Administrative Court annuls Ministry of Agriculture tender decision due to lack of sufficient reasoning and factual basis.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled the Ministry of Agriculture's decision to award a groundwater analysis tender to a third party. The applicants argued the decision was flawed due to insufficient reasoning regarding the evaluation of their qualifications versus the third party's certificate. The court held that the administrative body failed to provide adequate justification for rejecting the applicants' offer, rendering judicial review impossible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAN. 12(I)/2006; Article 146 of the Constitution: The administrative decision must contain sufficient reasoning to allow judicial review; a lack of adequate justification renders the decision void.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Παρασκευαΐδου Μαυρονικόλα Λεώνη ν. Κυριάκου Ανδρέου και Άλλων (2013) 1 ΑΑΔ 2455
Tamassos Suppliers ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 60
Aρχή Hλεκτρισμού Kύπρου ν. Bulk Oil Ag (1997) 3 ΑΑΔ 182
Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου ν. Hydrotech Water and Enviromental Engineering Ltd (1999) 3 ΑΑΔ 333
Kυπριακή Δημοκρατία ν. S. Kyriakou Euromarket Ltd (2000) 3 ΑΑΔ 692
Ράφτης Αντώνης ν. Kυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων (2002) 3 ΑΑΔ 345
Multi Klima Maliotis Engineering Ltd και Άλλοι ν. KυπριακήςΔημοκρατίας (2002) 3 ΑΑΔ 401
Φιλίππου E. Λτδ ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2004) 3 ΑΑΔ 389
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ «TASNI ENVIRO LTD ΚΑΙ TELMEN LTD ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ. 862/2005, 4 Μαρτίου 2010
PAIR QUALITYLINK LTD ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 136/2012, 28/6/2013
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 12(I)/2006 - Ο περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημόσιων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών και για Συναφή Θέματα Νόμος του 2006
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:228
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 2002/2012)
29 Ιουλίου, 2016
[Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
C. D. FOODLAB LIMITED
Αιτητές,
-ΚΑΙ-
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ
ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ,
ΔΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση.
Φίλιππος Καμένος, για Μαρκίδη, Μαρκίδη & Σια Δ.Ε.Π.Ε, για τους αιτητές.
Δήμητρα Καλλή (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ: Αντικείμενο της παρούσας προσφυγής είναι η απόφαση του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, η οποία κοινοποιήθηκε στους αιτητές με επιστολή ημερομηνίας 5/10/2012 και με την οποία κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός με αρ. 2012/15 για την «Εκπόνηση Ιονικών Αναλύσεων και Αναλύσεων Βορίου σε Δείγματα Υπόγειου Νερού» στο ενδιαφερόμενο μέρος, εταιρεία Gemanalysis Limited αντί και/ή στη θέση των αιτητών.
Οι αιτητές προσβάλλουν επίσης την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, η οποία τους κοινοποιήθηκε στις 15/10/2012 και με την οποία οι καθ’ ων η αίτηση παρά την επιστολή των αιτητών ημερομηνίας 9/10/2012, επέμειναν στην αρχική τους απόφαση.
Σημειώνεται ότι μετά την συμπλήρωση των γραπτών αγορεύσεων, οι αιτητές καταχώρησαν αίτηση ημερομηνίας 24/2/2015, αξιώνοντας την προσαγωγή μαρτυρίας προς υποστήριξη της θέσης και του ισχυρισμού των ότι η επίδικη απόφαση είναι προϊόν ελλιπούς έρευνας και πλάνης περί τα πράγματα και/ή επί των προϋποθέσεων συμμετοχής του ενδιαφερόμενου μέρους στον επίδικο διαγωνισμό.
Η ενδιάμεση αίτηση, με απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, απορρίφθηκε στις 17/2/2016.
Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι σε συντομία τα ακόλουθα:
Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, προκήρυξε με την δημοσίευση αρ. 1980 στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερομηνίας 17/8/2012, την προσφορά υπ’ αρ. 2012/15, με αντικείμενο την εκπόνηση ιονικών αναλύσεων και αναλύσεων βορίου σε δείγματα υπόγειου νερού, με κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή.
Υποβλήθηκαν δύο προσφορές, η μια των αιτητών και η άλλη του Ε/Μ. Κατά την αξιολόγηση των τεχνικών όρων των δυο προσφορών από την Επιτροπή Αξιολόγησης, κρίθηκε πως και οι δύο προσφορές πληρούν τους τεχνικούς όρους του διαγωνισμού.
