Supreme Court dismisses appeal for legal review of final judgment as inadmissible due to missing statutory requirements.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected the plaintiff's appeal to declare a final court judgment inconsistent with the law. The plaintiff, a sole proprietorship, attempted to challenge a ruling that dismissed their claim against a defendant, arguing procedural errors. The court found the appeal inadmissible because it failed to demonstrate that no other legal remedies were available to challenge the judgment.
Legislator headnote
AI generatedart. 4245 § 1 k.p.c.; art. 4248 § 1 k.p.c.: An appeal for review of a final judgment is inadmissible if the appellant fails to cumulatively prove that no other legal means of appeal were possible and that the challenged judgment cannot be set aside.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CNP 79/08
POSTANOWIENIE
Dnia 7 listopada 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie ze skargi P.(…) Sp. j. w Ł. o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt X
Ga (…), wydanego w sprawie z powództwa T. P.
przeciwko D.(…) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie
Cywilnej w dniu 7 listopada 2008 r.,
odrzuca skargę i oddala wniosek o zasądzenie od T. P. na rzecz pozwanej kosztów
zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r. oddalił powództwo J. P.
przeciwko D.(…) S.A. z siedzibą w W. o zasądzenie odszkodowania z tytułu
nienależytego wykonania przez pozwanego umowy o zamieszczenie w książce
telefonicznej reklamy przedsiębiorstwa powoda i orzekł o zwrocie kosztów procesu. W
uzasadnieniu sąd wskazał, iż T. P. nie ma legitymacji procesowej czynnej do
wystąpienia z powództwem, bowiem umowa której dotyczy pozew zawarta została przez
"P.(...)” sp.j. z siedzibą w Ł., a nie T. P.
Sąd Okręgowy w W., Wydział X Gospodarczy - na skutek apelacji J. P. i T. P. odrzucił apelację J. P. i oddalił apelację T. P. Sąd II instancji wskazał w uzasadnieniu, iż
w pozwie i kolejnych pismach procesowych strona powodowa określona została jako T.
P., współwłaściciel "P.(…)” Spółka jawna. Oznacza to, że jako powoda wskazano T. P.,
wskazując dodatkowo, iż jest on przedsiębiorcą. W toku postępowania nie doszło do
jakichkolwiek przekształceń podmiotowych (art. 195, 196 k.p.c.). T. P. jest podmiotem
innym, niż spółka jawna, której jest współwłaścicielem.
Orzeczenie Sądu Okręgowego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia zaskarżyła "P.(...)” Spółka jawna reprezentowana przez
współwłaścicieli J. P. i T. P.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia, powinna zawierać - obok oznaczenia orzeczenia, od
którego została wniesiona, przytoczenia jej podstaw oraz ich uzasadnienia, wniosku o
stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, wskazania przepisu prawa, z którym
zaskarżone orzeczenie jest niezgodne oraz uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody,
spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy – także wykazanie,
że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i
nie jest możliwe.
Wymagania te mają charakter konstrukcyjny i powinny być spełnione w sposób
kumulatywny, w związku z czym skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta
jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków
formalnych i podlega odrzuceniu a limine (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
27 stycznia 2006 r., sygn. akt III CNP 23/05, OSNC 2006 r., nr 7-8, poz. 140).
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
podlega odrzuceniu z kilku przyczyn.
Przede wszystkim należy wskazać, iż skargę o stwierdzenie niezgodności
z prawem prawomocnego orzeczenia złożyła "P.(...)” Spółka jawna, reprezentowana
przez współwłaścicieli J. P. i T. P.. Tymczasem pozew w sprawie wniesiony został przez
T. P. - osobę fizyczną - współwłaściciela "P.(...)“ Spółka jawna. Zaskarżony wyrok Sądu
II instancji dotyczy też T. P. jako strony powodowej w sprawie.
W konsekwencji inny podmiot był stroną powodową w sprawie (T. P.), inny
natomiast podmiot zaskarżył wyrok skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia ["P.(...)“ Spółka jawna reprezentowana przez J. P. i T. P.].
Jak wskazano w orzecznictwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9
maja 2007 r., sygn. akt IV CNP 39/07, niepubl.), złożenie skargi o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez podmiot, który nie był stroną
postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem, oznacza niedopuszczalność takiej
skargi i prowadzi w konsekwencji do jej odrzucenia. Jak bowiem wyraźnie wynika z
treści art. 4241 k.p.c. oraz z dalszych przepisów regulujących skargę, środek ten może
wnieść jedynie osoba będąca stroną postępowania, w którym wyrok ten został wydany.
