Supreme Court dismisses presidential election protest filed after validity ruling was already issued.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the protest against the validity of the presidential election because the ruling on election validity had already been issued. Although the protest was mailed within the statutory deadline, it was physically received by the Court after the deadline for the validity ruling had passed. Consequently, the Court could not examine the arguments as the legal procedure for determining election validity was already concluded.
Legislator headnote
AI generatedArt. 129 ust. 2 Konstytucji RP; art. 321 § 1 k.wyb.; art. 324 § 2 k.wyb.: A protest against the validity of a presidential election must be submitted to the Supreme Court within 14 days of the public announcement of results; however, if the Court has already issued a ruling on the election's validity within the 30-day period, any subsequent protest is inadmissible as the procedure is concluded.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I NSW 10719/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca)SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu J. R. – J.przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 grudnia 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk
UZASADNIENIE
J. R. – J. (dalej: „wnosząca protest”) dnia 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego listu poleconego) nadała w placówce Poczty Polskiejlist polecony ekonomiczny o numerze: [.]. Wskazana przesyłka została doręczona do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca 2025 r. (data stempla prezentaty Sądu Najwyższego) i zawierała protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.W proteście wskazano jako podstawy prawne:
1) art. 82, 83 i 321 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”);
2) art. 129 Konstytucji RP (ważność wyborów Prezydenta RP);
3. art. 96 k.wyb. (zasady przeprowadzania wyborów);
4) art. 75 k.wyb. (protokoły komisji wyborczych);
5) art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego). Wnosząca protest zarzuciła:1. Anomalie wynikające bezpośrednio z analizy protokołów i danych Państwowej Komisji Wyborczej, w tym: 1) „nieprawidłowości w głosach nieważnych w województwie; 2) „systematyczne nieprawidłowości w głosach nieważnych, w tym koncentracja głosów nieważnych w gminach i OKW”; 3) „systematyczne nieprawidłowości w głosach nieważnych w obwodowych komisjach wyborczych, gdzie przewodniczącymi byli przedstawiciele konkretnych komitetów wyborczych”; 4) „10 komisji z nienaturalnym, głębokim spadkiem poparcia”.2.
Anomalie wynikające z analiz statystycznych, w tym: 1) „anomalie w protokołach w 1 000 obwodowych komisji wyborczych”; 2) „naruszenie prawa Benforda – dowód manipulacji danych”; 3) „mapowanie frekwencji i komisji oraz poparcia dla kandydatów na wykresach”.Podnosząc powyższe zarzuty, wnosząca protest wniosła o dopuszczeniei przeprowadzanie dowodu z: 1) „ponownego przeliczenia głosów”;2) „powołania biegłych/grafologów do ekspertyz głosów nieważnych rodzaju <X>”;3) „powołania biegłego eksperta do analizy statystycznej” oraz o stwierdzenie nieważności wyników.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.Zgodnie z art 129 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej:
PKW). Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 324 § 2 k.wyb uchwałę o ważności wyboru Prezydenta RP Sąd Najwyższy podejmuje w ciągu 30 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 1 lipca 2025 r., I NSW 9779/25, stwierdził ważność wyboru Karola Tadeusza Nawrockiego na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego 1 czerwca 2025 r.
Uchwała ta zakończyła zatem, zgodnie z Konstytucją RP i kodeksem wyborczym, procedurę rozstrzygania o ważności wyboru Prezydenta RP.Zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą po podjęciu takiej uchwały,wydanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji RPoraz art. 324 § 1 k.wyb., rozpatrywanie protestu wyborczego byłoby sprzecznez funkcją postępowania w przedmiocie ważności wyborów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 sierpnia 2020 r., I NSW 5917/20; z 5 listopada 2015 r.,III SO 2/15 oraz z 23 października 2000 r., III SW 65/00; 9 stycznia 2012 r.,III SO 11/11 oraz 29 czerwca 2016 r., III SO 8/15).
Przedmiotowy protest pomimo, że był nadany w terminie, został dostarczony do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca 2025 r., a więc już po podjęciu uchwały w sprawie ważności wyborów i po upływie terminu wskazanego w art. 324 § 2 k.wyb. Tym samym Sąd Najwyższy nie mógł się z nim zapoznać w trakcie przewidzianej prawem procedury i musiał pozostawić go bez rozpoznania.Na marginesie można jednak wskazać, że wnosząca protest, formułując treść jego zarzutów, skorzystała z jednego z wielu dostępnych w przestrzeni publicznej tzw. wzorów protestów, kopiując go w całości.
Istnienie tego wzoru spowodowało, że oprócz przedmiotowego protestudo Sądu Najwyższego wpłynęło jeszcze ponad 4000 innych pism o identycznej treści. Z uwagi na tożsamość zarzutów w skierowanych do Sądu Najwyższego protestach, postanowiono 3 960 z nich rozpoznać łącznie postanowieniem Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2025 r. pod sygnaturą akt I NSW 1371/25, uprzednio dołączając je do tej sprawy.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk[a.ł] sh