Supreme Court dismisses appeal for inadmissible amendment of claim basis violating procedural rules.

Απόφαση 718 / 2023 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 718/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Δεκεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "W. T. Α. Ε. Δ. Ε. Π. Υ. Α. Τ. Ε.", που εδρεύει στην …. και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Νταλαχάνη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Γ. του Γ., 2) Ε. Β. του Ζ., 3) Β. Β. του Ζ., συζύγου Α. Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βάιο Δασκαλόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/12/2013 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 434/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 327/2020 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 26/4/2021 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 26-4-2021 αίτηση αναίρεσης (Αριθ. Καταθ. …/2021, Αριθ. Δικ. …./2021) προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 327/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, που εκδόθηκε επί των από 10-9-2017 και από 9-11-2017 αντίθετων εφέσεων των διαδίκων κατά της 434/2015 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η από 19-12-2013 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και, συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 224 εδαφ. α του ΚΠολΔ είναι απαράδεκτη κάθε μεταβολή της (ιστορικής) βάσης της αγωγής, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 526 του ΚΠολΔ είναι απαράδεκτη στην κατ` έφεση δίκη κάθε μεταβολή της βάσης, του αντικειμένου και του αιτήματος της αγωγής, είτε γίνεται με το δικόγραφο της έφεσης, είτε με τις προτάσεις ενώπιον του Εφετείου, ακόμη και αν ο αντίδικος του ενάγοντος συναινεί.

Το απαράδεκτο λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (ΑΠ 697/2021, ΑΠ 597/2019, ΑΠ 1704/2007). Ως ιστορική βάση της αγωγής, κατά το άρθρο 216 παρ.1 στοιχ. α του ΚΠολΔ, νοείται το σύνολο των γεγονότων, τα οποία την θεμελιώνουν κατά νόμο και χωρίς την επίκληση των οποίων δεν είναι εφικτή η διάγνωση της επίδικης έννομης σχέσης.

Η απαγόρευση, κατά τα άρθρα 224 και 526 του ΚΠολΔ, της μεταβολής της ιστορικής βάσης της αγωγής, τόσο στον πρώτο, όσο και στον δεύτερο βαθμό, αναφέρεται μόνο σε ουσιώδες πραγματικό περιστατικό της ιστορικής βάσης της αγωγής, δηλαδή σε περιστατικό το οποίο, μόνο του ή από κοινού με άλλα, στηρίζει το αγωγικό αίτημα.

Έτσι, είναι απαράδεκτη η προσθήκη με τις προτάσεις ή με το δικόγραφο της έφεσης νέων ουσιωδών γεγονότων (οψιγενών ή μη), με τα οποία τροποποιείται ή αντικαθίσταται η ιστορική βάση της αγωγής με άλλη ή προστίθεται στην αγωγή και νέα ιστορική βάση (ΟλΑΠ 2/1994, ΑΠ 597/2019, ΑΠ 1525/2013, ΑΠ 43/2011). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής "πράγματα" είναι οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, όχι δε, οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει σ' αυτούς (ΟλΑΠ 14/2004, ΑΠ 255/2021, ΑΠ 340/2021, ΑΠ 344/2021).

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ειδικότερα ότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τον ουσιώδη ισχυρισμό της, που πρότεινε με τον δεύτερο λόγο έφεσης και είχε ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ότι ο πρώτος εναγόμενος, ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος, Α.

Γ., συμβλήθηκε στην επίδικη σύμβαση έργου, όχι μόνο ως αντιπρόσωπος των υπόλοιπων εναγομένων - αναιρεσίβλητων, αλλά και για δικό του λογαριασμό.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την ένδικη, από 19-12-2013, αγωγή, που παραδεκτά επισκοπείται (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), με αυτήν η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία, ήδη αναιρεσείουσα επικαλέστηκε ότι το έτος 2008 συμφώνησε με τους δεύτερο και τρίτη των εναγομένων, δια του πρώτου από αυτούς, ο οποίος ενεργούσε ως αντιπρόσωπος και τεχνικός σύμβουλός τους και ο οποίος ρητά εγγυήθηκε την κατά το νόμο εκτέλεση της συμφωνίας και την πληρωμή της, να αναλάβει την εκτέλεση του έργου έκδοσης 2 αδειών - εξαιρέσεων για την κατασκευή φωτοβολταϊκών σταθμών, ισχύος 100 KW και 99,9 KW, σε δύο οικόπεδα συνολικής έκτασης 9 στρεμμάτων, ιδιοκτησίας των δεύτερου και τρίτης από αυτούς, που βρίσκονται στον Π….