Na marginesie trzeba wskazać, iż w sprawie nie istnieje korzystające z powagi
rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.), orzeczenie dotyczące roszczenia spółki jawnej
„P.(...)” przeciwko D. S.A. z siedzibą w W. Spółka nie była bowiem powodem w
postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem.
Niedopuszczalność skargi „P.(...)” Spółka jawna o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego orzeczenia wynika także z innej przyczyny.
Istotna jest ułomność konstrukcji skargi w zakresie wykazania, iż wzruszenie
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe
(art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Omawiane wymaganie jest bowiem elementem
konstrukcyjnym skargi i jego niespełnienie powoduje odrzucenie skargi (art. 424 8 § 1
k.p.c.). Należy zwrócić uwagę, iż skarżący ograniczył się do wykazania, iż brak w
sprawie podstawy prawnej do złożenia skargi o wznowienie postępowania i wskazania,
iż wyrok ten nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżący podmiot nie przytoczył
jakiegokolwiek uzasadnienia na okoliczność braku możliwości złożenia skargi o
wznowienie postępowania i skargi kasacyjnej. Wskazał wręcz, iż "w chwili obecnej w zw.
z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt SK 77/08
wystarczy stwierdzenie, że zaskarżony wyrok jest prawomocny”.
Stanowisko takie jest tylko w części trafne, a w okolicznościach niniejszej sprawy
nie znajduje zastosowania. Z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008
r., sygn. akt SK 77/06 (OTK-A 2008 r., nr 3, poz. 39) w żadnym razie nie płynie wniosek
wyprowadzony przez skarżącego. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art.
4241 § 1 i 2 k.p.c. w części obejmującej słowa "kończącego postępowanie w sprawie”,
jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego była zatem kwestia możliwości
skorzystania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia odnośnie orzeczeń, które nie kończą postępowania w sprawie. W
odniesieniu do takich orzeczeń Trybunał Konstytucyjny wskazał (pkt 7 wyroku), iż
"analiza przepisów postępowania cywilnego prowadzi do wniosku, że w sytuacji, w której
wydane zostało prawomocne orzeczenie, które nie kończy postępowania w sprawie, nie
jest możliwe wykorzystanie żadnego z przewidzianych w kodeksie postępowania
cywilnego nadzwyczajnych środków zaskarżenia”. W okolicznościach niniejszej sprawy
nie ma potrzeby ustalenia, czy w przypadku orzeczenia, które nie kończy postępowania
w sprawie, wymóg uzasadnienia spełnienia przesłanki art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. pozostał
aktualny. W okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygnięcie zapadło bowiem w formie
wyroku kończącego postępowanie w sprawie.
Nie można jednak zapomnieć, iż Trybunał Konstytucyjny nie uznał w
analizowanym wyroku art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. za niezgodny z przepisami Konstytucji
RP, bowiem przepis ten nie był przedmiotem postępowania przed Trybunałem
Konstytucyjnym.
Aktualne pozostaje zatem, co najmniej w zakresie orzeczeń kończących
postępowanie w sprawie, dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące
wymogu uzasadnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia w zakresie art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.
W orzecznictwie tym wskazano, iż skarżącego obciąża nie tylko obowiązek
wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków
prawnych nie było możliwe, ale także wykazanie, że nie jest możliwe. Skarżący
powinien zatem wykazać, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej
zaskarżonym orzeczeniem - w świetle przepisów art. 399 - 4161 k.p.c. - jest
niedopuszczalne ze względu na rodzaj zaskarżonego orzeczenia albo zarzuty przeciwko
temu orzeczeniu nie mieszczące się w podstawach skargi o wznowienie postępowania.
Tylko w następstwie przeprowadzenia takiego wywodu prawnego skarżący spełni
obowiązek wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie tylko nie było, ale
nie jest możliwe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn.
akt I CNP 12/06, niepubl. i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października
2005 r., sygn. akt V CNP 24/05, niepubl.). Takiego wywodu skarga nie zawiera.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 424 8 § 1 k.p.c.
orzekł, jak w sentencji postanowienia. Wniosek pozwanej o zasądzenie na jej rzecz od
T. P. kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym podlega oddaleniu,
ponieważ w sytuacji, w której została odrzucona skarga złożona przez „P.(...)”, nie ma
podstaw do zasądzenia kosztów od T. P.