Appeal dismissed due to lack of finality; retrial ordered to verify if appeal period expired.

Απόφαση 335 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 335/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Αναστασία Παπαδοπούλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 15 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ά. Κ. συζύγου Θ., το γένος Χ. Φ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Καλομοίρα Πολυκρέτη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ζ. Κ. του Δ., 2) Σ. Κ. του Δ., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Τζουμάκα και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7/11/2017 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου.

Εκδόθηκε η 39/2019 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4/11/2019 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. O πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ.1β, 577, 309 εδ1, 321, 495 ΚΠολΔ συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο κατάθεσης του οικείου δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ δεν αρκεί η απόφαση να έχει καταστεί τελεσίδικη, κατά το χρόνο συζήτησης της αναίρεσης (ΑΠ 594/2017).

Τελεσίδικη είναι η απόφαση, η οποία, απεκδύοντας το δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης (ΟλΑΠ 5/2001). Η κατ` αντιμωλία οριστική απόφαση του πρωτόδικου δικαστηρίου καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, μόνο, αφότου έπαυσε να υπόκειται σε έφεση, είτε διότι παρήλθε η νόμιμη γνήσια προθεσμία, από την επίδοση της απόφασης, των τριάντα (30) ημερών, εάν ο εκκαλών διαμένει στην Ελλάδα ή των εξήντα (60) ημερών, εάν ο εκκαλών διαμένει στο εξωτερικό (άρθρο 518 παρ.1 KΠολΔ), είτε διότι παρήλθε η νόμιμη καταχρηστική προθεσμία, από τη δημοσίευση της απόφασης, αν η απόφαση δεν έχει επιδοθεί, των τριών (3) ετών για απόφαση, που δημοσιεύθηκε μέχρι 31.12.2015 (άρθρα 518 παρ.2 KΠολΔ, 13 παρ.2, 18, 24, 25 ΕισΝΚΠολΔ, σε συνδυασμό προς το άρθρο ένατο - άρθρο 1 ν. 4335/2015) ή των δύο (2) ετών για απόφαση, που δημοσιεύθηκε από 1.1.2016 (άρθρο 518 παρ. 2 KΠολΔ, όπως ισχύει μετά το άρθρο τρίτο - άρθρο 1 ν. 4335/2015).

Τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση είναι και η κατ` αντιμωλία οριστική απόφαση του πρωτόδικου δικαστηρίου, αν έχει χωρήσει παραίτηση από το δικαίωμα προσβολής της με το ένδικο μέσο της έφεσης ή από το ήδη ασκηθέν ένδικο μέσο της έφεσης. Η (γνήσια) προθεσμία άσκησης της αναίρεσης, αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, είναι τριάντα (30) ημέρες και, αν ο αναιρεσείων διαμένει στο εξωτερικό, είναι ενενήντα (90) ημέρες και αρχίζει, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, από την επίδοση της απόφασης (άρθρο 564 παρ. 2 KΠολΔ) ενώ, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η (καταχρηστική) προθεσμία άσκησης της αναίρεσης είναι τρία (3) έτη και αρχίζει από την έκδοση της απόφασης, που περατώνει τη δίκη, για απόφαση, που δημοσιεύθηκε μέχρι 31.12.2015 (άρθρο 564 παρ. 3 KΠολΔ, 13 παρ.2, 18, 24, 25 ΕισΝΚΠολΔ) ή δύο (2) έτη και αρχίζει από την έκδοση της απόφασης, που περατώνει τη δίκη, για απόφαση, που δημοσιεύθηκε από 1.1.2016 (άρθρο 564 παρ. 3 KΠολΔ, όπως ισχύει μετά το άρθρο τρίτο - άρθρο 1 ν. 4335/2015).