Δήμου Κάτω ….. Ν. Λάρισας, αντί αμοιβής 30.000 ευρώ για καθεμία άδεια, ότι εκτέλεσε το ανατεθέν έργο και ότι δεν της καταβλήθηκε η συμφωνηθείσα αμοιβή. Με βάση αυτό το ιστορικό ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να της καταβάλουν, ο καθένας εις ολόκληρον, το συνολικό ποσό των 60.000 ευρώ, νομιμοτόκως, επικουρικά, δε, σε περίπτωση που κριθεί ότι η σύμβαση είναι άκυρη, ζήτησε να της το καταβάλουν κατά τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού.

Από το περιεχόμενο της αγωγής αυτής σαφώς προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα στήριξε τις αξιώσεις της, κατά των δεύτερου και τρίτης των εναγομένων στη σύμβαση έργου και κατά του πρώτου εναγόμενου στη σύμβαση εγγύησης. Επί της αγωγής εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η 434/2015 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, με την οποία αυτή έγινε εν μέρει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη, κατά την κυρία βάση της, ως προς τους δεύτερο και τρίτη των εναγομένων και τους υποχρέωσε, τον καθένα εις ολόκληρον, να καταβάλουν στην ενάγουσα το ποσό των 1.000 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής, ενώ απέρριψε κατ' ουσίαν την αγωγή ως προς τον πρώτο εναγόμενο, λόγω του ότι η σύμβαση εγγύησης δεν καταρτίσθηκε εγγράφως.

Κατά της άνω οριστικής απόφασης του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου η ενάγουσα (ήδη αναιρεσείουσα) άσκησε την από 10-9-2017 έφεση, με το δεύτερο λόγο της οποίας ισχυρίσθηκε ότι ο πρώτος εναγόμενος (ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος), Α. Γ., κατά την κατάρτιση της επίδικης σύμβασης έργου ενεργούσε όχι μόνο για λογαριασμό των δεύτερου και τρίτης των εναγομένων, αλλά και για ίδιο λογαριασμό.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός αποτελεί ανεπίτρεπτη μεταβολή της βάσης της αγωγής, αφού η αναιρεσείουσα με τον τρόπο αυτό το πρώτον ενώπιον του Εφετείου επικαλέστηκε ως βάση της αξίωσής της κατά του πρώτου εναγόμενου, ήδη πρώτου αναιρεσίβλητου, την κατάρτιση με εκείνον σύμβασης έργου.

Συνεπώς, επί του παραπάνω απαράδεκτως προβληθέντος ισχυρισμού της αναιρεσείουσας, που δεν ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης, το Εφετείο δεν είχε υποχρέωση να απαντήσει και, επομένως, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη ή ανεπάρκεια της αιτιολογίας, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει όταν στο αιτιολογικό της απόφασης, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια και πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή αν συνέτρεχαν οι όροι άλλου κανόνα που ήταν εφαρμοστέος, αλλά δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 6/2006).

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος προτάσεως προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της αποφάσεως στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 15/2006).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία παραδεκτά επισκοπείται (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι το Εφετείο, μετ' εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων, που νόμιμα προσκόμισαν οι διάδικοι, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η ενάγουσα είναι ανώνυμη τεχνική εταιρεία, η οποία δραστηριοποιείται στην σύνταξη μελετών ιδιωτικών και δημοσίων έργων, μεταξύ δε αυτών, στην μελέτη, ανάπτυξη και κατασκευή πάρκων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ηλιακής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών, αιολικής ενέργειας μέσω ανεμογεννητριών και υδροηλεκτρικής ενέργειας μέσω τουρμπίνων - H/M ζευγών).

Κατά το έτος 2007 ο νόμιμος εκπρόσωπός της, Α. Χ., άρχισε να συζητά και να διαπραγματεύεται με τον πρώτο εναγόμενο πολιτικό μηχανικό, με τον οποίο είχε αναπτύξει από το έτος 2006 συνεργασία και φιλική σχέση, με αφορμή την έκδοση από τον τελευταίο οικοδομικής άδειας ακινήτου, τη δημιουργία φωτοβολταϊκών σταθμών σε ακίνητα ιδιοκτησίας της συζύγου και του αδελφού της, για λογαριασμό των οποίων ενεργούσε.

