I CNP 185/22 · Sąd Najwyższy

I CNP 185/22 POSTANOWIENIE 15 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 15 stycznia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie ze skargi dłużnika D.B. o stwierdzenie niezgodności‎z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach‎z 23 czerwca 2020 r., X Gz 175/20,‎wydanego w sprawie z wniosku […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.‎z udziałem dłużnika D.B.‎o ponowne wydanie tytułu wykonawczego w miejsce utraconego, 1) odrzuca skargę, 2) oddala wniosek pełnomocnika skarżącego z urzędu ‎o przyznanie mu ze środków Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił zażalenie dłużnika D.B. na postanowienie tego Sądu z 30 stycznia 2020 r. w sprawie z wniosku wierzyciela […] Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. o wydanie wierzycielowi ponownie tytułu wykonawczego w zamian za utracony. Uczestnik D.B. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Strona może wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241, 5192, 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.).

Od innych prawomocnych orzeczeń skarga o stwierdzenie niezgodności ‎z prawem nie przysługuje. W szczególności, zgodnie z art. 7674 § 3 k.p.c., skarga ta nie przysługuje w sprawach egzekucyjnych, co dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu klauzulowym. Postępowanie klauzulowe należy bowiem, w świetle systematyki kodeksu postępowania cywilnego, do postępowania egzekucyjnego - części III k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego ‎z 24 kwietnia 2013 r., III CNP 13/13 oraz z 12 lipca 2018 r., II CNP 16/18 ). Jeżeli przez wydanie postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym została wyrządzona szkoda, strona może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, czyli przed sądem powszechnym, bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie ‎(art. 4241b k.p.c. i w art. 4171 § 2 zdanie pierwsze k.c.).

Uzyskanie prejudykatu stwierdzającego, że prawomocne orzeczenie, przez wydanie którego doszło do wyrządzenia szkody, jest niezgodne z prawem, stanowi przesłankę dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa tylko w przypadku orzeczeń sądowych, ‎w przypadku których można wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Z podanych względów, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę uczestnika jako niedopuszczalną. Wobec tego, że skarga została złożona od orzeczenia, od którego środek ten w sposób oczywisty nie przysługuje, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym podlegał oddaleniu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wywołujące skutek w postaci odrzucenia niedopuszczalnego środka prawnego, nie uzasadniają przyznania mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, Nr 6, poz. 123,‎ z 13 marca 2014 r., II CNP 64/13, z 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, Nr 3, poz. 41 i z 21 czerwca 2012 r., IV CNP 17/12).[as] (A.D.)