Οι πιο πάνω (γνήσιες) προθεσμίες για την άσκηση έφεσης ή αναίρεσης, τρέχουν εναντίον και εκείνου, με παραγγελία του οποίου έγινε η επίδοση (άρθρο 144 παρ.2 KΠολΔ). Η απόδειξη της τελεσιδικίας της κατ` αντιμωλία οριστικής απόφασης του πρωτόδικου δικαστηρίου γίνεται, με την προσκόμιση της σχετικής έκθεσης επίδοσης ή με τη βεβαίωση του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή στο δικόγραφο, που επιδόθηκε (άρθρα 122, 123, 139, 140 KΠολΔ), σε συνδυασμό με τη βεβαίωση - πιστοποιητικό της γραμματείας του δικαστηρίου ότι δεν ασκήθηκε το ένδικο μέσο της έφεσης (ΟλΑΠ17/2013).

Η δήλωση για παραίτηση από το δικαίωμα προς άσκηση έφεσης είναι έγκυρη και χωρίς να τηρηθεί ο νόμιμος διαδικαστικός τύπος (άρθρο 297 KΠολΔ), εφόσον ο τύπος αυτός αφορά, αποκλειστικά, την παραίτηση από το δικόγραφο ή το δικαίωμα ασκηθέντος ήδη ενδίκου μέσου.

Συνεπώς, η παραίτηση από το δικαίωμα άσκησης έφεσης μπορεί να συνάγεται και σιωπηρά και από το ότι ο δικαιούμενος σε άσκηση έφεσης διάδικος άσκησε αναίρεση, χωρίς να ασκήσει έφεση. Παραίτηση από το δικαίωμα προς άσκηση έφεσης μπορεί να γίνει και, με το δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης, οπότε η τελεσιδικία της πρωτόδικης απόφασης ανατρέχει στο χρόνο άσκησης της αναίρεσης, ανεξάρτητα εάν η επίδοση του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης έγινε σε μεταγενέστερο χρόνο (ΟλΑΠ 5/2001).

Για το κύρος της παραίτησης από το δικαίωμα άσκησης έφεσης, απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα του δικηγόρου, που υπογράφει την αίτηση αναίρεσης (άρθρο 98 στοιχείο β` KΠολΔ). Η έλλειψη της ειδικής πληρεξουσιότητας μπορεί να καλυφθεί, με έγκριση, εκ των υστέρων, του ασκήσαντος την αναίρεση διαδίκου, με συνέπεια, εξαιτίας της αναδρομικής ενέργειας της έγκρισης, που αφορά την παραίτηση από το δικαίωμα άσκησης έφεσης, να ισχυροποιείται (άρθρο 238 ΑΚ), αναδρομικά, η παραίτηση από το χρόνο άσκησης της αναίρεσης και να θεωρείται η απόφαση τελεσίδικη από τότε και να υπόκειται σε αναίρεση από το ίδιο χρονικό σημείο (ΟλΑΠ 17/2013, ΑΠ 221/2020, ΑΠ 891/2014).

Αν δεν συνομολογείται ή δεν αποδεικνύεται η τελεσιδικία της προσβαλλόμενης με αναίρεση απόφασης, τότε η αναίρεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου (ΑΠ 285/2017, ΑΠ 1097/2014, ΑΠ 375/2013). Τέλος, σύμφωνα με το άρθ. 254 παρ. 1 εδ.α' KΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (άρθ. 573 παρ. 1 KΠολΔ), το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, που έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία, που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, αναφέροντας, απαραιτήτως, στη σχετική απόφαση τα ειδικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης συζήτησης (ΑΠ 1094/2019, ΑΠ 285/2017).

ΙΙ.Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθ. 561 παρ. 2 KΠολΔ) και τα λοιπά στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: (1) Επί της από 7-11-2017 (και με αριθ. κατάθεσης 26/20-11-2017) ένδικης ανακοπής της ήδη αναιρεσείουσας ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου, κατά των ήδη αναιρεσιβλήτων, με αντικείμενο την ακύρωση πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης (κατάσχεσης εις χείρας τρίτου), εκδόθηκε την 20-3-2019, αντιμωλία των διαδίκων, η 39/2019 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου, το οποίο, δικάζοντας κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών (άρ. 614 επ., 937§3 ΚΠολΔ), απέρριψε την ανακοπή. (2) Κατά της απόφασης αυτής άσκησε η ανακόπτουσα την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης στις 11-11-2019 (με αριθ. 5/2019 έκθεση κατάθεσης).