Μετά την οικονομική αξιολόγηση των προσφορών, διαπιστώθηκε ότι η προσφερόμενη τιμή του Ε/Μ ήταν κατά 70% χαμηλότερη από την εκτιμημένη τιμή και ζητήθηκαν σχετικές διευκρινήσεις, οι οποίες κρίθηκαν ικανοποιητικές από την Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία αποφάσισε την κατακύρωση του διαγωνισμού στον επιτυχόντα προσφοροδότη Ε/Μ. Προς τούτο συντάχθηκε στις 4/10/2012, πρακτικό ανάθεσης, το οποίο υπεβλήθη από τον συντονιστή της Επιτροπής Αξιολόγησης στην Προϊσταμένη της Αναθέτουσας Αρχής, η οποία συμφώνησε με την απόφαση της Επιτροπής.
Στις 5/10/2012, η πιο πάνω απόφαση κοινοποιήθηκε στους αιτητές, οι οποίοι με επιστολή τους ημερομηνίας 9/10/2012 υπεδείκνυαν ότι το Ε/Μ δεν πληρούσε όλους τους όρους του διαγωνισμού. Στις 15/10/2012, οι αιτητές έτυχαν απάντησης ότι το Ε/Μ πληροί όλους τους όρους και προϋποθέσεις που αναγράφονται στα έγγραφα του διαγωνισμού.
Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι για τους αιτητές, ισχυρίζονται ότι η προσφορά του Ε/Μ δεν πληροί ουσιώδεις όρους του διαγωνισμού, ήτοι την απαίτηση για διαπίστευση σε μίνιμουμ 11 εκ συνόλου 14 παραμέτρων, επί υπόγειου νερού και έπρεπε η προσφορά να είχε απορριφθεί εξαιτίας της παραβίασης των πιο πάνω προνοιών των εγγράφων του διαγωνισμού. Με το δεδομένο ότι, επρόκειτο για προσφορά που τιτλοφορείτο ως προσφορά που αφορούσε σε αναλύσεις επί υπόγειου νερού, είναι αυταπόδεικτο ότι πρόκειται για παραβίαση ουσιώδους όρου του διαγωνισμού. Η πιο πάνω απαίτηση, κατά τους αιτητές, είναι μια από τις δυο σημαντικότερες, σύμφωνα με τους όρους 6.2.3(6) των Προϋποθέσεων Συμμετοχής και 8.3.1.1 παρ. 5(ζ) του Μέρους Α.
Περαιτέρω η προσφορά του Ε/Μ, δεν περιλαμβάνει τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία επικύρωσης τεχνικής επάρκειας των μεθόδων για τις υπόλοιπες 3 (μάξιμουμ) παραμέτρους από αυτές για τις οποίες δεν είχε διαπίστευση, αφού περιλάμβανε ανάλυση της μεθόδου μόνο για μια παράμετρο, ήτοι για το φθόριο (F).
Κατά τους ευπαιδεύτους συνηγόρους των αιτητών, η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, παραβιάζει το άρθρο 54 του περί Συντονισμού και Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων, Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών Νόμου του 2006 (Ν. 12(Ι)/2006), σύμφωνα με τις πρόνοιες του οποίου, η αναθέτουσα αρχή διευκρινίζει στην προκήρυξη, ποια δικαιολογητικά των τεχνικών ικανοτήτων των οικονομικών φορέων, είναι απαραίτητα να προσκομισθούν.
Παραβιάζει επίσης και τον Κανονισμό 21 του περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών (Γενικών) Κανονισμών του 2007, ΚΔΠ 201/2007, αφού απουσιάζει από τον διοικητικό φάκελο η “δήλωση ευσυνειδησίας” του λειτουργού κ. Γιώργου Χατζηκυριάκου, ο οποίος εμφανίζεται ως υπογράφων το κυανούν 102 και ήταν ένα από τα τρία μέλη της επιτροπής ανοίγματος της προσφοράς. Κατά συνέπεια, κατά τους ευπαιδεύτους συνηγόρους των αιτητών, η προσβαλλόμενη απόφαση και στερείται δέουσας έρευνας και αιτιολογίας.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, αντιτείνει ότι η επιστολή των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 15/10/2012, είναι πράξη με την οποία επιβεβαιώνει η αναθέτουσα αρχή την εμμονή της στην αρχική απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στους αιτητές στις 5/10/2012 και κατ’ επέκταση απαράδεκτα προσβάλλεται ως δεύτερη προτασσόμενη στην προσφυγή, αφού δεν πρόκειται για εκτελεστή διοικητική πράξη.
