Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal due to missing property value evidence in divorce case.

Απόφαση 891 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 891/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Δημήτριο-Στέφανο Βόσκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Α. Τ. του Σ. κατοίκου ... ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ευθύμιο Γκολέμη

Της αναιρεσιβλήτου: Δ. Μ. του Π. κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε από τoν πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεράσιμο Μελισσηνό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-8-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 926/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 52/2012 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 23-9-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος-Στέφανος Βόσκας, ανέγνωσε την από 30-10-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης ως απαράδεκτης άλλως να γίνει δεκτή κατά τον μοναδικό της λόγο.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 553 παρ.1 περ.β',309 εδ.α',321 και 495 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά τον χρόνο άσκησης του ενδίκου μέσου, δηλαδή κατά τον χρόνο της κατάθεσης του οικείου δικογράφου στην γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου. Είναι δε τελεσίδικη η απόφαση, η οποία απεκδύοντας τον δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία επί της υποθέσεως, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης [ΟλΑΠ 5/2001 και 9/1996]. Εξ άλλου κατά την έννοια του άρθρου 503 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας είναι δέκα πέντε ημερών, αν ο διάδικος που δικάσθηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα, και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης.

Συνεπώς η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου, υπόκειται σε αναίρεση μόνο αφού έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας, είτε διότι παρήλθε η δεκαπενθήμερη προς άσκηση αυτής προθεσμία, από την επίδοση της ερήμην απόφασης, είτε διότι ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής ερημοδικασθείς διάδικος, παραιτήθηκε νομίμως από το δικόγραφο του ασκηθέντος ενδίκου μέσου της ανακοπής ή του δικαιώματος προς άσκηση αυτού, διότι έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση.

Περαιτέρω η δήλωση για παραίτηση από το δικαίωμα προς άσκηση ενδίκου μέσου είναι έγκυρη και χωρίς να τηρηθεί ο διαδικαστικός τύπος του άρθρου 297 Κ.Πολ.Δ., διότι ο τύπος αυτός αφορά αποκλειστικά την παραίτηση από το δικόγραφο ή το δικαίωμα ασκηθέντος ήδη ενδίκου μέσου. [ΑΕΔ 42/1980,ΟλΑΠ 626/1980]. Ενόψει τούτου, η παραίτηση από το δικαίωμα ασκήσεως ανακοπής ερημοδικίας μπορεί να συνάγεται και σιωπηρώς και από το ότι ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής, ερημοδικασθείς διάδικος, άσκησε αναίρεση χωρίς να ασκήσει ανακοπή ερημοδικίας.

Για το κύρος μιάς τέτοιας παραίτησης απαιτείται ειδική προς τούτο πληρεξουσιότητα του υπογράφοντος την αίτηση αναίρεσης δικηγόρου [άρθρο 98 περ.β' Κ.Πολ.Δ.], η έλλειψη όμως της οποίας μπορεί να καλυφθεί με έγκριση εκ των υστέρων του ασκήσαντος την αναίρεση διαδίκου, με συνέπεια, λόγω της αναδρομικής ενέργειας της έγκρισης που αφορά την παραίτηση από το δικαίωμα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας, να ισχυροποιείται αναδρομικά η παραίτηση από το χρόνο ασκήσεως της αναίρεσης και να θεωρείται η απόφαση τελεσίδικη από τότε και ως εκ τούτου να υπόκειται σε αναίρεση από το ίδιο χρονικό σημείο [ΟλΑΠ 17/2013].