Το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός τέτοιου σταθμού, σύμφωνα με την τότε ισχύουσα νομοθεσία, ήταν η έκδοση αποφάσεως εξαιρέσεως από την υποχρέωση λήψεως της αδείας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο (φωτοβολταϊκός σταθμός), για την οποία απαιτούνταν τα κάτωθι δικαιολογητικά: 1) αίτηση με τα στοιχεία του ενδιαφερομένου, 2) τίτλος κτήσεως (συμβόλαιο) ή νομίμου κατοχής (λχ μισθωτήριο) του ακινήτου, επί του οποίου επρόκειτο να εγκατασταθεί ο φ/β σταθμός, 3) τοπογραφικά του ακινήτου, 4) χάρτες προσδιορισμού της ακριβούς θέσεως εγκαταστάσεως του σταθμού παραγωγής ..., 5) συντεταγμένες του πολυγώνου του γηπέδου του φωτοβολταϊκού σταθμού παραγωγής ...

και 6) τεχνική έκθεση (χρονοδιάγραμμα κατασκευής, ισχύς και τύπος της κάθε μονάδος της εγκαταστάσεως παραγωγής - KW - τεχνική περιγραφή του έργου και προκαταρκτική εκτίμηση του τρόπου συνδέσεως της μονάδος με το Σύστημα). Ο πρώτος εναγόμενος συγκέντρωσε τα πέντε πρώτα από τα δικαιολογητικά αυτά και τα απέστειλε στην ενάγουσα, η οποία, αφού ενσωμάτωσε και μια τυποποιημένη τεχνική έκθεση δική της, υπέβαλε, στις 27-4-2007 το φάκελο για την έκδοση δύο αδειών - εξαιρέσεων για την κατασκευή φωτοβολταϊκών σταθμών - πάρκων, ισχύος 100 KW και 99,9 KW στη θέση "Ρ…." Π… Δήμου Κάτω … Νομού Λαρίσης και επί δύο οικοπέδων εκάστου 4.500 τ.μ.

περίπου, ιδιοκτησίας των δεύτερου και τρίτης των εναγομένων. Για την εργασία - μεσολάβηση αυτή της ενάγουσας δεν υπογράφηκε σύμβαση, ούτε καν συμφωνήθηκε οποιαδήποτε αμοιβή (πολύ περισσότερο δεν εκδόθηκε οποιοδήποτε παραστατικό), διότι, αφενός η εργασία αυτή, ως προπαρασκευαστική πράξη, θα αποτελούσε την απαρχή για την μετέπειτα ανάθεση σε αυτή και της εκτέλεσης του όλου έργου, που ανέρχονταν σε ποσό άνω του μισού εκατομμυρίου ευρώ, στην οποία ανάθεση απέβλεπε η ενάγουσα, αφετέρου δε όντως η μεσολάβηση της ενάγουσας στο στάδιο αυτό δεν απαίτησε από μέρους της κάποια αξιόλογη εργασία πέραν της ενσωμάτωσης της ανωτέρω τυποποιημένης έκθεσης με την τεχνική περιγραφή του έργου και όχι βέβαια έλεγχο περιβαλλοντικών επιπτώσεων, χρήσεων γης, εγκρίσεις από τρεις αρχαιολογικές υπηρεσίες, οι οποίες οπωσδήποτε θα γίνονταν εγγράφως, ενώ τέτοια έγγραφα δεν υφίστανται.

Αυτή ήταν άλλωστε κατά κανόνα η πρακτική όλων των εταιριών που δραστηριοποιούνταν στο χώρο και δεν είναι τυχαίο που η ενάγουσα δεν προσκόμισε οποιοδήποτε παραστατικό, με το οποίο να ζητά ή λαμβάνει κεχωρισμένη αμοιβή από πελάτη της για την μεσολάβησή της στην έκδοση άδειας εξαίρεσης. Ακολούθως, μετά την έκδοση των ανωτέρω αδειών με τις 88/1-2-2008 και 113/22-2-2008 αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για την κατασκευή των φωτοβολταϊκών σταθμών, η δε ενάγουσα απέστειλε στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του πρώτου εναγόμενου το από 4-6-2008 ιδιωτικό συμφωνητικό προσφοράς όπου μεταξύ άλλων αναφέρονται τα εξής "...

Όσο αφορά τα δύο φωτοβολταϊκά πάρκα ... στα ονόματα Β. και Ε. Β., οι διαδικασίες υλοποίησής τους από την εταιρία και τους συνεργάτες μου έχουν ως εξής: Α) ΑΔΕΙΟΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Από τη μεριά της εταιρίας και των συνεργατών μου αναλαμβάνουμε: 1. Τη σύνταξη και υποβολή περιβαλλοντικής μελέτης, 2. τους όρους διασύνδεσης με τη ΔΕΗ, 3.