Σε σχέση με την ουσία των ισχυρισμών προβάλλει ότι, αυτό που οι αιτητές επιχειρούν, είναι να ερμηνεύσουν τους όρους του διαγωνισμού με τρόπο που δεν συνάδει ούτε με το γράμμα, αλλά ούτε και με το πνεύμα των όρων του διαγωνισμού. Ειδικότερα ισχυρίζεται ότι, παρά το γεγονός ότι το αντικείμενο του διαγωνισμού αφορούσε σε υπόγεια νερά, κάτι που δεν αμφισβητείται, σε κανένα σημείο των ορών 6.2.3 και 8.3.1.1 που οι αιτητές επικαλούνται, γίνεται αναφορά σε διαπίστευση σε σχέση με υπόγεια νερά και οι λοιποί όροι που οι αιτητές παραπέμπουν και αναφέρονται σε υπόγεια νερά, δεν συνιστούν όρους που σχετίζονται με τη πιστοποίηση της διαπίστευσης, που είναι και το επίδικο θέμα, αλλά αποτελούν όρους που αφορούν σε αρμοδιότητες της αναθέτουσας αρχής. Συνεπώς, δεν αποδεικνύεται ότι και οι παράμετροι διαπίστευσης έπρεπε να αφορούν υπόγεια νερά.
Επιπλέον οι υποχρεώσεις του αναδόχου, όπως προσδιορίζονται στα έγγραφα του διαγωνισμού (4.2.2), αφορούν αποκλειστικά σε αναλύσεις σε δείγματα νερού γενικότερα και όχι υπόγεια νερά. Ειδικότερα ο ανάδοχος, είχε υποχρέωση να παραλαμβάνει δείγματα νερού, στη δειγματοληψία των οποίων έχει προβεί η ίδια η αναθέτουσα αρχή.
Επομένως, την ειδική εμπειρία που απαιτείται για σκοπούς δειγματοληψίας, τη διαθέτει η αναθέτουσα αρχή, η οποία συλλέγει τα δείγματα και τα παραδίδει στον ανάδοχο για αναλύσεις, ο οποίος θα πρέπει να διαθέτει διαπίστευση σε συγκεκριμένες παραμέτρους, οι οποίες όμως δεν προσδιορίζονται σε συνάρτηση με υπόγειο νερό, καθότι ουδεμία επίδραση ασκεί για σκοπούς του παρόντος διαγωνισμού, η διάκριση σε νερό ή υπόγειο νερό. Ο επιτυχών δε προσφοροδότης, τεκμηρίωσε τη διαπίστευση του σε 13 από τις 14 αιτούμενες παραμέτρους, το δε Δικαστήριο, σύμφωνα με τη νομολογία μας, δεν ελέγχει θέματα τεχνικής φύσης.
Τέλος η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση, ισχυρίζεται ότι οι Επιτροπές στις οποίες αναφέρεται ο Κανονισμός 21 της ΚΔΠ 201/2007 (στον οποίο προνοείται υποχρέωση υπογραφής δήλωσης ευσυνειδησίας), είναι οι Επιτροπές που συστήνονται βάσει αυτού, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με καθήκοντα που ενέχουν το στοιχείο της αξιολόγησης της προσφοράς. Συνεπώς η επιτροπή ανοίγματος των προσφορών, ουδεμία εμπλοκή έχει στην αξιολόγηση των προσφορών και θα πρέπει να απορριφθεί, ο περί αντιθέτου ισχυρισμός των αιτητών.
Προτού ασχοληθώ με την εξέταση των προβαλλόμενων από τους αιτητές λόγων ακύρωσης, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι αιτητές στις γραπτές τους αγορεύσεις δήλωσαν ότι δεν θα επιμείνουν στην προώθηση της δεύτερης προτασσόμενης στην Αίτηση Ακύρωσης, θεραπεία, ήτοι την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση η οποία κοινοποιήθηκε στους αιτητές, δι’ επιστολής των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 15/10/2012, καθότι πρόκειται για βεβαιωτικής φύσεως πράξη.
