III CNP 37/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CNP 37/10

POSTANOWIENIE

Dnia 3 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z wniosku J. P.

przy uczestnictwie Z. K., E. P., S. P., M. P., S. P. i M. P.

o stwierdzenie nabycia spadku po M. P.,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 grudnia 2010 r.,

na skutek skargi uczestnika S. P.

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 września 2009 r., sygn.

akt VII Ns (…),

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Uczestnik postępowania S. P. zaskarżył skargą o stwierdzenie niezgodności z

prawem postanowienie Sądu pierwszej instancji w postaci postanowienia Sądu

Rejonowego w K. z dnia 18 września 2009 r., wydanego w postępowaniu

nieprocesowym. Stwierdził, że w następstwie naruszenia art. 1059 § 2 k.c. oraz art. 316

§ 1 k.p.c. Sąd Rejonowy naruszył podstawową zasadę porządku prawnego polegającą

na „... rozpoznaniu sprawy zgodnie i na podstawie przepisów prawa...”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 5192 § 2 k.p.c.

Nie

można

uznać

za

wykazanie

wystąpienia

wyjątkowego

wypadku,

uzasadniającego wniesienie skargi od prawomocnego postanowienia co do istoty

sprawy sądu pierwszej instancji, stwierdzenia skarżącego, że na skutek naruszenia

przez Sąd Rejonowy dwóch wskazanych przepisów prawa doszło do naruszenia

podstawowej

zasady

porządku

prawnego,

określanej

przez

skarżącego

jako

rozpoznania sprawy zgodnie i na podstawie przepisów prawa. Tymczasem istotą

wyjątkowego wypadku, określonego w art. 5192 § 2 k.p.c., jest uprzednie naruszenie

przez Sąd m. in. podstawowych zasad porządku prawnego, w wyniku którego to

naruszenia dochodzi następnie do wydania niezgodnego z prawem postanowienia

określonego bliżej w art. 5192 § 1 k.p.c.

Założeniem ustawodawcy przyjętym w art. 5192 § 2 k.p.c. była więc taka

kolejność zdarzeń, że najpierw dochodzi do naruszenia przez Sąd m.in. podstawowych

zasad porządku prawnego, będącego pierwotną przyczyną sprawczą wydania następnie

niezgodnego z prawem prawomocnego postanowienia.

Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie wystąpiła, ponieważ zdaniem skarżącego

to na skutek zarzucanego naruszenia dwóch przepisów prawa doszło do naruszenia

podstawowej zasady porządku prawnego, a nie odwrotnie, jak wynika to z przepisu art.

5192 § 2 k.p.c.

Ponadto, w razie powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku

prawnego konieczne jest wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe

znaczenia dla porządku prawnego (por. postanowienie SN z dnia 2 lutego 2010 r., sygn.

akt IV CNP 101/09, niepubl.). Za spełnienie tego wymogu nie można uznać oczywistego

stwierdzenia o wymogu rozpoznania sprawy przez Sąd zgodnie i na podstawie

przepisów prawa.

O braku podstaw do uznania wystąpienia wyjątkowego wypadku świadczy

również fakt skorzystania przez skarżącego z przysługującego mu środka prawnego

wniesienia przez skarżącego apelacji od zaskarżonego obecnie postanowienia, która to

apelacja została odrzucona z przyczyn formalnych w następstwie nieprawidłowych

zachowań leżących po stronie apelującej.

Wreszcie,

skarga

pozbawiona

jest

również

wymaganego

sposobu

uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem postanowienia,

którego skarga dotyczy. Za spełnienie wymogu określonego w art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c.

w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. nie można uznać stwierdzenia, że szkoda polega na

nieuzyskaniu prawa do dziedziczenia 1/3 udziału w gospodarstwie i odpowiada wartości

tego udziału w kwocie 137.156 zł. Wymóg uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody

przewidziany w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wymaga wskazania jej

rodzaju i rozmiaru oraz czasu powstania, a także przedstawienia dowodów

uwiarygodniających to oświadczenie. Samo twierdzenie o zaistnieniu szkody nie jest

wystarczające do uznania spełnienia wymagania określonego w tym przepisie (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05; z dnia 26

stycznia 2006 r., nr 7-8, poz. 141; z dnia 9 lutego 2006 r., IV CNP 42/05; z dnia 15

lutego 2006 r., IV CNP 7/05).

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4248

§ 1 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.