Supreme Court transfers criminal case to Chalkida Court to ensure judicial independence against prosecutors.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece ordered the transfer of a criminal case from the Athens First Instance Court to the Chalkida First Instance Court. The prosecution sought this transfer because the accused prosecutors and judge were serving at the Athens court, creating a conflict of interest. The court ruled that transferring the case to a different court of equal rank is necessary to guarantee the absolute independence of the judges and exclude any suspicion of bias.
Legislator headnote
AI generatedArticles 135(e) and 136(1)(b) of the Code of Criminal Procedure; When a judge or prosecutor is the defendant and serves at the same court as the victim or accused, the case must be transferred to another court of equal rank to ensure judicial independence and exclude suspicion of bias.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 602 / 2024 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 602/2024
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - (ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ)
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Αικατερίνη Χονδρορίζου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Με την παρουσία και της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αριστέας Θεοδόση, (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου.
Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 20 Μαρτίου 2024, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούντα τον Β. Σ. του Ι., κάτοικο .... Και εγκαλούμενους τους: 1. Ν. Ρ., Πρόεδρο Πρωτοδικών Αθηνών και 2. Μ. Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών.
Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 20.06.2023 και με αριθμό πρωτοκόλλου 4699/2023 με τη συνημμένη Α.Β.Μ.: ΑΑ2022/542 ποινική δικογραφία, που απευθύνεται στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 625/2023.
Έπειτα η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αριστέα Θεοδόση εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευσταθίας Καπαγιάννη, με αριθμό πρωτ. 37/21.02.2024 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:
"Εισάγω στο Δικαστήριό Σας (σε Συμβούλιο), σύμφωνα με τα διατάξεις των άρθρων 135περ. ε' και 136§1 εδ. β'ΚΠΔ, την με αριθμό πρωτ.4699/21-6-2023 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, με την οποία ζητείται ο καθορισμός κατά παραπομπή της διαλαμβανομένης σ' αυτήν υποθέσεως και εκθέτω τα ακόλουθα : Κατά το άρθρο 135 στοιχ.
ε' ΚΠΔ, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο. Από τον δικαιολογητικό λόγο της διάταξης αυτής, που είναι η εξασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης των δικαστικών λειτουργών και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία τους, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός ή και αμφότεροι, υπηρετούν στο ίδιο Δικαστήριο, προκύπτει ότι συντρέχει περίπτωση τέτοιας παραπομπής όχι μόνο κατά το στάδιο της κύριας διαδικασίας αλλά και κατά την προδικασία, και όταν ακόμη δεν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη (ΑΠ 7/2021, ΑΠ 140/2020, ΑΠ 700/2020, ΑΠ 907/2020).
Εξ άλλου, σύμφωνα με το άρθρο 136§ 1 ΚΠΔ, την παραπομπή μπορούν να ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, αποφασίζει δε γι' αυτήν: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση, και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για τον λόγο που αναφέρεται στο στοιχ.
γ' του άρθρου 135. Τα άρθρα 132 και 134 εδάφ. α' εφαρμόζονται αναλόγως. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας από τον Άρειο Πάγο, όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών, όπως επί παραπομπής από ένα Εφετείο σε άλλο ή, όταν στην περιφέρεια ενός Εφετείου υπάρχει ένα μόνο Πρωτοδικείο (ΑΠ 49/2021 [ΑΠ 140/2020).
Στην προκειμένη περίπτωση, με την προαναφερθείσα αίτηση υποβάλλεται η με ΑΒΜ: ΑΑ2022/542 ποινική προκαταρκτική δικογραφία, η οποία σχηματίστηκε με αφορμή το υπ' αριθμ. πρωτ.4726/2022 έγγραφο του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευάγγελου Ζαχαρή κατόπιν της από 23-5-2022 "αναφοράς-αίτησης" του Β. Σ. του Ι., κατοίκου ..., κατά των:
α)Ν. Ρ., Προέδρου Πρωτοδικών και β) Μ. Π., Εισαγγελέως Πρωτοδικών για κατάχρηση εξουσίας και παράβαση καθήκοντος, πράξεις που φέρονται ότι έλαβαν χώρα στην Αθήνα στις 3-5-2022 με την έκδοση της με αριθμό ΕΤ1171/3-5-2022 απόφασης του Ε' Τριμελούς Πλημ/κείου Αθηνών. Με τα δεδομένα αυτά, και εφόσον οι αρμόδιες εισαγγελικές και ανακριτικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών δεν μπορούν να επιληφθούν της υπόθεσης, λόγω του ότι οι μηνυόμενοι Πρόεδρος Πρωτοδικών και Εισαγγελέας Πρωτοδικών υπηρετούν, σύμφωνα με την υπ' αριθμ.