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο ύστερα από την άσκηση και συνεκδίκαση των αντίθετων εφέσεων των διαδίκων κατά της με αριθμό 926/2008 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου: α)δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων, απέρριψε την έφεση του ενάγοντος-εκκαλούντος και ήδη αναιρεσίβλητου κρίνοντας με διαφορετική (κατά πλειοψηφία) αιτιολογία (με την οποία αντικατέστησε εκείνη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου), ότι η αγωγή του ήταν αόριστη κατά τη κύρια βάση της, με την οποία αυτός ζητούσε να αναγνωρισθεί ότι συνέβαλε στα αποκτήματα της εναγομένης-εφεσίβλητης και ήδη αναιρεσίβλητης, κατά ποσοστό 80% και να υποχρεωθεί αυτή να του αποδόσει αυτούσια ποσοστό 45,51% εξ αδιαιρέτου των περιγραφόμενων στην αγωγή οριζόντιων ιδιοκτησιών, άλλως να υποχρεωθεί να του καταβάλει το ποσό των 346.161,60 ευρώ νομιμοτόκως , β)δικάζοντας ερήμην του ενάγοντος εφεσίβλητου και ήδη αναιρεσείοντος, έκανε δεκτή την έφεση της αντιδίκου του και, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση κατά το κεφάλαιο αυτής που δέχθηκε την επικουρική βάση της αγωγής ως ορισμένη, νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη κατά ένα μέρος της, στη συνέχεια απέρριψε την αγωγή ως αόριστη και κατά την επικουρική της βάση, με την ίδια αιτιολογία που δέχθηκε για την κύρια βάση.

Με τα δεδομένα αυτά, η νομοτύπως ασκηθείσα στις 16-10-2012 από τον ερημοδικασθέντα εφεσίβλητο (και ήδη αναιρεσείοντα) ένδικη αίτηση αναίρεσης κατά της 52/2012 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου που υπογράφεται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευθύμιου Γκολέμη, είναι παραδεκτή κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 3 Κ.Πολ.Δ, αφού από το επικαλούμενο και νομίμως προσκομιζόμενο από τον αναιρεσείοντα με αριθμό .../19-12-2012 ειδικό πληρεξούσιο της Συμβολαιογράφου Ναυπλίου Αικατερίνης Τσόλη, σε συνδυασμό με την αυτοπρόσωπη παράσταση του αναιρεσείοντος μετά του ως άνω πληρεξούσιου δικηγόρου του στην συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο‚ κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, προκύπτει στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι ο αναιρεσείων, εκτός από την χορήγηση της πληρεξουσιότητας προς αυτόν για την άσκηση της αναίρεσης, εγκρίνει και την σιωπηρή παραίτησή του από το δικαίωμα αυτού για άσκηση ανακοπής ερημοδικίας κατά της προσβαλλόμενης απόφασης του Εφετείου.

Η έγκριση δε αυτή, ενεργώντας αναδρομικώς, ισχυροποίησε την παραίτησή του από τον χρόνο κατάθεσης της αίτησης αναίρεσης και κατέστησε την προσβαλλόμενη απόφαση τελεσίδικη και υποκείμενη έκτοτε, κατά τα προαναφερθέντα, σε αναίρεση.

Συνεπώς εφόσον η αίτηση αναίρεσης έχε ασκηθεί παραδεκτά (άρθρα 552,553, 556,558,564,566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.), πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [άρθ.577 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.]. 2. Η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ.), συντρέχει δε αν το δικαστήριο για την θεμελίωση της αγωγής στον συγκεκριμένο κανόνα, αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από εκείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζόμενη στο νόμο την αγωγή.

Αντίθετα η ποσοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν συγκεκριμενοποιούνται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμον για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά δηλαδή περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.8 και 14 Κ.Πολ.Δ.

Ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτήν ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωση της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθ.14 Κ.Πολ.Δ.

λόγος ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά την μη επαρκή έκθεση σ'αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη. Εξάλλου, κατά το άρθρο 1400 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 15 του Ν. 1329/1983: "Αν ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί και η περιουσία του ενός συζύγου έχει, αφότου τελέσθηκε ο γάμος, αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιονδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης, το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.

Τεκμαίρεται ότι η συμβολή αυτή ανέρχεται στο 1/3 της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη ή καμμία συμβολή". Από τη διάταξη αυτή, λαμβανόμενη σε συνδυασμό με το άρθρο 216 Κ.Πολ.Δ., συνάγεται, ότι στοιχεία για το ορισμένο της σχετικής αγωγής είναι: α) η λύση ή ακύρωση του γάμου ή κατ'ανάλογη εφαρμογή, η συμπλήρωση τριετούς διάστασης των συζύγων, β) η αύξηση της περιουσίας του ενός των συζύγων κατά τη διάρκεια του γάμου και γ) η συμβολή του άλλου συζύγου στην αύξηση αυτή με οποιοδήποτε τρόπο.