υποστήριξη για την υπογραφή σύμβασης με τον ΔΕΣΜΗΕ, 4. κατάρτιση και υποβολή φακέλου για αίτηση επιδότησης των πάρκων βάση του αναπτυξιακού νόμου. Για όλες τις παραπάνω υπηρεσίες το ποσό πληρωμής ανέρχεται στις 25.000 ανά έργο. Η δε εξόφλησή του θα γίνει με την έγκριση της επιδότησης. Β) ΚΟΣΤΟΣ. Το κόστος προμήθειας των υλικών και εγκατάστασης ανά έργο ανέρχεται στο ποσό των 550.000 ...".

Από το περιεχόμενο της από 4-6-2008 προσφοράς της ενάγουσας, όπως εξειδικεύεται και στο από 4-6-2008 ηλεκτρονικό μήνυμα του εκπροσώπου της ενάγουσας στον πρώτο εναγόμενο, προκύπτει με σαφήνεια ότι η τιμολογούμενη με 25.000 ευρώ για κάθε έργο αδειοδοτική διαδικασία που διαλαμβάνεται στο σχέδιο - προσφορά το ιδιωτικού συμφωνητικού και περιλαμβάνει σύνταξη και υποβολή περιβαλλοντικής μελέτης, όρους διασύνδεσης με τη ΔΕΗ, υποστήριξη για την υπογραφή σύμβασης με τον ΔΕΣΜΗΕ, κατάρτιση και υποβολή φακέλου και αίτηση επιδότησης των πάρκων βάσει του αναπτυξιακού νόμου, δεν ταυτίζεται με τις επίδικες άδειες εξαίρεσης, οι οποίες, άλλωστε, κατά το χρόνο υποβολής της προσφοράς είχαν ήδη εκδοθεί, γι' αυτό είναι αβάσιμη η ταύτιση που κάνει η ενάγουσα και εντεύθεν ο ισχυρισμός ότι της οφείλονται 25.000 ευρώ (ή 30.000 ευρώ επειδή δεν ισχύει η έκπτωση, καθώς δεν της ανατέθηκε η κατασκευή) για την κάθε άδεια.

Οι ανωτέρω ενέργειες δεν έγιναν ποτέ, γιατί οι εναγόμενοι δεν ανέθεσαν την κατασκευή στην ενάγουσα, αλλά σε άλλη εταιρία, της οποίας την προσφορά έκριναν πιο συμφέρουσα. Ο πρώτος εναγόμενος ενημερώνει με ηλεκτρονικό μήνυμα στις 11-7-2008 τον εκπρόσωπο της ενάγουσας ότι δεν θα αναλάβει το έργο και αναγνωρίζει όπως αναφέρει επί λέξει ως "ηθικά οφειλόμενο ...

το κόστος των εξαιρέσεων το όποιο κόστος των εξαιρέσεων εδώ στην περιφέρεια το γνωρίζεις νομίζω ... οπότε με βάση αυτή τη λογική περιμένω να μου στείλεις τα οφειλόμενα". Από την ανωτέρω διατύπωση του πρώτου εναγομένου συνάγεται ότι αυτός, ενεργώντας για λογαριασμό των δεύτερου και τρίτης δεν θεωρεί τη μεσολάβηση της ενάγουσας στην έκδοση της άδειας εξαίρεσης χαριστική πράξη, αλλά αναγνωρίζει ότι από την στιγμή που δεν της ανατέθηκε η κατασκευή των σταθμών της οφείλεται αμοιβή για την άδεια εξαίρεσης, αλλά επειδή αυτή δεν είχε οριστεί συμβατικά πρέπει να είναι όση θα έπαιρνε αντίστοιχη εταιρία.

Σε απάντηση η ενάγουσα με την από 4-8-2013 εξώδικη κλήσης αναβιβάζει την απαίτησή της σε 30.000 ευρώ για κάθε άδεια. Το ποσό αυτό βέβαια δεν ανταποκρίνεται σε οποιαδήποτε συμφωνία ή διαπραγματεύσεις των διαδίκων, σε οποιοδήποτε έγγραφο, ούτε βέβαια αντιστοιχεί σε αμοιβή που ελάμβανε η ίδια η ενάγουσα ή άλλες εταιρίες για να αναλάβουν την έκδοση της άδειας εξαίρεσης.

