Supreme Court dismisses appeal on lawyer fee dispute, upholding lower court's rejection of claim for higher position allowance.

Απόφαση 695 / 2024 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 695/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές, Μαριάνθη Παγουτέλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Ελένη Χροναίου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 1 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Κ. του Ε., κατοίκου ..., που παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της δικηγορικής του ιδιότητος, δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στα Γιαννιτσά και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Ιορδάνη Τοπαλίδη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-1-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Γ…. Εκδόθηκαν η 311/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 252/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γ…. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30-6-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Ελένη Χροναίου. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 30-06-2021 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του εκδόσαντος την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου ../ -2021 και του παρόντος Δικαστηρίου …/2022 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η με αριθμό 252/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών, δικάσαντος ως Εφετείου, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων και κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών και ειδικότερα των διαφορών από αμοιβές δικηγόρων (άρθρα 591 και 614 αρ. 5 του ΚΠολΔ).

Με την προσβαλλόμενη απόφαση του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, έγινε τυπικά δεκτή η από 28-12-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ../..-2018 έφεση του εναγομένου - εκκαλούντος και ήδη αναιρεσίβλητου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία " ΔΗΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ " κατά της εκδοθείσας, κατά την ίδια διαδικασία, με αριθμό 311/2018 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Γ….., το οποίο είχε δεχθεί ως βάσιμη κατ' ουσίαν, την από 09-01-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ../-2018 αγωγή του ενάγοντος - εφεσίβλητου και ήδη αναιρεσείοντος Χ.

Ε.. Κ. . Στη συνέχεια, δε, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση και, αφού εξαφάνισε στο σύνολό της, κατ' άρθρο 535 παρ. 1 του ΚΠολΔ, την απόφαση του πρωτοδίκως δικάσαντος Δικαστηρίου, κράτησε την υπόθεση και δικάζοντας την ένδικη αγωγή, εντός των ορίων που καθορίστηκαν από την έφεση, απέρριψε αυτήν, ως αβάσιμη κατ' ουσίαν .

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της κατά νόμο διετούς καταχρηστικής προθεσμίας, ως εκ του χρόνου δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, καθόσον κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόσαντος την απόφαση αυτή Δικαστηρίου στις 13-09-2021 και δεν προκύπτει, η με επιμέλεια, οποιουδήποτε διαδίκου, επίδοση της απόφασης αυτής, η οποία δημοσιεύθηκε στις 23-09-2019, ούτε άλλωστε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση αυτής (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 - όπως η παρ. 3 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015, ΦΕΚ Α' 87/23-07-2015, με έναρξη ισχύος από 01-01-2016, άρθρο 1 άρθρο ένατο του Ν. 4335/2015 - 566 παρ. 1 και 144 του ΚΠολΔ).

Είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και την βασιμότητα των διαλαμβανομένων σε αυτή λόγων αναίρεσης (άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ) .

Ο ν. 4024/2011 "Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο - βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015 " (ΦΕΚ Α' 226), βασική επιδίωξη του οποίου, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που τον συνοδεύει, είναι η καθιέρωση νέου ενιαίου μισθολογίου - βαθμολογίου, ενόψει των ιδιαιτέρων δημοσιονομικών συνθηκών της χώρας, ορίζει στο άρθρο 4 αυτού ότι : " 1.

Στις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου υπάγονται οι μόνιμοι και δόκιμοι πολιτικοί υπάλληλοι και οι υπάλληλοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ) : α) [... ], β) [ ... ], γ) των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) [ ...]" και στο άρθρο 22 αυτού, στο οποίο, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του νόμου, προβλέπεται η επέκταση, εν όλω ή εν μέρει, με κοινή υπουργική απόφαση, των διατάξεων του νόμου αυτού και σε δικηγόρους με σχέση έμμισθης εντολής, ορίζεται, ειδικότερα, ότι : "Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθορίζονται οι αποδοχές για τους δικηγόρους με σχέση έμμισθης εντολής στους φορείς της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του παρόντος νόμου " .

Κατ' εξουσιοδότηση της τελευταίας αυτής διάταξης, εκδόθηκε η οικ. 2/17132/0022/28.02.2012 Κοινή Υπουργική απόφαση (Κ.ΥΑ.) των Υπουργών Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης - Οικονομικών - Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ( ΦΕΚ Β' 498/28.2.2012 ), με τίτλο " Καθορισμός αποδοχών δικηγόρων που παρέχουν υπηρεσίες με σχέση πάγιας και περιοδικής έμμισθης εντολής στους φορείς της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4024/2011 ( ΦΕΚ Α' 226 ) ", η οποία ίσχυε από 1.11.2011 και ορίζει τα εξής : " 1.

Στους δικηγόρους, που παρέχουν υπηρεσίες με σχέση πάγιας και περιοδικής έμμισθης εντολής, στους φορείς της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4024/2011, καταβάλλεται βασικός μισθός, ως εξής : [...] . 2. [...] . 3. Δικηγόροι, οι οποίοι ασκούν καθήκοντα προϊσταμένου νομικής υπηρεσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των καταστατικών εσωτερικών κανονισμών ή τις αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων, λαμβάνουν επίδομα θέσης ευθύνης, σύμφωνα με το άρθρο 18 του ν. 4024/2011 " .

Εξάλλου, το άρθρο 18 του προαναφερόμενου νόμου, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί από τότε που ίσχυσε ο ν. 4024/2011, με το άρθρο 3 της Π.Ν.Π. 16/16.12.2011 (ΦΕΚ Α' 262), που κυρώθηκε και έχει ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με το άρθρο πρώτο του ν. 4047/2012 ( Α' 31/23.2.2012 ), ορίζει τα εξής : " 1. Στους προϊσταμένους οργανικών μονάδων του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ.

και Ο.Τ.Α. οποιουδήποτε επιπέδου καταβάλλεται, για όσο χρόνο ασκούν τα καθήκοντα της θέσης τους, μηναίο επίδομα θέσης ευθύνης οριζόμενο, κατά βαθμίδα θέσης, ως εξής : α) Προϊστάμενοι Διοίκησης : αα) Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων Διοίκησης [...], ββ) Προϊστάμενοι Διευθύνσεων Διοίκησης [...], γγ) Προϊστάμενοι Υποδιευθύνσεων Διοίκησης [...], δδ) Προϊστάμενοι Τμημάτων Διοίκησης [...] " .

