmuje się, że będzie to stawka wymieniona w § 12 ust. 2 tego rozporządzenia. Analogicznie rozwiązanie przewidziano w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst:

Dz.U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że niewskazanie przez skarżącego w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwiało nadania apelacji dalszego biegu, a w konsekwencji nieuzupełnienie braku formalnego przez skarżącego nie uzasadniało odrzucenia apelacji na podstawie art. 370 k.p.c. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. kc