πρωτ.52328/2022 υπηρεσιακή βεβαίωση του Τμημ. Δικαστικών Λειτουργών της Δ/νσης Οργάνωσης και Λειτουργίας της Δικαιοσύνης του Υπ.Δικαιοσύνης, στο Πρωτοδικείο και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, αντίστοιχα, που υπάγεται στην περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών, στην οποία δεν υπάγεται άλλο Πρωτοδικείο και έτσι δεν υπάρχει δυνατότητα παραπομπής της υπόθεσης σε άλλο Πρωτοδικείο και Εισαγγελία Πρωτοδικών που να ανήκει στην περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών (ΑΠ 7/2021, ΑΠ 49/2021, ΑΠ 140/2020, ΑΠ 700/2020), συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή (άρθρα 135 στοιχ.
ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' του ΚΠΔ), ώστε η ως άνω ποινική προκαταρκτική δικογραφία σε βάρος των ανωτέρω δικαστικών λειτουργών, να παραπεμφθεί στις αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Χαλκίδας προκειμένου να επιληφθούν αυτής και να κρίνουν στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση σε αυτές του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών Ευβοίας, για να επιληφθούν της σχετικής υπόθεσης.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΠΡΟΤΕΙΝΩ: Να παραπεμφθεί η με αριθμό ΑΒΜ-ΑΑ2022/542 ποινική δικογραφία που αναφέρεται στην με αριθμό 4699/2023 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, με μηνυόμενους τους Πρόεδρο Πρωτοδικών Αθηνών Ν. Ρ. και Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών Μ. Π., από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Χαλκίδας και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση σε αυτές του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών Ευβοίας, για να επιληφθούν της σχετικής υποθέσεως". Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευσταθία Καπαγιάννη
Αφού άκουσε την Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 135 ΚΠοινΔ, το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάσσει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο, εκτός των άλλων περιπτώσεων και όταν: "... ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122- 125 δικαστήριο".
Περαιτέρω, κατά τους ορισμούς του άρθρου 136 παρ. 1 ΚΠΔ, " Την παραπομπή μπορούν να ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 ΚΠΔ μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το Συμβούλιο Εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση...., όπως όταν στην περιφέρεια του Εφετείου δεν υπάγεται άλλο, πλην του αρμόδιου, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, Πρωτοδικείου".
Από τις προειρημένες διατάξεις συνάγεται ότι δικαιολογητικοί λόγοι της παραπομπής στην περίπτωση του στοιχείου ε' του άρθρου 135 ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου της κρίσης του δικαστικού λειτουργού που θα επιληφθεί της υπόθεσης, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του αρχικά αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρέτησής του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα.
Τέλος, από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των προδιαληφθεισών διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 122-125 του ίδιου, ως άνω, Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής διώξεως όσο και το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, όταν δεν έχει ακόμη ασκηθεί ποινική δίωξη.
Τούτο, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω, δικαιολογητικός λόγος (Α.Π. 795/2022, Α.Π.7/2021, Α.Π.1193/2020, Α.Π.140/2020, Α.Π. 1481/2009), του μη επηρεασμού της δικαστικής κρίσης και του αποκλεισμού υπονοιών μεροληψίας, λόγω της συνυπηρέτησης, ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που δεν είναι παρά η ουσιαστική και αδιάβλητη, υπό διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός εύλογου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου (Α.Π. 140/2020, Α.Π. 519/ 2020).
Αρμόδιο δε να αποφασίσει την παραπομπή δικαστήριο είναι το δικαστήριο του Αρείου Πάγου (σε Συμβούλιο), όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών ή Εφετών, όπως επί παραπομπής από ένα Εφετείο σε άλλο ή όταν στην περιφέρεια ενός Εφετείου υπάρχει μόνο ένα Πρωτοδικείο (Α.Π.49/2021, Α.Π. 140/2020.