Πράγματι δεν πρόκειται για εκτελεστή διοικητική πράξη, αλλά πράξη που επιβεβαιώνει την μόνη εκτελεστή απόφαση ημερομηνίας 5/10/2012. Κατά συνέπεια η δεύτερη πιο πάνω προτασσόμενη στο δικόγραφο θεραπεία απορρίπτεται.
Ξεκινώντας από τον λόγο ακύρωσης που οι αιτητές προβάλλουν και ο οποίος αφορά την παραβίαση του Κανονισμού 21, των περί Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών (Γενικών) Κανονισμών του 2007, (ΚΔΠ 201/2007) και ο οποίος αφορά την μη υπογραφή «δήλωσης ευσυνειδησίας» από τον λειτουργό κ. Γιώργο Χατζηκυριάκου, ο οποίος εμφανίζεται ως ο υπογράφων το ειδικό έντυπο ανοίγματος προσφορών (κ. 102) παρατηρώ τα εξής:
Στο ΜΕΡΟΣ ΣΤ των σχετικών Κανονισμών (ΚΔΠ 201/2007) και υπό τον τίτλο «ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ» και τον πλαγιότιτλο «Άνοιγμα προσφορών» (Κανονισμός 31(1)), προβλέπεται η διαδικασία ανοίγματος των προσφορών μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής τους. Οι προσφορές που ανοίγονται «αριθμούνται, μονογράφονται και καταχωρούνται σε ειδικό έντυπο, ο τύπος του οποίου περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ι».
Στην εξεταζόμενη περίπτωση, το κυανούν 102, είναι το ειδικό πιο πάνω έντυπο, το οποίο υπογράφεται από την επιτροπή ανοίγματος. Το πιο πάνω έντυπο υπογράφουν τρία άτομα, εκ των οποίων μόνο τα δυο είναι μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης και οι οποίοι έχουν υπογράψει επιπρόσθετα, όπως προκύπτει από τα κυανά 101 και 100, την προβλεπόμενη στον Κανονισμό 21 «δήλωση ευσυνειδησίας». Ο κ. Γιώργος Χατζηκυριάκου, στον οποίο αναφέρονται οι αιτητές, δεν είναι μέλος οποιουδήποτε Συμβουλίου ή Επιτροπής, που συστήνονται με βάση τους σχετικούς Κανονισμούς στα οποία ανατίθεται η αξιολόγηση των προσφορών, ως προβλέπεται στον Κανονισμό 21, ο οποίος διαβάζει ως ακολούθως:
«21.(1) Πριν από την ανάληψη των καθηκόντων τους ο Πρόεδρος, ο αντιπρόσωπός του, ο Αναπληρωτής Πρόεδρος και τα μέλη όλων των Συμβουλίων και Επιτροπών που συστήνονται με βάση τους παρόντες Κανονισμούς, καθώς επίσης και οι ιδιώτες σύμβουλοι ή μελετητές στους οποίους ανατίθεται η αξιολόγηση προσφορών, υπογράφουν δήλωση ότι θα εκτελούν τα καθήκοντά τους με ευσυνειδησία και αμεροληψία, χωρίς φόβο ή εύνοια και θα τηρούν απόλυτη εχεμύθεια κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους».
Συνεπώς υποχρέωση υπογραφής δήλωσης ευσυνειδησίας και αμερόληπτης εκτέλεσης καθηκόντων, σύμφωνα με τον Κανονισμό 21(1), έχουν τα μέλη όλων των Συμβουλίων και Επιτροπών που συστήνονται με βάση τον σχετικό Κανονισμό και στα οποία ανατίθεται η αξιολόγηση των προσφορών. Η επιτροπή ανοίγματος του Κανονισμού 31(1), σχέση έχει με τη διαδικασία υποβολής των προσφορών και όχι την διαδικασία αξιολόγησης των προσφορών.
Με το δεδομένο ότι τα τρία μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης (κ.κ. Μιχάλης Ρήγας, Θεοδοσία Ηρακλέους και Κωνσταντίνα Καποδίστρια), υπέγραψαν την σχετική δήλωση, ευσυνειδησίας ο ισχυρισμός των αιτητών απορρίπτεται ως αβάσιμος.