Συνεπώς, για το ορισμένο της αγωγής αυτής, πρέπει να προσδιορίζονται στο δικόγραφό της, εκτός από τα, κατά την διάταξη, κρίσιμα χρονικά σημεία, η πραγματική αυξητική διαφορά στην περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου, που συνιστά το απόκτημα με την ευρύτερη έννοια του όρου (θετική ή αρνητική με την αποφυγή μείωσης) και περιλαμβάνει το σύνολο των δικαιωμάτων που είναι δυνατόν να αποτιμηθούν, περαιτέρω δε η έκταση και το είδος της συμβολής του δικαιούχου στην αύξηση αυτή με οποιοδήποτε τρόπο.

Ειδικότερα, για το στοιχείο της αύξησης λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσιακής κατάστασης του υπόχρεου, ώστε, από τη σύγκριση της περιουσιακής κατάστασης στο χρονικό σημείο της τέλεσης του γάμου (αρχική περιουσία) με την υπάρχουσα στο χρονικό σημείο που γεννάται η αξίωση (τελική περιουσία), πρέπει να προκύπτει αύξηση.

Η τελευταία δεν αποκλείεται να αρχίζει από μία ή περισσότερες μεν αλλά συγκεκριμένες κτήσεις του υπόχρεου, οπότε η συμβολή του ενάγοντος υπολογίζεται με βάση την τελική αξία τούτων. Μάλιστα επειδή η επαύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου πρέπει να υπάρχει κατά το χρόνο που γεννάται η εν λόγω αξίωση, για τον λόγο αυτό, αν τα περιουσιακά αντικείμενα στην απόκτηση των οποίων συνέβαλε και ο άλλος σύζυγος, έχουν εκποιηθεί και στη θέση τους έχουν υποκατασταθεί κάποια άλλα, όπως αυτό συμβαίνει και στην ανέγερση με το σύστημα της αντιπαροχής, που αποτελεί μιά μορφή απαλλοτρίωσης, τότε η σχετική αξίωση του δικαιούχου συζύγου μετατίθεται σ' αυτό.

Η τυχόν ύπαρξη αρχικής περιουσίας ή στοιχείων που την διαφοροποιούν, όπως είναι η ενσωμάτωση στη περιουσία γονικής παροχής (που αποτελεί απόκτηση οφέλους από χαριστική αιτία ακόμη και στο βαθμό που δεν συνιστά δωρεά), αποτελεί βάση ένστασης, που προβάλλεται και αποδεικνύεται από τον εναγόμενο. Περαιτέρω, ο χρόνος λύσης ή ακύρωσης του γάμου ή συμπλήρωσης τριετίας από τη συζυγική διάσταση είναι κρίσιμος για την εξεύρεση της εν λόγω τελική περιουσίας υπό την έννοια του καθορισμού των περιουσιακών στοιχείων που την αποτελούν.

Για την περαιτέρω, όμως αναγωγή σε χρήμα των περιουσιακών αυτών στοιχείων, για την εξεύρεση δηλαδή της αξίας τους σε χρήμα, κρίσιμος είναι ο χρόνος της παροχής έννομης προστασίας, ήτοι ο χρόνος της άσκησης της αγωγής, δεν αποκλείεται όμως η αξία αυτή να είναι η ίδια με εκείνη του χρόνου λύσης ή ακύρωσης του γάμου ή συμπλήρωσης τριετίας από τη συζυγική διάσταση, εφόσον ο ενάγων δεν επικαλείται τιμαριθμική αναπροσαρμογή. (ΑΠ 1673/2011) 3.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο αντίγραφο της από 30-10-2008 ένδικης αγωγής του ήδη αναιρεσείοντος κατά της αντιδίκου του και ήδη αναιρεσίβλητης, το οποίο εκτιμάται από τον Άρειο Πάγο, κατ'άρθρο 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., ως διαδικαστικό έγγραφο, ο ενάγων αναφέρει σ'αυτήν λεπτομερώς τα αναφερόμενα στην παραπάνω νομική σκέψη στοιχεία, που καθιστούν ορισμένη την αγωγή του και συγκεκριμένα:

