Supreme Court dismisses pension appeal claiming administrative procedure violation regarding retrial notice. Court rules civil code applies, not administrative code. Procedural defect does not justify cassation.

Sygn. akt III UK 73/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski w sprawie z odwołania L. K. ‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. ‎o wysokość emerytury,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie‎z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt III AUa 245/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., III AUa 245/14, Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację ubezpieczonego L. K. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu z dnia 28 stycznia 2014 r., III U 999/13, w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o wysokość emerytury.W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego ubezpieczony zarzucił naruszenie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 199 § 1 pkt 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 47714 § 2 k.p.c. w związku z art. 149 § 1 i 2 k.p.a.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczony uzasadnił stwierdzeniem, że skarga jest oczywiście uzasadniona, bowiem organ rentowy przy wydawaniu decyzji, która była przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, „w oczywisty sposób naruszył przepisy art. 149 § 1-2 k.p.a., ponieważ nie wydał, obligatoryjnie wymaganego postanowienia o wznowieniu postępowania”. Zdaniem skarżącego, skoro organ rentowy wydał decyzję, bez uprzedniego wszczęcia postępowania wznowieniowego, przez co ewidentnie naruszył art. 149 § 1 i § 2 k.p.a., to tę okoliczność powinien mieć na uwadze sąd powszechny przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy.

Ubezpieczony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi Apelacyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania, a „z daleko idącej ostrożności procesowej” o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku przez „uznanie zasadności roszczenia wnioskodawcy i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury zwiększonej tytułem opłacania przez niego składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz przeliczenie podstawy wymiaru emerytury”, a ponadto o zasądzenie kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ubezpieczony jest przekonany, że jego skarga - jako „oczywiście zasadna” - powinna zostać rozpoznana z tej przyczyny, że Sądy obu instancji pominęły istotną okoliczność, że decyzja organu rentowego, poddana kontroli sądowej, została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Tego argumentu Sąd Najwyższy jednak nie podziela, wobec czego wymieniona okoliczność nie jest przesłanką, która by rzeczywiście mogła decydować o potrzebie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że powoływanie się na „oczywistą zasadność” skargi kasacyjnej wymaga od skarżącego wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, a więc zastosowania przepisu błędnie interpretowanego, co spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, dotkniętego brakami widocznymi „gołym okiem”, bez potrzeby dokonywania głębszej analizy prawnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49 oraz z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107).

W rozpoznawanej sprawie taki przypadek nie zachodzi, mimo że skarżący odwołał się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 maja 2004 r., III UK 31/04 (OSNP 2005 nr 1, poz. 13), zgodnie z którym art. 149 k.p.a. w związku z art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ma zastosowanie w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania emerytalno-rentowego na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ w tej ustawie tryb wznowienia postępowania nie został odrębnie uregulowany.

Należy bowiem zauważyć, że w uzasadnieniu tego wyroku wywiedziono, iż nawet niewykonanie przez organ rentowy obowiązku polegającego na uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.), a w dalszej kolejności (po przeprowadzeniu postępowania wznowionego) wydanie stosownej decyzji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które prowadziłoby do stwierdzenia nieważności postępowania wznowionego.Pogląd przyjęty w sprawie III UK 31/04, jakoby tryb wznowienia postępowania na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie został odrębnie uregulowany w tej ustawie i dlatego w tym zakresie ma zastosowania art. 149 k.p.a. w związku z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie zyskał aprobaty w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (przykładowo wyrok z dnia 7 października 2009 r., III UK 38/09, LEX nr 560872).

Nie wchodząc w tym miejscu w bliższe szczegóły w zakresie ustalenia, jaka jest właściwa podstawa prawna, w oparciu o którą organ rentowy wznawia uprzednio zakończone postępowanie w sprawach emerytalno-rentowych, należy w każdym razie przyjąć, że sąd powszechny rozpoznający odwołanie od decyzji organu rentowego (również wydanej w ramach postępowania wznowionego) nie stosuje jakichkolwiek przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (w tym art. 149 k.p.a.), bowiem rozpoznaje każdą sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych „od nowa” i w tym celu stosuje - obok przepisów prawa materialnego zawartych w aktach normatywnych z dziedziny ubezpieczeń społecznych - wyłącznie regulacje Kodeksu postępowania cywilnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2010 r., II UK 336/09, LEX nr 604222).

To zaś oznacza, że skuteczną podstawą skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie może być naruszenie art. 149 k.p.a. ani jakiegokolwiek innego przepisu procedury administracyjnej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2001 r., II UKN 213/00, LEX nr 551044 i z dnia 6 maja 2009 r., II UK 222/08, LEX nr 564793). Z tej przyczyny nie można uznać, aby skarga wniesiona przez ubezpieczonego była „oczywiście uzasadniona”. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.