Σε σχέση με την ουσία των ισχυρισμών των αιτητών, ότι δηλαδή η προσφορά του Ε/Μ παραβιάζει ουσιώδεις όρους του διαγωνισμού, παρατηρώ τα ακόλουθα:
Ο όρος 6.2.3 του διαγωνισμού, αφορά τις «Τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες». Όπως αναφέρεται, «Για τη συμμετοχή στο διαγωνισμό, ο Προσφέροντας θα πρέπει να πληροί υποχρεωτικά τις παρακάτω προϋποθέσεις που αφορούν τις τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες του». Μεταξύ των προϋποθέσεων αυτών, είναι και η προβλεπόμενη στην παρ. (6), αυτή του πιστοποιητικού διαπίστευσης σε τουλάχιστον 11 από τις 14 παραμέτρους, οι οποίες καθορίζονται επακριβώς. Για τις άλλες παραμέτρους, ο προσφέρων θα πρέπει να αποδείξει την τεχνική του επάρκεια.
Οι αιτητές διατείνονται ότι ο επίδικος διαγωνισμός αφορά υπόγεια νερά, ως ο τίτλος του διαγωνισμού και όχι νερά γενικά και κατ’ επέκταση και με το δεδομένο ότι το Ε/Μ προσκόμισε πιστοποιητικό που αφορούσε γενικά σε νερά, δεν πληροί ουσιώδεις όρους του διαγωνισμού.
Όπως έχει αναφερθεί, οι καθ’ ων η αίτηση δεν αμφισβητούν ότι ο επίδικος διαγωνισμός αφορά σε «υπόγεια νερά», αλλά ισχυρίζονται ότι στους επίδικους όρους δεν γίνεται αναφορά σε διαπίστευση ειδικά σε «υπόγεια νερά» και επιπλέον ότι σύμφωνα με τα έγγραφα του διαγωνισμού (4.2.2), οι υποχρεώσεις του αναδόχου, αφορούν αποκλειστικά σε δείγματα νερού γενικά και όχι «υπόγεια νερά». Δεν θα συμφωνήσω με την πιο πάνω προσέγγιση των καθ’ ων η αίτηση.
Σύμφωνα με το ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ – ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ, παρ. 4.1
«Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η εκπόνηση ιοντικών προσδιορισμών, καθώς επίσης του βορίου σε 350 δείγματα υπόγειου νερού. ».
(Η έμφαση είναι στο ίδιο το κείμενο)
Στην παρ. 4.2 που οι καθ’ ων η αίτηση επικαλούνται, καθορίζονται οι «Υποχρεώσεις Αναθέτουσας Αρχής» και οι «Υποχρεώσεις Αναδόχου». Όπως αναφέρεται στην παρ. 4.2.1, οι υποχρεώσεις της Αναθέτουσας Αρχής είναι:
«i. Δειγματοληψία υπόγειου νερού.
ii. Μέτρηση της τιμής του ph και ηλεκτρονικής αγωγιμότητας σε όλα τα δείγματα, κατά τη δειγματοληψία (υπαίθριες μετρήσεις).
iii. Παράδοση των δειγμάτων μαζί με τα αποτελέσματα των πιο πάνω προσδιορισμών στον Ανάδοχο».
Οι υποχρεώσεις του Αναδόχου, όπως αυτές προσδιορίζονται στην παρ. 4.2.2, είναι μεταξύ άλλων:
«i. Να παραλάβει τα δείγματα από τα γραφεία του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης.
ii. Να προβεί στους αιτούμενους προσδιορισμούς στα δείγματα νερού, που θα παραλάβει για κάθε μια από τις παραμέτρους του Πίνακα 1. Τα αποτελέσματα των προσδιορισμών θα πρέπει να εκφραστούν στις μονάδες που αναγράφονται στην στήλη “ΜΟΝΑΔΕΣ” του Πίνακα 1 και να ικανοποιούν τα απαιτούμενα όρια (αβεβαιότητα, LOD και LOQ) όπως φαίνονται στον Πίνακα 1. (Οι εμφάσεις είναι του Δικαστηρίου)».