την αμετάκλητη λύση του γάμου των διαδίκων στις 23-2-2006, την περιουσιακή κατάσταση αμφοτέρων κατά τον χρόνο τέλεσης του γάμου τους (14-8-1985), καθώς και την περιουσιακή τους κατάσταση κατά τον χρόνο λύσεως αυτού, ισχυριζόμενος περαιτέρω με την παράθεση των αναγκαίων κατά νόμον περιστατικών, ότι υπήρξε αύξηση του ενεργητικού της περιουσίας της εναγομένης κατά τη διάρκεια του γάμου τους, στην οποία αυτός συνέβαλε κατά ποσοστό 80%, άλλως κατά το 1/3 τουλάχιστον εκθέτοντας ειδικότερα τα ακόλουθα: "....

κατά την διάρκεια του γάμου μας η εναγομένη απέκτησε τα εξής περιουσιακά στοιχεία τα οποία υφίσταντο και κατά την αμετάκλητη λύση του γάμου μας την 23-2-2006: 1.Δυνάμει της υπ' αριθμ. .../15-3-1994 συμβολαιογραφικής πράξης γονικής παροχής ψιλής κυριότητας της συμβολαιογράφου Ναυπλίου Αικατερίνης Ευαγγ. Τσόλη, που έχει νόμιμα μεταγραφεί....

την ψιλή συγκυριότητα του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου ενός οικοπέδου, εμβαδού 197,05τ.μ, μετά της εντός αυτού παλαιάς προσφυγικής ισόγειας οικίας, εμβαδού 69,97τ.μ, που βρίσκεται κατά τους τίτλους κτήσεως εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του Δήμου Ναυπλιέων... αποδεχόμενη την γονική παροχή εκ μέρους της μητέρας της.....

Την ψιλή συγκυριότητα του υπόλοιπου 40% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου του άνω ακινήτου η μητέρα της εναγομένης... δώρισε κατ' ισομοιρίαν με την ίδια συμβολαιογραφική πράξη στα παιδιά μας Σ.-Μ. Α. Τ. και Γ.-Θ. Α. Τ..... Η τελευταία απεβίωσε την 4-11-2001... και έτσι έχει συνενωθεί μετά της επικαρπίας η παραπάνω ψιλή συγκυριότητα επί του ακινήτου που είχε αποκτήσει η εναγόμενη, η οποία και κατέστη πλήρης συγκυρία αυτού κατά ποσοστό 60% εξ αδιαιρέτου.

Η αγοραία - εμπορική αξία του άνω ακινήτου κατά τον χρόνο κτήσεώς του εκ μέρους της εναγομένης ανερχόταν σύμφωνα με τις διαμορφωθείσες τιμές αγοράς ακινήτων το έτος 1994 στο ποσό των.... 28.914,16€. Επομένως, η εμπορική - αγοραία αξία του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου.... ανερχόταν.... κατά τον χρόνο κτήσεως σε 17.348,50€.

Σημειωτέον ότι το εν λόγω ακίνητο στην παραπάνω μορφή του ήταν μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο και μόνο μετά την προσκύρωση λωρίδας οικοπεδικού τόπου εμβαδού 42,74τ.μ, δυνάμει της υπ' αριθμ. .../141994 συμβολαιογραφικής πράξης πώλησης του συμβολαιογράφου Ναυπλίου Γιώργου Σπ. Περράκη, που έχει νόμιμα μεταγραφεί....

ολόκληρο το ακίνητο που προέκυψε από την συνένωση αυτών, συνολικού εμβαδού 239,64τ.μ, σύμφωνα με τις διαμορφωθείσες τιμές της αγοράς ακινήτων το έτος 1994 η εμπορική αξία του ανερχόταν πλέον στο ποσό των... 105.490,83€. Επομένως, η εμπορική αγοραία αξία του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου επί του παραπάνω ακινήτου ανερχόταν...