Γι' αυτό, άλλωστε, όπως προαναφέρθηκε, η ενάγουσα δεν προσκομίζει - ως συγκριτικό στοιχείο - και κανένα παραστατικό από παρόμοια εργασία. Αντίθετα αποδείχθηκε ότι το ανωτέρω τυποποιημένο έργο που προσέφερε η ενάγουσα - όπως περιγράφηκε ανωτέρω - δεν θα μπορούσε να αποτιμηθεί κατά τα οικεία συναλλακτικά ήθη σε ποσό μεγαλύτερο των 1.000 ευρώ, όπως με σαφήνεια προκύπτει από την ανωμοτί κατάθεση του πρώτου εναγόμενου, αλλά και την από 11-3-2015 επιστολή της εταιρίας Μ.

Α. Α., που κατασκεύασε το έργο, η οποία αποτιμά την έκδοση της άδειας με 600 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Επομένως, ο δεύτερος και η τρίτη των εναγομένων οφείλουν στην ενάγουσα το ποσό των 1.000 ευρώ, καθώς, εάν είχε συναφθεί σύμβαση με την ίδια ή άλλη εταιρία θα είχε συμφωνηθεί η καταβολή του ανωτέρω ποσού.

Η αμοιβή αυτή θεωρείται εύλογη, λαμβανομένων υπόψη όλων των προαναφερομένων στοιχείων...". Με βάση αυτές τις παραδοχές η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε κατ' ουσίαν αμφότερες τις εφέσεις των διαδίκων. Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο ότι περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα στον ισχυρισμό της ότι σε περίπτωση που της ανατίθετο η κατασκευή των επίδικων φωτοβολταϊκών πάρκων η αμοιβή της για το έργο έκδοσης των αδειών θα ενσωματωνόταν στη συνολική αμοιβή του έργου.

Ο παραπάνω αναιρετικός λόγος είναι πρωτίστως απαράδεκτος λόγω αοριστίας, καθόσον δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο η διάταξη ουσιαστικού δικαίου που κατά την αναιρεσείουσα παραβιάστηκε εκ πλαγίου (ΟλΑΠ 20/2005, ΑΠ 81/2020, ΑΠ 144/2019). Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο λόγος αυτός είναι και αβάσιμος, καθόσον, όπως προκύπτει από το ως άνω περιεχόμενο της προσβαλλομένης, διαλαμβάνονται σ' αυτήν πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, που στηρίζουν το αποδεικτικό της πόρισμα ως προς το ουσιώδες ζήτημα της αμοιβής προς την αναιρεσείουσα για την υποβολή του φακέλου προς έκδοση των δύο αδειών - εξαιρέσεων από την υποχρέωση λήψης της άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που απαιτούνταν για την κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων στα δύο οικόπεδα, ιδιοκτησίας του δεύτερου και της τρίτης των αναιρεσίβλητων, η οποία (αμοιβή), κατά τα γενόμενα δεκτά, δεν είχε οριστεί συμβατικά, καθόσον για την εν λόγω εργασία δεν είχε καταρτιστεί σύμβαση, διότι αποτελούσε προπαρασκευαστική ενέργεια για την μετέπειτα ανάθεση στην αναιρεσείουσα της εκτέλεσης του έργου της κατασκευής των επίδικων φωτοβολταϊκών σταθμών, το οποίο τελικά οι δεύτερος και τρίτη των αναιρεσίβλητων ανέθεσαν σε άλλη εταιρεία, που τους έκανε πιο συμφέρουσα προσφορά και η οποία (επιδικασθείσα αμοιβή ποσού 1.000 ευρώ) ήταν εύλογη, ενόψει του ότι η ενέργεια της ενάγουσας δεν απαίτησε αξιόλογη εργασία εκ μέρους της, αφού περιορίστηκε στην υποβολή του φακέλου με τα δικαιολογητικά που της είχε αποστείλει ο πρώτος αναιρεσίβλητος, ενεργών για λογαριασμό των δεύτερου και τρίτης από αυτούς, στα οποία (η αναιρεσείουσα) απλώς ενσωμάτωσε μια τυποποιημένη έκθεση με την τεχνική περιγραφή του έργου.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ, κατά την οποία αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, συνάγεται ότι ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν το δικαστήριο δέχεται πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά, ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά στοιχεία άντλησε την απόδειξη γι' αυτά (ΑΠ 819/2019, ΑΠ 901/2019).