Από τα πιο πάνω, προκύπτει ότι το αντικείμενο της σύμβασης είναι οι αναλύσεις σε δείγματα «υπόγειου νερού», η δειγματοληψία από την Αναθέτουσα Αρχή είναι «δειγματοληψία υπόγειου νερού» και τα δείγματα αυτά, δηλαδή τα δείγματα υπόγειου νερού, παραδίδονται στον Ανάδοχο, ο οποίος με τη σειρά του προβαίνει στις απαιτούμενες αναλύσεις των 14 παραμέτρων που προσδιορίζονται στον Πίνακα 1, οι οποίες είναι οι ίδιες παράμετροι που προβλέπονται στην παρ. 6.2.3.6 των όρων του διαγωνισμού (Τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες), για τις οποίες ο προσφέρων θα πρέπει να διαθέτει πιστοποιητικό διαπίστευσης.
Με τα πιο πάνω δεδομένα ελλείπουν, κατά την κρίση μου, από την αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης, τα αναγκαία εκείνα στοιχεία που θα μπορούσαν να καταστήσουν ευχερή το δικαστικό έλεγχο της νομιμότητας της πράξης και ειδικότερα των στοιχείων εκείνων, στα οποία οι καθ’ ων η αίτηση στηρίχθηκαν για να κρίνουν ότι η προσφορά του Ε/Μ, υπό τις πιο πάνω συνθήκες και περιστάσεις, πληροί όλους τους απαιτούμενους όρους του διαγωνισμού.
Όπως έχει κατ’ επανάληψη νομολογηθεί, η κρίση κατά πόσον ο όρος που παραβιάζεται αποτελεί ουσιώδη ή μη πρόνοια, ανήκει στο Δικαστή.
Το κριτήριο για τον καθορισμό της σημασίας όρου είναι αντικειμενικό και συναρτάται με τη σημασία που ενέχει η τήρησή του για την απόφαση κατακύρωσης της προσφοράς. Ένας όρος θεωρείται ουσιώδης με το κατά πόσο παραβίασή του, θα οδηγούσε σε απόρριψη της προσφοράς. (βλ. ΑΗΚ v Bunk Oil AG. (1997) 3 AAD 182, Ε. Φιλίππου Λτδ. v. Κυπριακής Δημοκρατίας (2004) 3 ΑΑΔ 389).
Στην απόφαση της Ολομέλειας, Tamassos Tobacco Suppliers and Co v. Δημοκρατίας, (1992) 3 Α.Α.Δ. 60, επαναβεβαιώθηκε ότι όρος της προσφοράς συνιστά, ανάλογα με τη σημασία του, ουσιώδη ή επουσιώδη προδιαγραφή για συμμετοχή στο διαγωνισμό, και ότι ουσιώδης είναι ο όρος ή ο τύπος του οποίου η τήρηση ενέχει αποφασιστική σημασία για τη λήψη και το περιεχόμενο της απόφασης για την κατακύρωση της προσφοράς.
Στην ίδια υπόθεση, η Ολομέλεια υιοθέτησε την άποψη που διατυπώνεται στο σύγγραμμα του Καθηγητή Σπηλιωτόπουλου “Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου”, Έκδοση 1977, σσ.404, 405, ότι η κρίση, κατά πόσο η πρόνοια που παραβιάζεται αποτελεί ουσιώδη ή επουσιώδη πρόνοια, ανήκει στο Δικαστή.
Περαιτέρω, στην υπόθεση PAIR QUALITYLINK LTD v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση αρ. 136/2012, ημερ. 28 Ιουνίου 2013, το θέμα τέθηκε ως εξής:
«Κατά πάγια νομολογία οι όροι διαγωνισμού υπέχουν θέση πράξεων κανονιστικού περιεχομένου, η παράβαση των οποίων επιφέρει ακυρότητα, (Δημοκρατία v. S. Kyriakos Euromarket Ltd (2000) 3 A.A.Δ. 692). Παρά το ότι γενικώς οι όροι διαγωνισμού θεωρούνται ουσιώδεις, οι επί μέρους δυνατόν να διακρίνονται σε ουσιώδεις ή επουσιώδεις, ανάλογα με τη σημασία που κρίνονται ότι έχουν στην όλη συμμετοχή και διαδικασία του διαγωνισμού. (Tamassos Tobacco Suppliers Ltd v. Δημοκρατίας (1992) 3 Α.Α.Δ. 60). Η κρίση κατά πόσον όρος της είναι ή όχι ουσιώδης ανήκει στο Δικαστήριο στη βάση αντικειμενικών κριτηρίων που προδήλως σχετίζονται με τη σημασία που έχει ο όρος για την κατακύρωση της προσφοράς, έχοντας υπόψη ταυτόχρονα ότι ένας δημόσιος διαγωνισμός αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος με την παραγωγή έργων κοινής ωφέλειας, (Ε. Φιλίππου Λτδ v. Δημοκρατίας (2004) 3 Α.Α.Δ. 389 και Κοινοπραξία Tasni Enviro Ltd και Telmen Ltd v. Δημοκρατίας, (υποθ. αρ. 862/2005, ημερ. 4.3.2010).