κατά τον χρόνο προσκυρώσεως της όμορης οικοπεδικής έκτασης σε... 63.294,50€... Δυνάμει της υπ'αριθμ..../14-9-1994 συμβολαιογραφικής πράξης πώλησης λωρίδας οικοπεδικού τόπου του συμβολαιογράφου Ναυπλίου Γιώργου Σπ. Περράκη, .... απόκτησε την πλήρη συγκυριότητα, συννομή και συγκατοχή κατά ποσοστό 60% εξ αδιαιρέτου μίας οικοπεδικής έκτασης (λωρίδας), εμβαδού 42,74τ.μ, εξ αγοράς από τον Δήμο Ναυπλιέων, λόγω προσκυρώσεως,...

το υπόλοιπο 40% εξ αδιαιρέτου ιδανικό μερίδιο κατ' ισομοιρία του άνω ακινήτου της ιδίας οικοπεδικής έκτασης απέκτησαν με την ίδια πράξη λόγω αγοράς τα δύο (2) παιδιά μας... H αγοραία - εμπορική αξία του άνω ακινήτου... κατά τον χρόνο κτήσεώς του εκ μέρους της εναγομένης, ανερχόταν το έτος 1994 στο ποσό των 10.279,81€.

Επομένως, η εμπορική - αγοραία αξία του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου επί του παραπάνω ακινήτου... κατά τον χρόνο κτήσης σε... 6.167,89€... Εντός της ανωτέρω συνολικής οικοπεδικής έκτασης, όπως διαμορφώθηκε κατόπιν συνενώσεως των δύο (2) ακινήτων σε συνέχεια των παραπάνω τίτλων ιδιοκτησίας, κατόπιν της από 12-5-1995 αιτήσεως της εναγομένης και των δύο (2) παιδιών μας...

οικοδομήθηκε.... προσθήκη ισογείου καταστήματος, εμβαδού 72,29τ.μ ....και στη συνέχεια, επί της ανωτέρω συνολικής οικοπεδικής έκτασης, εμβαδού 239,64τ.μ κατόπιν κατεδαφίσεως της προϋπάρχουσας ισόγειας προσφυγικής οικίας και συνενώσεως της νεοαναγειρόμενης πολυκατοικίας με το υπάρχον ανωτέρω οικοδομηθέν από το έτος 1998 ισόγειο κατάστημα, οικοδομήθηκε με το σύστημα της αντιπαροχής πολυώροφη οικοδομή - πολυκατοικία.

Δηλαδή, το εν λόγω ισόγειο κατάστημα εμβαδού 72,29τ.μ χωρίς οιαδήποτε απολύτως μεταβολή εντάχθηκε και ενσωματώθηκε πλήρως στην ανεγειρόμενη πολυκατοικία. Υπ' αυτές τις συνθήκες συντάχθηκε η υπ' αριθμ. .../21-3-2002 συμβολαιογραφική πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας... που έχει νόμιμα μεταγραφεί... ...κατά την οποία η εναγόμενη απέκτησε την πλήρη συγκυριότητα, συννομή και συγκατοχή του 60% εξ αδιαιρέτου των εξής οριζόντιων ιδιοκτησιών: i)Του υπό στοιχεία ΓΙΩΤΑ ΕΝΑ (1-1) καταστήματος του ισογείου ορόφου, που αποτελείται από έναν ενιαίο χώρο, εμβαδού 72,56τ.μ, το οποίο συνιστά το ανωτέρω προϋπάρχον ισόγειο κατάστημα (προσθήκη) και όπως αναφέρεται ρητά στην άνω πράξη σύστασης δεν κατεδαφίστηκε ενόψει της ανεγέρσεως της πολυκατοικίας "καθ' όσον τούτο υπάρχει ήδη νεότευκτον"...

Η αγοραία (εμπορική αξία) του άνω ακινήτου κατά τον χρόνο λύσης του γάμου μας ανερχόταν... στο ποσό των 361.450,00€... Επομένως, η εμπορική - αγοραία αξία του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου... ανερχόταν σε 216.870,00€... ii)Του υπό στοιχεία ΓΙΩΤΑ ΔΥΟ (1-2) καταστήματος του ισογείου ορόφου... εμβαδού 60,47τ.μ... Η αγοραία - εμπορική αξία του άνω ακινήτου κατά τον χρόνο λύσης του γάμου μας ανερχόταν...

στο ποσό των...229.786,00€... Επομένως η εμπορική αγοραία αξία του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου επί του παραπάνω ακινήτου ανερχόταν σε 137.871,60€... iii)Του υπό στοιχεία ΑΛΦΑ ΕΝΑ (Α-1) διαμερίσματος του πρώτου υπέρ το ισόγειο - μεσαίου ορόφου... εμβαδού 80,64τ.μ... Η αγοραία - εμπορική αξία του άνω ακινήτου κατά τον χρόνο λύσης του γάμου μας ανερχόταν...

στο ποσό των 169.344€. Επομένως, η εμπορική-αγοραία αξία του 60% εξ αδιαιρέτου ιδανικού μεριδίου επί του παραπάνω ακινήτου ανερχόταν σε 101.606,40€... Επομένως, συνολικά η αγοραία - εμπορική αξία του 100% των ανωτέρω ακινήτων ανέρχεται στο ποσό των 760.580,00€... ενώ η αγοραία - εμπορική αξία του ποσοστού 60% εξ αδιαιρέτου, το οποίο αποτελεί πλέον ολόκληρη την περιουσία της εναγομένης κατά την λύση του γάμου μας ανερχόταν στο ποσό των 456.348,00€...

Σημειωτέον δε ότι το αρχικό οικόπεδο εμβαδού 197,05τ.μ προ της συνενώσεώς του με την όμορη αγορασθείσα από τον Δήμο Ναυπλιέων εδαφική έκταση εμβαδού 42,74τ.μ δεν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο και μόνο μετά την προσκύρωση και συνένωσή τους, κατέστη ολόκληρο το δημιουργηθέν ενιαίο ακίνητο άρτιο και οικοδομήσιμο, με αποτέλεσμα να καταστεί δυνατή η ανέγερση πολυώροφης οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής εκ μέρους της εναγομένης και των παιδιών μας.

Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα ότι η εμπορική - αγοραία αξία του μη άρτιου και μη οικοδομήσιμου αρχικού οικοπέδου εμβαδού 197,05τ.μ. της εναγομένης ανερχόταν σύμφωνα με τις διαμορφωμένες τιμές της αγοράς ακινήτων το έτος 1994 στο ποσό των... 28.914,16€ ενώ μετά την προσκύρωση της οικοπεδικής έκτασης εμβαδού 42.74τ.μ.

και συνένωσή τους, η εμπορική-αγοραία αξία του άρτιου και οικοδομήσιμου πλέον οικοπέδου εμβαδού 239,64τ.μ. ανερχόταν... το έτος 1994 στο ποσό των... 105.490,83€... Περαιτέρω δε, η αγοραία - εμπορική αξία του οικοπέδου της εναγομένης, δηλαδή αφ' ενός του οικοπέδου εμβαδού 197,05τ.μ. που απέκτησε από την μητέρα της αφ'ετέρου της εδαφικής έκτασης εμβαδού 42,74τ.μ.

που αγοράστηκε από τον Δήμο Ναυπλίου έχει απορροφηθεί και προσμετρηθεί στο σύνολο της αξίας των παραπάνω οριζόντιων ιδιοκτησιών καθόσον μετά την κατασκευή και αποπεράτωση της πολυκατοικίας έχει εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης του οικοπέδου που προέκυψε από την συνένωση των δύο οικοπέδων μετατράπηκε λαμβάνοντας την μορφή αξίας δύο [2] καταστημάτων και ενός [1] διαμερίσματος...".

Καταλήγει δε ο ενάγων, ότι η τελική καθαρή αξία της περιουσίας της εναγομένης που αυτή απόκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους και η οποία σώζεται κατά το χρόνο λύσης αυτού‚ ανέρχεται στο ποσό των 432.702 ευρώ μετ'αφαίρεση της αξίας της γονικής παροχής κατά το χρόνο λύσης του γάμου ποσού 23.646 ευρώ [456.348,00€ -23.646] η οποία σώζεται και κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής.