Ο όρος "πράγματα" και στην παρούσα περίπτωση του αριθμού 10 του άρθρου 559, είναι ταυτόσημος με τον αντίστοιχο όρο του αριθμού 8 του ίδιου άρθρου (ΑΠ 8/2019). Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 ΚΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση, ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λάβει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, που επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα οι διάδικοι προς άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη αυτών, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι λήφθηκαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του.

Δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι (ΑΠ 8/2019, ΑΠ 96/2019, ΑΠ 31/2019, ΑΠ 306/2018, ΑΠ 467/2018).

Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθ. 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός, το οποίο επικαλείται ο διάδικος, ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός, καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (ΟλΑΠ 2/2008, ΟλΑΠ 14/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο, η αναιρεσείουσα αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, επικαλούμενη προς θεμελίωσή του, ότι παρά το νόμο δέχθηκε χωρίς απόδειξη, (α) ότι το έργο που εκτέλεσε για την έκδοση των δύο αδειών - εξαιρέσεων ήταν μηδαμινής αξίας, συνιστάμενο στην ενσωμάτωση μιας τυποποιημένης δικής της τεχνικής έκθεσης και (β) ότι το έργο αυτό δεν ήταν αυτοτελές, αλλά αποτελούσε προπαρασκευαστική πράξη της μετέπειτα ανάθεσης σ' αυτήν του έργου της κατασκευής των δύο φωτοβολταϊκών πάρκων.

Ο λόγος είναι αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από τις προεκτιθέμενες παραδοχές της προσβαλλομένης, το Εφετείο κατέληξε στο πιο πάνω αποδεικτικό πόρισμα για την αμοιβή που δικαιούται η αναιρεσείουσα για την εργασία υποβολής του φακέλου προς έκδοση των δύο επίδικων αδειών - εξαιρέσεων, ύστερα από εκτίμηση όλων των αποδείξεων που προσκομίστηκαν νόμιμα από τους διαδίκους (μάρτυρες, ένορκες βεβαιώσεις, έγγραφα κλπ).

Περαιτέρω, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, η αναιρεσείουσα μέμφεται την προσβαλλομένη για πλημμέλεια από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη την ανωμοτί κατάθεση του πρώτου εναγομένου, Α. Γ., ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, όπως αυτή περιέχεται στα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης, τα οποία προσκόμισε με επίκληση στις δευτεροβάθμιες προτάσεις της, σύμφωνα με την οποία ο ανωτέρω αναφέρεται στο ιστορικό της διαφοράς μιλώντας σε πρώτο ενικό πρόσωπο, από το οποίο αποδεικνύεται ότι δεν ομιλεί ως αντιπρόσωπος, αλλά ως άμεσα εμπλεκόμενος και εντεύθεν ευθυνόμενος έναντι αυτής (αναιρεσείουσας).

Ωστόσο, από την αναφορά, στην αρχή της ελάσσονος προτάσεως, των αποδεικτικών μέσων που έλαβε υπόψη της, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η ανωμοτί εξέταση του πρώτου αναιρεσίβλητου, Α. Γ., καθώς και από την αποδεικτική αξιολόγησή τους, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος το Εφετείο έλαβε υπόψη του όλα τα νομίμως προσκομισθέντα και επικληθέντα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων και την φερόμενη ως αγνοηθείσα ανωμοτί κατάθεση του πρώτου αναιρεσίβλητου, στην οποία, μάλιστα, γίνεται και σχετική μνεία στη σελίδα 16 αυτής, ενώ από το γεγονός ότι στην εν λόγω κατάθεση ο ανωτέρω αναιρεσίβλητος χρησιμοποιεί πρώτο ενικό πρόσωπο δεν συνάγεται απόδειξη ότι ο τελευταίος συνεβλήθη στην επίδικη σύμβαση έργου ιδίω ονόματι και για ίδιο λογαριασμό, γεγονός που, σε κάθε περίπτωση, δεν αποτελούσε, κατά τα προαναφερόμενα, ερευνητέο θεμελιωτικό πραγματικό περιστατικό της βάσης της κατ' αυτού αγωγής, αλλά απαράδεκτη μεταβολή αυτής.

Επομένως και ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω και αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί αυτή, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα των τελευταίων, που υποβλήθηκε με τις προτάσεις τους (άρθρα 106, 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 26-4-2021 αίτηση (Αριθ. Καταθ. …/2021, Αριθ. Δικ. …./2021) για αναίρεση της με αριθμό 327/2020 τελεσίδικης απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει συνολικά στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Απριλίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Μαΐου 2023.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