Η νομολογία επίσης έχει εδραιώσει ότι από τη στιγμή που ένας όρος θεωρείται ουσιώδης και κρίνεται ως τέτοιος από το αναθεωρητικό Δικαστήριο, δεν χωρεί οποιαδήποτε διαφοροποίηση μεταξύ ουσιώδους ή επουσιώδους απόκλισης από τον όρο αυτό, (Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρουv v. Bulk Oil A.G. (1997) 3 A.A.Δ. 182). Και όπως λέχθηκε και στην Multi Klima Maliotis Engineering Ltd v. Δημοκρατίας (2002) 3 Α.Α.Δ. 401,. «Η τελική κρίση για το ουσιώδες όρου μειοδοτικού διαγωνισμού ανήκει στο Δικαστήριο».
Στην εξεταζόμενη περίπτωση και όπως έχει διαφανεί από τα όσα έχουν καταγραφεί πιο πάνω, κατά την κρίση μου δημιούργησαν ερωτηματικά και αμφιβολίες για το κατά πόσο, υπό τα πιο πάνω δεδομένα, το πιστοποιητικό διαπίστευσης που το Ε/Μ προσκόμισε πληροί απαιτούμενο όρο του διαγωνισμού.
Η έλλειψη αιτιολογίας και οι συνθήκες αβεβαιότητας που πιθανόν να περιβάλλουν την εξέταση μιας προσφοράς, αποδοκιμάστηκαν από την νομολογία μας. Στην υπόθεση Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου v. Hydrotech Water and Environmental Engineering Ltd (1999) 3 Α.Α.Δ. 333 τονίστηκαν τα ακόλουθα:
«Αναμφίβολα συνοπτική εικόνα της επίδικης απόφασης δεν περιέχει την απαραίτητη αιτιολογία που θα μπορούσε να δώσει σε ένα Δικαστήριο την ευχέρεια να εξετάσει την εγκυρότητα της. Θα μπορούσε να λεχθεί ότι η σχετική αιτιολογία περιέχεται στα έγγραφα που έχουν καταχωρηθεί. Όμως και αυτή η εισήγηση παρουσιάζει μεγάλες αδυναμίες».
Στην εξεταζόμενη περίπτωση, ενώ οι καθ’ ων η αίτηση παραδέχονται ότι ο διαγωνισμός αφορούσε αναλύσεις σε «υπόγεια νερά», δεν αιτιολογούν με επάρκεια και πληρότητα το κατά πόσο η προσφορά του Ε/Μ, υπό τα δεδομένα που έχουν καταγραφεί πιο πάνω, συμμορφώνετο με τον πιο πάνω απαιτούμενο όρο του διαγωνισμού, κατά τρόπο που καθίσταται ανέφικτος ο δικαστικός έλεγχος. Η αιτιολογία που παρατίθεται δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρης και ούτε βέβαια μπορεί να συμπληρωθεί από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, ο οποίος δεν αποκαλύπτει οτιδήποτε το ουσιαστικό. (Βλ. Αντώνης Ράφτης v. Κυπριακής Δημοκρατίας κ. ά (2002) 3 Α. Α. Δ 345).
Σε συνάφεια με τα πιο πάνω, δεν φαίνεται να έγινε επαρκής διερεύνηση κάθε γεγονότος που σχετίζεται με το θέμα αυτό, όπως υπαγορεύεται από τις αρχές του διοικητικού δικαίου. Η μη καταγραφή επαρκούς τεκμηρίωσης καθιστά ανέφικτο τον δικαστικό έλεγχο και αφήνει κενά και ως προς το ζήτημα της επάρκειας της έρευνας. (Αντώνης Ράφτης v. Κυπριακής Δημοκρατίας - ανωτέρω).
Υπό το φως των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με €1300 έξοδα πλέον Φ.Π.Α, υπέρ των αιτητών και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο