II CNP 201/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 201/07

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2007 r.

skargi J.W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 lutego 2005 r., sygn. akt [...]

wydanego w sprawie z powództwa "S." Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością

przeciwko J.W.

o zapłatę,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Pozwany

złożył

skargę

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 lutego 2005 r. W wyroku tym

zasądzono na rzecz powoda – „S.” – Spółki z o.o. od pozwanego kwotę 500.000 zł

z odsetkami. Wyrok ten nie zawiera uzasadnienia, z przyczyn wskazanych na k. 76

akt (zarządzenie z dnia 6 listopada 2007 r.). Stał się on prawomocny w dniu 28

lutego 2005 r.

W

skardze

kasacyjnej

wskazano

przepisy

prawa

(procesowego

i materialnego), które – zdaniem pozwanego – naruszał zaskarżony wyrok, starano

się uprawdopodobnić szkodę spowodowaną wydaniem tego wyroku, wskazywano

też na to, że podjęcie innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

W uzupełnieniu skargi z dnia 14 grudnia 2007 r. uzupełniono wywód prawny

o wyeksponowanie tego, w jaki sposób Sąd Okręgowy naruszył przepisy art. 6 k.c.

i art. 471 k.c. i poparto ten wywód orzeczeniem Sądu Apelacyjnego z dnia 11

października 2006 r., w którym – jak wywodzi skarżący – oddalono podobne

roszczenie powoda skierowane do jego wspólnika. W uzupełnieniu skargi

rozwinięto także wywód prawny do wykazania tego, że zachodzi wyjątkowy

wypadek przewidziany w art. 4241 § 2 k.c., który czyni dopuszczalną wniesioną

skargę (s. 3 uzupełnienia skargi).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje w zasadzie od orzeczenia sądu drugiej instancji (art. 424 1 § 1 k.p.c.).

W wyjątkowych wypadkach skargę taką może objąć także prawomocne orzeczenie

Sądu pierwszej instancji (art. 4241 § 2 k.p.c.).

W judykaturze Sądu Najwyższego ukształtowała się już odpowiednia, dość

rygorystyczna interpretacja formuły „wyjątkowych wypadków” w rozumieniu art.

4241 § 2 k.c. jako odstępstwa od rygorów skargi, przewidzianych w art. 424 1 § 1

k.p.c. Pojęcie „wyjątkowego wypadku” odnosi się do szczególnych okoliczności,

przyczyn usprawiedliwiających nieskorzystanie przez stronę przysługujących

jej „zwykłych” środków prawnych, które strona skarżąca obowiązana jest wykazać,

aby móc powoływać się skutecznie na szczególną regulację przewidzianą w art.

4241 § 2 k.p.c. (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2007 r.,

IV CNP 80/07, nieopubl.). W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego

2006 r., I CNP 4/06 (OSWIC 2006, z. 6, poz. 113) przykładowo wskazano na

wspomniane „wyjątkowe wypadki” nieskorzystania przez stronę ze zwykłych

środków zaskarżenia (np. ciężka choroba, katastrofa, klęska żywiołowa lub błędne

informacje udzielone przez pracownika sądu). Wartość przedmiotu sprawy i rodzaj

naruszeń prawa nie przesądza jeszcze o istnieniu „wypadku wyjątkowego”

w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

22 czerwca 2007 r., III CNP 38/07, nieopubl.).

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że – jego zdaniem – niezgodność

z prawem wyroku wydanego w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy w P.

„wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego”. W uzasadnieniu

uzupełnienia skargi argumentowano, że „elementarne zasady porządku prawnego

wymagają, aby sądy nie różnicowały sytuacji prawnej obywateli w tych samych

stanach faktycznych”. W sytuacji takiej niezbędne było jednak wykazanie, że dana

(naruszona) zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego

(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., V CNP

140/06 nie opubl.; z dnia 22 lutego 2006 r., IV CNP 11/06, nie opubl.). Niezbędne

byłoby także wykazanie tego, że taka skonkretyzowana została naruszona

w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Zasada nieróżnicowania sytuacji prawnej

obywateli w tych samych stanach faktycznych nie oznacza niemożności ferowania

odmiennych rozstrzygnięć sądowych w zależności od zróżnicowanych sytuacji

procesowych stron, podejmujących określony sposób obrony. Zamieszczony na

s. 7 skargi i następnie rozszerzony w jej uzupełnieniu na s. 3 wywód prawny

skarżącego, w którym powołuje się on na kwalifikowane naruszenie przez Sąd

Okręgowy przepisów art. 474 k.c. i art. 6 k.c., nie przekonuje o tym, że naruszona

została eksponowana w skardze zasada porządku prawnego, gdy weźmie się pod

uwagę podstawę faktyczną orzeczenia (fakty przestawione w pozwie i odpowiedzi

na pozew) i podjęty przez pozwanego sposób obrony.

Możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności prawomocnego

orzeczenia z prawem w sytuacji, w której strona nie skorzystała z przysługujących

jej

środków

prawnych,

zależy

wyjątkowego

wypadku

oraz

kwalifikowanym,

zatem

od

łącznego

występowania

fundamentalnym

charakterze

spełnienia

niezgodności

(np.

z

przesłanki

prawem

postanowienie

o

Sądu

Najwyższego z dnia 25 lipca 2007 r., III CNP 53/07, nie opubl.). W ocenie Sądu

Najwyższego skarżący nie wykazał żadnej z tych przesłanek, dlatego należało

odrzucić wniesioną skargę (art. 4288 § 2 k.p.c.).