Περαιτέρω, το άρθρο 92 Α του Κώδικα περί Δικηγόρων, που κυρώθηκε με το ν.δ. 3026/1954, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. ΙΓ1(8) του άρθρου 1 του ν. 4093/2012 ( ΦΕΚ Α' 222/12.11.2012 ) όριζε ότι : " 1. [...] . 2. Οι αποδοχές των δικηγόρων που παρέχουν τις υπηρεσίες τους με έμμισθη εντολή στους φορείς της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του ν. 4024/2011 ( Α' 226 ) καθορίζονται όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 22 του ν. 4024/2011 ", ενώ το άρθρο 44 του ν. 4194/2013 " Κώδικας Δικηγόρων " (ΦΕΚ Α' 208/27-9-2013 ), ο οποίος ισχύει, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 165 αυτού, από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και καταργεί τον Κώδικα περί Δικηγόρων, όπως αυτός έχει κυρωθεί με το ν.δ. 3026/1954, ορίζει τα εξής : " 1. [...] . 2.

Οι αποδοχές των δικηγόρων που παρέχουν τις υπηρεσίες τους στο Δημόσιο, στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ( Ο.Τ.Α. ) πρώτου και δευτέρου βαθμού και στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου [...], καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Οικονομικών, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις " .

Περαιτέρω, με τη διάταξη της πρώτης παραγράφου του άρθρου 7 του Κεφαλαίου Β' του ν. 4354/2015, με τίτλο " Διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις εφαρμογής της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ( ΦΕΚ Α' 176 ), το οποίο ( Κεφάλαιο ) φέρει τον τίτλο Μισθολογικές ρυθμίσεις των υπαλλήλων του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ( Ο.Τ.Α. ) πρώτου και δεύτερου βαθμού, των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου ( Ν.Π.Δ.Δ. ) και Ιδιωτικού Δικαίου ( Ν.Π.Ι.Δ. ), καθώς και των Δ.Ε.Κ.Ο.

του Κεφαλαίου Α' του ν. 3429/2005 ( ΦΕΚ Α' 314 ) και άλλες μισθολογικές διατάξεις, ορίζονται τα εξής : " 1. Στις διατάξεις του παρόντος υπάγονται οι μόνιμοι και δόκιμοι πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι, καθώς και οι υπάλληλοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου : α) των φορέων της περίπτωσης στ' της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 ( ΦΕΚ Α' 143 ), β) των Ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών ( Α.Δ.Α. ), της περίπτωσης γ' της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/ 2014 ( ΦΕΚ Α' 143 ), γ) των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης ( Ο.Κ.Α. ), δ) των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ( Ο.Τ.Α. ) πρώτου και δεύτερου βαθμού, ε) των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου ( Ν.Π.Δ.Δ. ), στ) των Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου ( Ν.Π.Ι.Δ. ), που ανήκουν στο κράτος, ή σε Ν.Π.Δ.Δ.

ή σε Ο.Τ.Α. - κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους - ή επιχορηγούνται τακτικά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από κρατικούς πόρους, κατά πενήντα τοις εκατό ( 50% ) τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους, συμπεριλαμβανομένων των Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας, ζ) των Δημοσίων Επιχειρήσεων, Οργανισμών και Ανώνυμων Εταιρειών (Δ.Ε.Κ.Ο.), που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του Κεφαλαίου Α' του ν. 3429/2005 (ΦΕΚ Α' 314), η) οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, θ) οι υπάλληλοι της Γραμματείας των Δικαστηρίων και Εισαγγελιών, των Έμμισθων Υποθηκοφυλακείων και Κτηματολογικών Γραφείων της χώρας ι) οι ιατροί υπηρεσίας υπαίθρου και οι μόνιμοι αγροτικοί ιατροί, ια) οι υπάλληλοι της Βουλής σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στον Κανονισμό της, ιβ) οι υπάλληλοι και το ειδικό επιστημονικό προσωπικό των Ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών (Α.Δ.Α.), της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, ιγ) οι υπάλληλοι των Τοπικών Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων (Τ.Ε.Δ.Κ.) και Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (Π.Ε.Δ.) της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (Κ.Ε.Δ.Ε.) και της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος (ΕΝ.Π.Ε.), ιδ) οι υπάλληλοι των Γενικών και Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων, ιε) οι υπάλληλοι της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (Ε.Υ.Π.), ιστ) το προσωπικό των νομικών προσώπων της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού, των εξομοιούμενων προς αυτά, κατά την παρ. 3 του άρθρου 63 του ν. 3801/2009 (ΦΕΚ Α' 163) των λοιπών εκκλησιών, δογμάτων και, κατά το άρθρο 13 του Συντάγματος, γνωστών θρησκειών, που επιβαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό, ιζ) οι μετακλητοί υπάλληλοι, οι ειδικοί σύμβουλοι και συνεργάτες, καθώς και οι επιστημονικοί συνεργάτες της Γενικής Γραμματείας του Πρωθυπουργού, της Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης, της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού, των Πολιτικών Γραφείων των μελών της Κυβέρνησης, των Υφυπουργών, των Γενικών, Αναπληρωτών Γενικών και Ειδικών Γραμματέων των Υπουργείων, των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των αιρετών οργάνων των Ο.Τ.Α.

πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και των Διοικητών, Υποδιοικητών, Προέδρων, Αντιπροέδρων ή Διευθυνόντων Συμβούλων των νομικών προσώπων, που υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος, ιη) τα μέλη του Ειδικού Τεχνικού Εργαστηριακού Προσωπικού ( Ε.Τ.Ε.Π. ) των Α.Ε.Ι., μέχρι την έκδοση του προεδρικού διατάγματος, που προβλέπεται στις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 29 του ν. 4009/2011 ( ΦΕΚ Α' 195 ) και ιθ) οι δικηγόροι που παρέχουν υπηρεσίες με σχέση πάγιας και περιοδικής έμμισθης εντολής στους φορείς που υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος " .

Περαιτέρω, στο άρθρο 16 παρ. 1 του Κεφαλαίου Β' του ν. 4354/2015 ορίζεται ότι : " 1. Στους προϊσταμένους οργανικών μονάδων καταβάλλεται, για όσο χρόνο ασκούν τα καθήκοντά τους, μηνιαίο επίδομα θέσης ευθύνης οριζόμενο, κατά βαθμίδα θέσης, ως εξής : α) Προϊστάμενοι Διοίκησης : αα) Γενικοί Γραμματείς Υπουργείου [...], αβ) Αναπληρωτές Γενικοί Γραμματείς Υπουργείου και Ειδικοί Γραμματείς Υπουργείου [...], αγ) Υπάλληλοι της κατηγορίας Ειδικών Θέσεων 1ου και 2ου βαθμού [...], αδ) Προϊστάμενοι Γενικών Διευθύνσεων και Συντονιστές Αποκεντρωμένων Διοικήσεων [...], αε) Προϊστάμενοι Διευθύνσεων και Προϊστάμενοι των πολιτικών γραφείων των μελών της κυβέρνησης και των υφυπουργών, τετρακόσια πενήντα ( 450 ) ευρώ, αστ) Προϊστάμενοι Υποδιευθύνσεων, τριακόσια πενήντα (350 ) ευρώ, αζ) Προϊστάμενοι Τμημάτων, διακόσια ενενήντα ( 290 ) ευρώ, β) Προϊστάμενοι Εκπαίδευσης [...], γ) Προϊστάμενοι των Τμημάτων της Ιατρικής και Νοσηλευτικής Υπηρεσίας των Νοσοκομείων [...] " .

Εξάλλου, η ισχύς των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 7, 16 και 18 του ν. 4354/2015, όπως και όλων των άρθρων του Κεφαλαίου Β' του νόμου αυτού, άρχισε από την 1.1.2016, σύμφωνα με το άρθρο 35 του εν λόγω νόμου . Τέλος, στην αιτιολογική έκθεση του ν. 4354/2015, ως προς το Κεφάλαιο Β' ( άρθρα 7-35 ) του νόμου αυτού, αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: " Το νέο σύστημα αμοιβών υπόκειται απολύτως στις αρχές :

α) της δημοσιονομικής προσαρμογής, η τήρηση της οποίας έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για την οικονομική και πολιτική επιβίωση της χώρας, β) της ισότητας και της αξιοκρατίας, που κατοχυρώνονται με τη μισθολογική εξέλιξη, με τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα του υπαλλήλου, καθώς και με την προσωπική του απόδοση δηλαδή την προσωπική του αξία και ικανότητα, που αποτιμάται για κάθε πρόσωπο με ίσους όρους, σε συνάρτηση με το επίπεδο θέσης ευθύνης που κατέχει, τις συγκεκριμένες συνθήκες εργασίας, την άσκηση των αρμοδιοτήτων και την επίτευξη της εύρυθμης λειτουργίας της υπηρεσίας, στην οποία ανήκει και γ) της διασφάλισης της μέγιστης δυνατής απόδοσης των υπαλλήλων, για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος " .

Όσον αφορά το επίδομα θέσης ευθύνης, στην ίδια αιτιολογική έκθεση, αναφέρεται ότι : " Με τις διατάξεις του άρθρου 16 καθορίζεται το επίδομα θέσης ευθύνης, το οποίο για τους προϊσταμένους διοίκησης προσαυξάνεται κατά 14% περίπου μεσοσταθμικά, σε σχέση με το σημερινό ισχύον, προκειμένου, αφενός να ενισχυθεί περισσότερο το αποτέλεσμα της μισθολογικής αποσυμπίεσης, αφετέρου να επιβραβευθεί μισθολογικά η ευθύνη των θέσεων αυτών ... " .

Από τη διατύπωση των ως άνω διατάξεων, συνάγεται με σαφήνεια ότι για να δικαιούται ο δικηγόρος, ο οποίος παρέχει τις υπηρεσίες του, με σχέση έμμισθης εντολής, σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, του προβλεπόμενου στο άρθρο 18 του ν. 4024/2011, όπως αυτό έχει τροποποιηθεί, επιδόματος θέσης ευθύνης προϊσταμένου, πρέπει να προβλέπεται από τις οικείες διατάξεις ή τους καταστατικούς εσωτερικούς κανονισμούς του εναγομένου ν.π.δ.δ.

η Νομική Υπηρεσία ως οργανική μονάδα του ν.π.δ.δ., επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης, Διεύθυνσης ή Τμήματος και θέση προϊσταμένου στην υπηρεσία αυτή, ο δε δικηγόρος να ασκεί τέτοια καθήκοντα στη θέση αυτή (πρβλ. ΕΣ 39/2016 ΕΣ 102/2016, ΕΣ 42/2014). Επομένως αναγκαία προϋπόθεση για τη λήψη του συγκεκριμένου επιδόματος θέσης ευθύνης, δεν αποτελεί απλά η ιδιότητα του ενδιαφερομένου ως προϊσταμένου σε κάποιο γραφείο, αλλά η ιδιότητά του ως προϊσταμένου σε νομική υπηρεσία, που συνιστά Διεύθυνση, Υποδιεύθυνση ή Τμήμα κάποιου φορέα, στους οποίους εφαρμόζεται η εν λόγω Κ.Υ.Α., δηλαδή σημασία κατά το νόμο για τη λήψη του επιδόματος έχει η διάρθρωση της νομικής υπηρεσίας .

Συνεπώς από τη λήψη του παραπάνω επιδόματος εξαιρούνται " τα αυτοτελή γραφεία διοίκησης ", για τα οποία μέχρι 31.10.2011 προβλεπόταν, από τις διατάξεις του άρθρου 13 του Ν. 3205/2003 το επίδομα θέσης ευθύνης ( πρβλ. Α.Π. 625/2022, Α.Π. 998/2018, Α.Π. 734/2018).

Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 560 παρ.1 εδ. α' του ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 (που ισχύει από 01.01.2016) και εφαρμόζεται, ως εκ του χρόνου άσκησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης (13-09-2021) ορίζεται ότι αναίρεση κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, δηλαδή αν το δικαστήριο της ουσίας απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αν αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα, που ο νόμος απαιτεί, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα .

Η παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή, όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα, με τη μορφή του διατακτικού ( Ολ.

Α.Π. 1/2016, Ολ. Α.Π. 2/2013, Ολ. Α.Π. 7/2006). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας, κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου, κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς .

Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, αποκλειστικώς και μόνο, με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (Α.Π. 171/2019, Α.Π. 359/2015, Α.Π. 130/2016, Α.Π. 1420/2013).

Τέλος, κατά το άρθρο 560 αριθμός 6 του ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 και είναι ταυτόσημο με το άρθρο 559 αριθμός 19 του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και, ιδίως, δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης .

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α' του Συντάγματος, που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω αντιφατικών ή ανεπαρκών αιτιολογιών, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης, που εφαρμόστηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της .

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός, όταν από τις παραδοχές της απόφασης, δημιουργούνται αμφιβολίες, για το αν εφαρμόστηκε ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου Ως ζητήματα, δε, σε σχέση με τα οποία η έλλειψη, η αντιφατικότητα ή η ανεπάρκεια των αιτιολογιών, στερεί από νόμιμη βάση την απόφαση, νοούνται οι ισχυρισμοί, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση, την κατάλυση ή την παρακώλυση του ασκούμενου δικαιώματος, όπως είναι και τα περιστατικά, που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής ή καταλυτικής αυτής ένστασης και επιδρούν στο διατακτικό της απόφασης (Ολ.

Α.Π. 9/2016, Α.Π. 401/2019, Α.Π. 95/2019, Α.Π. 293/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, τα οποία παραδεκτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από …-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης../..-2018 αγωγή, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Γ…, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων Χ. Ε.. Κ. εξέθετε ότι είναι Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω και ότι από τις 30-10-1997 προσελήφθη, ως Δικηγόρος, με σχέση έμμισθης εντολής ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, στον πρώην Δήμο Γ…., καθολικός διάδοχος του οποίου είναι το εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ", αμειβόμενος με πάγια μηνιαία αμοιβή.

Ότι κατέχει τη μία εκ των δύο οργανικών θέσεων Δικηγόρου, που προβλέπει ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας (εφεξής Ο.Ε.Υ.) του εναγομένου, ενώ η άλλη θέση δεν έχει πληρωθεί έως σήμερα, επιπλέον δε έχει οριστεί Προϊστάμενος της Νομικής Υπηρεσίας του εναγομένου . Ότι, από την έναρξη ισχύος του ν. 4024/2011, τον οποίο αντικατέστησε ο ν. 4354/2015 και μέχρι τις 27-01-2017, το εναγόμενο του κατέβαλε κανονικά το μηνιαίο επίδομα θέσης ευθύνης, που αντιστοιχούσε σε Προϊστάμενο Διεύθυνσης .

Ότι τον Φεβρουάριο του έτους 2017, διέκοψε αιφνιδίως την καταβολή του ανωτέρω επιδόματος, το ύψος του οποίου ανερχόταν σε τετρακόσια πενήντα (450,00) ευρώ μηνιαίως και αρνείται έκτοτε να το καταβάλει . Με βάση το ιστορικό αυτό, ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι δικαιούται να λαμβάνει το επίδομα θέσης ευθύνης, διότι ο ίδιος, ως Προϊστάμενος της Νομικής Υπηρεσίας του εναγόμενου Δήμου, εξομοιούται με Προϊστάμενο Διεύθυνσης και να υποχρεωθεί το εναγόμενο νομικό πρόσωπο να του καταβάλει, για την αιτία αυτή, το συνολικό χρηματικό ποσό των τεσσάρων χιλιάδων εννιακοσίων πενήντα (4.950,00) ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο εν λόγω επίδομα, για το από μηνός Φεβρουαρίου του έτους 2017 έως Δεκεμβρίου του έτους 2017 χρονικό διάστημα, με το νόμιμο τόκο από την 27η ημέρα εκάστου αντιστοίχου μηνός, άλλως από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση .

Επί της υπόθεσης αυτής, η οποία συζητήθηκε κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων και κατά την ειδική διαδικασία που ακολουθείται για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών και ειδικότερα των διαφορών από αμοιβές δικηγόρων (άρθρα 591 και 614 αρ. 5 του ΚΠολΔ, όπως αυτά ίσχυαν, ενόψει του χρόνου άσκησης της αγωγής, μετά την τροποποίησή τους από το άρθρο 1 - άρθρο τέταρτο του Ν. 4335/2015 - ΦΕΚ Α' 87/23.07.2015, ισχύον για την ειδική αυτή διαδικασία από 01.01.2016 κατά το άρθρο 1 - άρθρο ένατο του Ν. 4335/2015 ), το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο εξέδωσε τη με αριθμό 311/2018 οριστική απόφασή του, με την οποία, αφού έκρινε νόμιμη την ένδικη αγωγή, δέχθηκε αυτήν ως βάσιμη κατ' ουσίαν και αναγνώρισε ότι ο ενάγων δικαιούται να λαμβάνει, ως Προϊστάμενος της Νομικής Υπηρεσίας του εναγομένου Δήμου, το επίδομα θέσης ευθύνης Προϊσταμένου Διεύθυνσης Διοίκησης και, περαιτέρω, υποχρέωσε το εναγόμενο να του καταβάλει το συνολικό χρηματικό ποσό των τεσσάρων χιλιάδων εννιακοσίων πενήντα ( 4.950,00 ) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επομένη ημέρα που έγινε η επίδοση της αγωγής μέχρι την ολοσχερή του εξόφληση .

Ακολούθως, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, επιλαμβανόμενο της υπόθεσης, μετά την άσκηση της από ….-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ../..-2018 έφεσης του ηττηθέντος εναγομένου - εκκαλούντος και ήδη αναιρεσίβλητου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία " ΔΗΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ", εξέδωσε την προσβαλλόμενη με αριθμό 252/2019 τελεσίδικη απόφασή του, με την οποία, δικάζοντας κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων και κατά την ίδια ως άνω ειδική διαδικασία, δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση, εξαφάνισε στο σύνολό της, κατ' άρθρο 535 παρ. 1 του ΚΠολΔ, την αντιθέτως αποφανθείσα απόφαση του πρωτοδίκως δικάσαντος Δικαστηρίου, κράτησε την υπόθεση και, στη συνέχεια, δικάζοντας την ένδικη αγωγή, απέρριψε αυτήν, ως αβάσιμη κατ' ουσίαν .

Ειδικότερα, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης ( άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ ) προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε, μετά από την εκτίμηση των προσκομισθέντων με επίκληση από τους διαδίκους αποδεικτικών στοιχείων, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, ως προς την ουσία της ένδικης υπόθεσης, τα εξής ουσιώδη πραγματικά περιστατικά : "...

ο ενάγων [ήδη αναιρεσείων] είναι δικηγόρος στον Άρειο Πάγο, διορισμένος στον Δικηγορικό Σύλλογο Γ…. και από 30-10-1997 παρέχει τις υπηρεσίες του στον εναγόμενο Δήμο [ ήδη αναιρεσίβλητο], με σχέση έμμισθης εντολής ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, σε μία από τις δύο οργανικές θέσεις δικηγόρου, που προβλέφθηκαν (η άλλη ήταν ανέκαθεν και παραμένει κενή) στη Νομική Υπηρεσία του εναγομένου (άρθρο 26 του τροποποιημένου Οργανισμού Εσωτερικών Υποθέσεων του εναγόμενου Δήμου).

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 6 του τροποποιημένου Οργανισμού Εσωτερικών Υποθέσεων (στο εξής Ο.Ε.Υ. ), που εγκρίθηκε με την υπ' αρ. …/../2016 (ΦΕΚ 786 Β'/23-3-2016) απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης και τα οποία αποτελούν καταστατικές διατάξεις του εναγομένου Δήμου, ορίζεται ότι (άρθρο 1) "Διάρθρωση Κεντρικών Υπηρεσιών:

Οι Κεντρικές Υπηρεσίες είναι εγκατεστημένες στην έδρα του Δήμου και περιλαμβάνουν τις παρακάτω οργανικές μονάδες, ομαδοποιημένες σε ενότητες, συναφούς σκοπού και αντικειμένου: ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΑΓΟΜΕΝΕΣ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΑΡΧΟ - 1. Γενικός Γραμματέας . 2. Ιδιαίτερο Γραφείο Δημάρχου . 3. Αυτοτελές Γραφείο Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων . 4.

Νομική Υπηρεσία . 5. Αυτοτελές Γραφείο Διαφάνειας . 6. Αυτοτελές Γραφείο Διοικητικής Βοήθειας . 7. Αυτοτελές Τμήμα Δημοτικής Αστυνομίας ..." ( άρθρο 6 ) " Αρμοδιότητες Νομικής Υπηρεσίας - Η Νομική Υπηρεσία έχει τις εξής αρμοδιότητες 1. ... 2. ... 3. ... 4. Τηρεί ... τη βιβλιοθήκη του Γραφείου ... και εισηγείται στον Δήμαρχο για την ανάγκη ...

συνδρομών σε ηλεκτρονικές βάσεις, που έχουν σχέση με το αντικείμενο του Γραφείου ... 12. ... Προϊστάμενος του γραφείου της Νομικής Υπηρεσίας είναι ο εκάστοτε αρχαιότερος υπηρετών δικηγόρος, σε σχέση έμμισθης εντολής διορισμένος στον Άρειο Πάγο ..." . Μάλιστα, με την από ../-2006 με αριθμό ../2006 απόφαση του Δημάρχου Γ…. ( προσκομίζεται με επίκληση του ενάγοντος ) μετά τη σύσταση της δεύτερης θέσης δικηγόρου στο Δήμο Γ….., ο ενάγων ορίστηκε ως " Προϊστάμενος του Γραφείου της Νομικής Υπηρεσίας του Δήμου Γ…… " ήτοι επαναλαμβάνεται ο αυτός χαρακτηρισμός της εν λόγω οργανικής μονάδας ( Γραφείο ) .

Από τις άνω διατάξεις συνάγεται σαφώς ότι η Νομική Υπηρεσία προβλέπεται ως οργανική μονάδα επιπέδου Γραφείου, ο προϊστάμενος του οποίου δεν ορίζεται δικαιούχος του επιδόματος θέσης ευθύνης, ενώ πουθενά δεν χαρακτηρίζεται ως Τμήμα ή Διεύθυνση και ούτε επιτρέπεται μία διασταλτική ερμηνεία των άνω διατάξεων, βάσει της οποίας μπορεί να θεωρηθεί ότι η θέση προϊσταμένου γραφείου εξομοιώνεται προς οποιαδήποτε από τις λοιπές θέσεις προϊσταμένων, που ορίζονται δικαιούχοι του επιδόματος [....] .

Τούτο διότι, πέραν του ότι οι άνω διατάξεις χαρακτηρίζονται από σαφήνεια, ως προς τη διατύπωσή τους, οπότε δεν καταλείπονται περιθώρια άλλης ερμηνείας, πλην της γραμματικής, η οργανική διοικητική διαίρεση των υπηρεσιών του δημοσίου και των ν.π.δ.δ., είναι τυπική και αυστηρή ( βλ. ΚΚΔΠΔΥ άρθ. 84 ν. 3528/2007 και ΚΚΔΚΥ άρθ. 10, 87 ν. 3584/2007 ), καθώς από αυτή εξαρτάται η ρύθμιση ενός ευρύτατου πλέγματος ζητημάτων, που συνδέονται με τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, όπως βαθμολογικών, μισθολογικών, υπηρεσιακής κατάστασης υπαλλήλων, διάρθρωσης και στελέχωσης των υπηρεσιών, προαγωγών και λοιπών υπηρεσιακών μεταβολών .

Επιπροσθέτως δε η οργανική διαίρεση των υπηρεσιών, πέραν της οργανικής μονάδος του Τμήματος, ήταν ήδη γνωστή στο νομοθέτη, κατά τη θέσπιση του ν. 4024/2011, από τη γραμματική διατύπωση του οποίου συνάγεται ότι δικαιούχοι του επιδόματος δεν είναι οι προϊστάμενοι των Γραφείων. Άλλωστε, σύμφωνα με την αρ. πρωτ.

…./86 εγκύκλιο 59 του Υπουργείου Εσωτερικών, με θέμα " Ψήφιση Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) Δήμων και Κοινοτήτων ", συνιστάται, κατά την κατάρτιση των νέων Ο.Ε.Υ. από τους δήμους, να ληφθεί υπόψη, αναφορικά με το χαρακτηρισμό των οργανικών μονάδων ότι : " Αυτοτελές γραφείο μπορεί να χαρακτηρισθεί εκείνο που έχει αριθμό τακτικών θέσεων υπαλλήλων από 6 μέχρι 8 ", ενώ "Διεύθυνση ...

από 14 και πάνω "... " . Με βάση αυτές τις παραδοχές, το, ως Εφετείο, δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Γ……, κατέληξε στο συμπέρασμα, κατά την ουσιαστική αξιολόγηση της αγωγής, μετά από εκτίμηση των προσκομισθέντων με επίκληση από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων, ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο έκρινε ότι η θέση που κατείχε ο ενάγων - εφεσίβλητος και ήδη αναιρεσείων εξομοιώνεται με αυτή του Προϊσταμένου Διεύθυνσης και ότι, ως εκ τούτου, δικαιούται να λαμβάνει, ως Προϊστάμενος της Νομικής Υπηρεσίας του εναγομένου - εκκαλούντος και ήδη αναιρεσιβλήτου Δήμου, το μηνιαίο επίδομα θέσης ευθύνης Προϊσταμένου Διεύθυνσης, εσφαλμένα ερμήνευσε το νόμο και τις αποδείξεις εκτίμησε .

Κατόπιν αυτού, δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την ένδικη έφεση, εξαφάνισε στο σύνολό της, κατ' άρθρο 535 παρ. 1 του ΚΠολΔ, την τότε εκκαλούμενη με αριθμό 311/2018 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Γ….., με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή, κράτησε την υπόθεση και δικάζοντας κατ' ουσίαν, απέρριψε αυτήν ως αβάσιμη .

Με την κρίση του αυτή, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 18 του Ν. 4024/2011 και 3 της Κ.Υ.Α. οικ. 2/17132/0022/28.02.2012 και των άρθρων 1 και 6 του Οργανισμού Εσωτερικών Υποθέσεων ( Ο.Ε.Υ. ) του Δήμου Πέλλας, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, τις οποίες αντιθέτως, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, παραλλήλως, δε, διέλαβε στον υπαγωγικό του συλλογισμό πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις ή ενδοιαστικές κρίσεις αιτιολογίες, σχετικά με το κρίσιμο ως άνω, για την έκβαση της δίκης, ζήτημα της ιδιότητας του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος και, έτσι, δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση της αναγκαίας νόμιμης βάσης, αφού καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος της υπαγωγής των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών, στους εφαρμοσθέντες κανόνες δικαίου, χωρίς να είναι αναγκαίο, για την πληρότητα της αιτιολογίας, να περιλάβει στην απόφασή του και άλλες αιτιολογίες, προς αποσαφήνιση των όσων δέχθηκε .

Ειδικότερα, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος αυτού, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους, άλλως εσφαλμένα εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 3 της Κ.Υ.Α. οικ. 2/17132/0022/28.02.2012 και του άρθρου 18 του Ν. 4024/2011, καθώς οι διατάξεις αυτές είχαν ήδη καταργηθεί με τη διάταξη του άρθρου 34 του ν. 4353/2015 και, ως εκ τούτου, θα έπρεπε να εφαρμόσει τη νεώτερη διάταξη του άρθρου 16 παρ. 1 του Κεφαλαίου Β' του νόμου αυτού, που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αποδίδοντας την αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθμός 1 εδαφ.

α' του ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος, στηριζόμενος επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, διότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, παρέθεσε τις διατάξεις των άρθρων που συγκροτούν τη μείζονα σκέψη του δικανικού του συλλογισμού ήτοι των άρθρων 4 παρ. 1 και 18 του προγενέστερου ν. 4024/2011 και της οικ. 2/17132/0022/28.02.2012 Κοινής Υπουργικής απόφασης ( Κ.ΥΑ. ) των Υπουργών Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης - Οικονομικών - Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι οποίες έχουν ταυτόσημο περιεχόμενο με τη νεώτερη διάταξη του άρθρου 16 παρ. 1 του ν. 4354/2015, που επίσης διέλαβε στη μείζονα νομική σκέψη της προσβαλλόμενης απόφασης, όπως η διάταξη αυτή ίσχυε κατά τον κρίσιμο στην υπόθεση χρόνο και η οποία δεν εισάγει διαφορετική ρύθμιση της έννομης σχέσης, αναφορικά με τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση επιδόματος θέσης ευθύνης .

Εξάλλου, ο ίδιος λόγος αναίρεσης, κατά το δεύτερο σκέλος αυτού, αλλά και ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από τους αριθμούς 1 εδαφ. α' και 6 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, με τους οποίους ο αναιρεσείων διατείνεται ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 10 και 87 παρ. 7 εδαφ.

α'του Ν. 3584/2007, όπως αντικατ. από το άρθρο 29 παρ. 4 του Ν. 4369/2016 και τα άρθρα 1 και 6 του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. …/…/2016 ( ΦΕΚ Β' 786/2016 ) απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης, καθώς οι υπηρεσίες Προϊσταμένου στην αυτοτελή και αδιαβάθμιστη Νομική Υπηρεσία αυτού, έχουσα, κατά το άρθρο 6 παρ. 1 του Οργανισμού Εσωτερικών Υποθέσεων (Ο.Ε.Υ.), διοικητική εξάρτηση μόνο από τον Προϊστάμενο της οικείας Υπηρεσίας, ο οποίος στην προκειμένη περίπτωση ήταν ο Δήμαρχος, μη υπαγόμενη οργανικά σε υπερκείμενη μονάδα, εξομοιώνονται με υπηρεσίες επιπέδου Διεύθυνσης και ότι συνεπώς, συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις λήψης του επιδόματος θέσης ευθύνης του άρθρου 16 παρ. 1, στοιχ.

αε' του Ν. 4354/2015, δοθέντος ότι αυτός (αναιρεσείων) κατείχε θέση ευθύνης σε αυτοτελή και αδιαβάθμιστη οργανική μονάδα Ν.Π.Δ.Δ., υπαγόμενη απευθείας στον Δήμαρχο, καθώς δεν τελούσε σε ιεραρχική κατάταξη, σε σχέση με άλλες οργανικές μονάδες στην κλίμακα της ιεραρχικής δομής του Δήμου, αλλά ασκούσε εν τοις πράγμασι καθήκοντα προϊσταμένου σε υπηρεσία που εξομοιώνεται με υπηρεσία επιπέδου Διεύθυνσης, χωρίς τη μεσολάβηση άλλων οργανικών μονάδων, κατά τα ειδικότερα στον λόγο αναιρέσεως περαιτέρω σχετικώς διαλαμβανόμενα, κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι για τη λήψη του συγκεκριμένου επιδόματος θέσης ευθύνης, σημασία έχει η διάρθρωση της νομικής υπηρεσίας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που αναλυτικά αναπτύχθηκαν στην προεκτεθείσα μείζονα πρόταση της παρούσας, αναγκαία προϋπόθεση για τη λήψη του επιδόματος αυτού, δεν αποτελεί απλά η ιδιότητα του ενδιαφερομένου ως προϊσταμένου σε κάποιο Γραφείο, όπως στην προκειμένη περίπτωση, στην οποία, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης και σύμφωνα με τον ως άνω Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας του αναιρεσιβλήτου, προβλέπεται μεν Νομική Υπηρεσία του Δήμου, η οποία, όμως, χαρακτηρίζεται ως Γραφείο, με τις αρμοδιότητες που ορίζονται και όχι ως Τμήμα ή Διεύθυνση, αλλά η ιδιότητά του, ως προϊσταμένου σε νομική υπηρεσία που συνιστά Διεύθυνση, Υποδιεύθυνση ή Τμήμα .

Το προβαλλόμενο δε παρ' αυτού, περαιτέρω, επιχείρημα υπέρ των απόψεών του, όπως διατυπώνεται στον τρίτο αναιρετικό λόγο ότι, δηλαδή, ο χαρακτηρισμός της διαβάθμισης της Νομικής Υπηρεσίας ως " Γραφείου " μεταβλήθηκε με το άρθρο 1 του Οργανισμού Εσωτερικών Υποθέσεων ( Ο.Ε.Υ. ) του νέου Δήμου Πέλλας, που προήλθε από τη συνένωση πέντε δήμων, μεταξύ αυτών και του πρώην Δήμου Γ….

και εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. …/2011 (ΦΕΚ …./27-09-2011) απόφαση, από "Γραφείο Νομικής Υπηρεσίας " σε αυτοτελή και αδιαβάθμιστη υπηρεσία, με τον τίτλο " Νομική Υπηρεσία ", τίτλος που παρέμεινε, δυνάμει του ισχύοντος Ο.Ε.Υ, μετά την τροποποίηση και την έγκρισή του με την υπ' αριθμ…/…./2016 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης, ελέγχεται ως αβάσιμος .

Ειδικότερα, ο ισχυρισμός αυτός δεν οδηγεί σε αντίθετο συμπέρασμα για την ένδικη υπόθεση, εφόσον, όπως προκύπτει από την ορθή ερμηνεία και εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, με τις υπόψη ρυθμίσεις δεν γίνεται επανακαθορισμός του επιπέδου της Νομικής Υπηρεσίας του αναιρεσιβλήτου, δηλαδή, δεν αναβαθμίζεται η Νομική Υπηρεσία σε Τμήμα ή Διεύθυνση, καθώς τούτο θα έπρεπε να ορίζεται ρητά .

Πέραν δε αυτών, οι λοιπές ειδικότερες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος, ότι δηλαδή από τη με αριθμό …/2018 ένορκη βεβαίωση, ενώπιον του Ειρηνοδίκη Γ….., αποδείχθηκε ότι ασκούσε "εν τοις πράγμασι" καθήκοντα προϊσταμένου σε αυτοτελή και αδιαβάθμιστη υπηρεσία, η οποία εξομοιώνεται με υπηρεσία επιπέδου Διεύθυνσης, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες, κατ' άρθρο 561 παρ.1 του ΚΠολΔ, διότι, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεώς τους στον αριθμό 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, πλήττεται εμμέσως, η, μη δεκτική αναιρετικού ελέγχου, εκτίμηση από το Εφετείο των πραγματικών περιστατικών, που από αυτό έγιναν δεκτά, ως αποδειχθέντα και μάλιστα η ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του συναχθέντος από τις αποδείξεις αποδεικτικού πορίσματος, το οποίο, κατά τα ανωτέρω, έχει διατυπωθεί με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις.

Επομένως, υπό τις ανωτέρω σαφείς, πλήρεις και εμπεριστατωμένες αιτιολογίες της ελάσσονος πρότασης του νομικού συλλογισμού της προσβαλλομένης απόφασης, οι οποίες καλύπτουν πλήρως το πραγματικό των εφαρμοσθέντων ως άνω κανόνων ουσιαστικού δικαίου δικαιολογείται απολύτως το αποδεικτικό πόρισμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο της ουσίας, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε άλλη παραδοχή και, κατά συνέπεια, οι περί του αντιθέτου, από τους αριθμούς 1 εδαφ.

α' και 6 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ και ενιαία εξεταζόμενοι, λόγω της μεταξύ τους συνάφειας, πρώτος και τρίτος λόγοι αναίρεσης, κατά τα οικεία αυτών σκέλη, για ευθεία παραβίαση των προαναφερομένων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων και έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, λόγω αντιφατικών και ανεπαρκών αιτιολογιών, επί των αμέσως πιο πάνω ζητημάτων, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους .

Με τη διάταξη του αριθμού 5 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, ορίζεται ότι αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο, παρά τον νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης . Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, που στόχο έχει τη διασφάλιση του συζητητικού συστήματος (άρθρο 106 του ΚΠολΔ), αλλά και την αρχή της ακρόασης των διαδίκων ( άρθρο 110 παρ. 2 του ΚΠολΔ ) ως " πράγματα " θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό, είτε ως αμυντικό μέσο και άρα, ως ουσιώδεις ισχυρισμοί, στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγου έφεσης, που περιέχει παράπονο κατά της πρωτοβάθμιας κρίσης (Ολ.