Δεν προκύπτει, όμως, για το παραδεκτό της κρινόμενης αίτησης, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, ότι, κατά το χρόνο της άσκησής της, ήτοι κατά την 11-11-2019, είχε καταστεί τελεσίδικη η προσβαλλόμενη υπ' αρ. 39/2019 απόφαση, είτε διότι είχε παρέλθει άπρακτη η σχετική προθεσμία για την άσκηση έφεσης κατ' αυτής, είτε διότι αυτή (αναιρεσείουσα) είχε παραιτηθεί, από το δικαίωμα άσκησης έφεσης μη προσκομιζομένων από την αναιρεσείουσα των σχετικών, με τα ως άνω θέματα, στοιχείων-διαδικαστικών εγγράφων (σχετική έκθεση επίδοσης αυτής και βεβαίωση- πιστοποιητικό του αρμόδιου γραμματέα περί μη άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου), ώστε να καταστεί δυνατή η κρίση (του δικαστηρίου τούτου), αναφορικά με την επέλευση της τελεσιδικίας της αναιρεσιβαλλόμενης και, εντεύθεν, το παραδεκτό ή μη της ένδικης αίτησης αναίρεσης.

Εξάλλου, στο δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης, που επιδόθηκε, κατά νόμο, την 11-6-2020, σύμφωνα με τις 3627 και 3628/11-6-2020 εκθέσεις επίδοσης της αρμόδιας δικαστικής επιμελήτριας του Εφετείου Αθηνών, με έδρα στο Πρωτοδικείο Αθηνών, Γεωργίας Παππή, αναγράφεται (δηλώνεται) στην 3η σελίδα αυτής ότι : "η απόφαση αυτή (προσβαλλόμενη) μου επιδόθηκε στις 10.09.2019 και δεν έχω ασκήσει έφεση, ως εκ τούτου κατέστη στις 10.10.2019 τελεσίδικη".

Η δήλωση αυτή, εάν θεωρηθεί, ως παραίτηση της αναιρεσείουσας από το δικαίωμα άσκησης έφεσης, δεν είναι έγκυρη (παραδεκτή) διότι δεν αποδεικνύεται ειδική πληρεξουσιότητα, όπως απαιτείται, εφόσον δεν προσκομίζεται-ούτε γίνεται επίκληση- σχετικού ειδικού πληρεξουσίου και δεν καλύπτεται η έλλειψη ειδικής πληρεξουσιότητας, με έγκριση, εκ των υστέρων, της αναιρεσείουσας, αφού η τελευταία (αναιρεσείουσα) κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης (15-11-2021) δεν παραστάθηκε μετά του νομίμου εκπροσώπου της, αλλά εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο (ΑΠ 221/2020, ΑΠ 891/2014, ΑΠ 1216/2010), ενώ συνομολόγηση περί μη άσκησή της από τις αντιδίκους της δεν είναι δυνατή, εφόσον αυτές δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Επομένως, εφόσον κατά την μελέτη και διάσκεψη της υπόθεσης παρουσιάστηκαν τα εν λόγω κενά και αμφίβολα σημεία, αναφορικά με τη συνδρομή ή όχι της απαιτούμενης κατά νόμο τελεσιδικίας της προσβαλλόμενης πρωτόδικης απόφασης (εξεταζομένου τούτου και αυτεπαγγέλτως), τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, τα αναφερόμενα πιο πάνω στοιχεία, σχετικά με τη συνδρομή της παραπάνω προϋπόθεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο της από 4-11-2019 αίτησης για αναίρεση της 39/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 25 Φεβρουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