Εξ άλλου η τοιαύτη παραπομπή περιλαμβάνει και όλους τους εγκαλούμενους λόγω συναφείας και για την ενότητα της κρίσης (Α.Π.2032/2010, Α.Π. 2264/ 2005).
Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με αφορμή το υπ'αριθ.πρωτ.4726/2022 έγγραφο του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευάγγελου Ζαχαρή κατόπιν της από 23-5-2002 "αναφοράς-αίτησης" και της από 4-7-2022 έγκλησης του Β. Σ. του Ι., κατοίκου ..., κατά των α)Ν. Ρ., Προέδρου Πρωτοδικών, και β)Μ.
Π., Εισαγγελέως Πρωτοδικών, για κατάχρηση εξουσίας και παράβαση καθήκοντος, πράξεις που φέρονται ότι έλαβαν χώρα στην Αθήνα στις 3-5-2022 με την έκδοση της με αριθμό ΕΤ 117/3-5-2022 απόφασης του Ε' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, σχηματίστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών η υπό στοιχεία Αριθ. ΑΒΜ: ΑΑ2022/542 ποινική προκαταρκτική δικογραφία.
Ήδη ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών με την ένδικη με αριθμό πρωτ.4699/21-6-2023 αίτησή του προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ενόψει της ως άνω εκκρεμούς ποινικής υπόθεσης, η οποία χρήζει διερεύνησης για την αλήθεια ή μη των καταγγελλόμενων με αυτήν αξιόποινων πράξεων, ζητεί τον κανονισμό αρμοδιότητας, λόγω του ότι οι μηνυόμενοι Ν.
Ρ. και Μ. Π., δικαστικός και εισαγγελικός λειτουργοί, αντίστοιχα, όπως προαναφέρθηκε, υπηρετούν στο Πρωτοδικείο και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, αντίστοιχα, σύμφωνα με την υπ'αριθ.πρωτ.52328/2022 υπηρεσιακή βεβαίωση του Τμημ. Δικαστικών Λειτουργών της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας της Δικαιοσύνης, που έχει επισυναφθεί στον φάκελο της δικογραφίας, και δεν υφίσταται ευχέρεια του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών να διατάξει την παραπομπή της υπόθεσης σε άλλο δικαστήριο που να ανήκει στην αρμοδιότητά του, καθόσον δεν υπάγεται στην περιφέρειά του άλλη, πλην του Πρωτοδικείου Αθηνών, ισόβαθμη και ομοειδής με αυτή δικαστική αρχή.
Με τα δεδομένα αυτά, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή, από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που δικάζει σε Συμβούλιο (άρθρα 135 εδ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' του Κ.Ποιν.Δ.), και πρέπει να παραπεμφθεί η ως άνω υπόθεση, για την οποία σχηματίστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών η υπό στοιχεία Αριθ.
ΑΒΜ: ΑΑ2022/542 ποινική δικογραφία, από τις αρμόδιες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες Δικαστικές και Εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Χαλκίδας, για να επιληφθούν αυτής και να κρίνουν στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις αντίστοιχες αρχές του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών Ευβοίας, για τη δικαστική της περαίωση.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Παραπέμπει την υπόθεση, που αναφέρεται στην με: αριθ. πρωτ. 4699/2023 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και αφορά την από 23-5-2022 "αναφορά-αίτηση" και την από 4-7-2022 έγκληση του Β. Σ. του Ι., κατοίκου ... (…), στρεφόμενες κατά των Ν. Ρ., Προέδρου Πρωτοδικών και Μ. Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, οι οποίοι υπηρετούν στο Πρωτοδικείο Αθηνών, για την οποία (υπόθεση) σχηματίστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών η υπό στοιχεία Αριθ. ΑΒΜ: ΑΑ2022/542 ποινική δικογραφία, από τις Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Χαλκίδας και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις αντίστοιχες Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές του Εφετείου Ευβοίας, για να επιληφθούν της υπόθεσης για τη δικαστική της περαίωση.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Απριλίου 2024.
Εκδόθηκε στην Αθήνα, στις 16 Απριλίου 2024.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