Α.Π. 25/2003, Ολ. Α.Π. 3/1997, Ολ. Α.Π. 11/1996, Α.Π. 308/2020, Α.Π. 1446/2019) δηλαδή οι ισχυρισμοί, που κατά τον νόμο διαμόρφωσαν ή ανάλογα ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (Ολ. Α.Π. 2/1989, Α.Π. 1072/2005) . Στοιχείο ενός αυτοτελούς ισχυρισμού είναι κάθε περιστατικό, το οποίο, αφηρημένως λαμβανόμενο υπόψη, οδηγεί κατά νόμο στη γέννηση ή στην κατάλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή ή την ένσταση (Α.Π. 1795/2008).

Επομένως, δεν θεωρούνται "πράγματα ", κατά την προαναφερθείσα έννοια, η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, της ανταγωγής ή της ένστασης, ούτε οι ισχυρισμοί, που συνιστούν πραγματικά επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, ούτε τα οριζόμενα στο άρθρο 339 του ΚΠολΔ αποδεικτικά μέσα και πολύ περισσότερο η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων (Α.Π. 237/2019, Α.Π. 598/2019, Α.Π. 261/2016, Α.Π. 87/2013, Α.Π. 1955/2009, Α.Π. 2019/2007), έστω και αν διατυπώνονται υπό τη μορφή λόγου έφεσης (Α.Π. 1566/2017, Α.Π. 87/2013, Α.Π. 701/2008, Α.Π. 625/2008, Α.Π. 558/2008), αλλά ούτε και οι εκπρόθεσμοι, αόριστοι ή γενικώς απαράδεκτοι ή αβάσιμοι κατά νόμο ισχυρισμοί, ή απλώς αρνητικοί ή διευκρινιστικοί ισχυρισμοί, δηλαδή ισχυρισμοί που δεν καταλήγουν στην επίκληση έννομης συνέπειας, αφού αυτοί δεν ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει (Ολ.

Α.Π. 8/2013, Ολ. Α.Π. 2/1989, Α.Π. 867/1988, Ολ. Α.Π. 3/1997, Α.Π. 1058/1998, Ολ. Α.Π. 14/2004, Α.Π. 179/2019, Α.Π. 76/2016, Α.Π. 139/2014). Εξάλλου, εκ του άνω άρθρου, λόγος αναίρεσης δεν στοιχειοθετείται και απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη του προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.

Α.Π. 12/1997, Ολ. Α.Π. 25/2003, Α.Π. 12/1991 Α.Π. 37/2008, Α.Π. 2102/2007, Α.Π. 2068/2007), αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετωπίζει και απορρίπτει στην ουσία, εκ του πράγματος, προβληθέντα ισχυρισμό, με την παραδοχή, ως αποδειχθέντων, γεγονότων αντίθετων προς αυτά που τον συγκροτούν (Α.Π. 85/2020, Α.Π. 667/2018, Α.Π. 76/2016), έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης (Ολ.

Α.Π. 11/1996, Α.Π. 1108/2020, Α.Π. 1266/2020, Α.Π. 50/2020, Α.Π. 1437/2017, Α.Π. 771/2017 Α.Π. 1434/2010, Α.Π. 148/2009) .

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης και σε συνάφεια και συνάρτηση με τους προηγούμενους αναιρετικούς λόγους, ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την, από τον αριθμό 5 εδαφ. β' του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, αναιρετική πλημμέλεια ότι το Εφετείο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη "πράγματα", που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα δεν εξέτασε τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην αγωγή του ότι, δηλαδή, η Νομική Υπηρεσία του αναιρεσιβλήτου, ως αυτοτελής και αδιαβάθμιστη υπηρεσία, η οποία δεν υπάγεται οργανικά σε υπερκείμενη διοικητική μονάδα, εξομοιούται ή όχι με υπηρεσία επιπέδου διεύθυνσης και εάν οι παρεχόμενες από αυτόν υπηρεσίες αποτελούν "εν τοις πράγμασι" υπηρεσίες επιπέδου διεύθυνσης, σε αποφατική, δε, περίπτωση, να αιτιολογήσει την κρίση του αυτή.

Όπως, όμως, προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τους παραπάνω αγωγικούς ισχυρισμούς και τους απέρριψε ως αβάσιμους με την ειδικότερη αιτιολογία ότι, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης επιδόματος θέσης ευθύνης στον ενάγοντα, καθώς από τις διατάξεις των άρθρων 1 και 6 του τροποποιημένου Οργανισμού Εσωτερικών Υποθέσεων του εναγομένου, σαφώς συνάγεται ότι η Νομική Υπηρεσία προβλέπεται ως οργανική μονάδα επιπέδου Γραφείου, ο προϊστάμενος του οποίου δεν δικαιούται του επιδόματος θέσης ευθύνης, δεχόμενο ότι πουθενά δεν χαρακτηρίζεται ως Τμήμα ή Διεύθυνση, ούτε και επιτρέπεται, για τους διαλαμβανόμενους στην απόφαση αυτή λόγους, μία διασταλτική ερμηνεία των διατάξεων που προβλέπουν το επίδικο επίδομα θέσης ευθύνης, ώστε να θεωρηθεί ότι η θέση προϊσταμένου γραφείου εξομοιώνεται προς οποιαδήποτε από τις λοιπές θέσεις προϊσταμένων, που ορίζονται δικαιούχοι του επιδόματος.

Επομένως, ο σχετικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί .

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση στο σύνολό της. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων, πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 179 εδαφ. τελ. του ΚΠολΔ, διότι η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν, ήταν ιδιαίτερα δυσχερής, κατά τα διαλαμβανόμενα ειδικότερα στο διατακτικό της απόφασης .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-06-2021 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του εκδόσαντος την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου ../…-2021 και του παρόντος Δικαστηρίου 576/2022 αίτηση αναίρεσης της με αριθμό 252/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γ…… .

Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων .

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαΐου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια

συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Μαΐου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ. Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