Τέλος ισχυρίσθηκε ότι στην εν λόγω περιουσιακή επαύξηση της εναγομένης έχει συμβάλλει και ό ίδιος σε ποσοστό 80%, α) με εισοδήματα από την εργασία του και την προσωπική του περιουσία που είχε πριν από τη τέλεση του γάμου και αυτήν που απόκτησε κατά τη διάρκεια αυτού από δωρεές και γονικές παροχές των γονέων του, (όπως αναλυτικά αναφέρεται στην αγωγή), καθόσον κατέβαλε εξ ολοκλήρου το τίμημα αγοράς της προσκυρωθείσας στο οικόπεδο της εναγομένης εδαφικής λωρίδας των 42,74τ.μ., [10.279.81 ευρώ] καθώς και την δαπάνη ανέγερσης και αποπεράτωσης του ισογείου καταστήματος των 72.29τ.μ., [57.095,19 ευρώ], το οποίο, κατά τα προδιαληφθέντα, ενσωματώθηκε στην ανεγερθείσα πολυκατοικία, χωρίς να υποστεί οικοδομικές μεταβολές, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση του τελικού ποσοστού αντιπαροχής που έλαβε η εναγομένη, αφού ο κατασκευαστής απέφυγε τη σχετική δαπάνη, β) με την συνεισφορά του στις οικογενειακές ανάγκες από την εργασία του και την εκμετάλλευση αγροκτημάτων, που την υπολογίζει σε ποσοστό 80% όπως ειδικότερα αναφέρεται στην αγωγή, λαμβανομένου υπόψη ότι η εναγομένη δεν εργαζόταν και απασχολούνταν με οικιακές εργασίες και την ανατροφή των παιδιών τους.

Με βάση δε το παραπάνω ποσοστό της φερόμενης ως πραγματικής του συμβολής είχε ζητήσει α) να αναγνωριστεί κυρίως ότι συνέβαλε στα αποκτήματα της εναγομένης κατά το εν λόγω ποσοστό και να υποχρεωθεί αυτή να του αποδώσει αυτούσια ποσοστό 45,51% εξ αδιαιρέτου από καθεμιά των οριζοντίων ιδιοκτησιών άλλως, να υποχρεωθεί να του καταβάλει το ποσό των 346.161,60 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, κατά την πρώτη δε, επικουρική βάση του τεκμαρτού υπολογισμού, να αναγνωριστεί ότι συνέβαλε στη αύξηση της περιουσίας της κατά το 1/3 αυτής και να υποχρεωθεί να του αποδώσει αυτούσια το 1/3 εξ αδιαιρέτου από το ποσοστό της σε κάθε οριζόντια ιδιοκτησία, δηλ.

το 20% εξ αδιαιρέτου από κάθε οριζόντια ιδιοκτησία άλλως, να υποχρεωθεί να του καταβάλει το ποσόν των 144.234 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 1/3, άλλως κατά τη δεύτερη επικουρική βάση, να υποχρεωθεί να του καταβάλει το παραπάνω ποσό των 346.161,60 ευρώ, άλλως των 144.234 ευρώ, κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, καθόσον αυτή έχει καταστεί πλουσιότερη σε βάρος του, χωρίς νόμιμη αιτία. 4.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε (κατά πλειοψηφία) τα εξής: " .. . Ενόψει αυτών και με δεδομένο: α) ότι για την αξίωση του ενάγοντος επί των αποκτημάτων και τον προσδιορισμό της συμβολής του στην επαύξηση της περιουσίας της εναγομένης λαμβάνεται υπόψη η τελική περιουσία της εναγομένης και β)ότι το κατάστημα των 72,29τ.μ που κατά την αγωγή, είχε ανεγερθεί από το 1995 με χρήματα του ενάγοντα, παρέμεινε ως είχε και μετά την ανέγερση της πολυόροφης οικοδομής, αποτελώντας την με στοιχεία 1-1 οριζόντια ιδιοκτησία, γεγονός που σημαίνει ότι ο εργολάβος που ανέλαβε την ανέγερση της πολυόροφης οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής δεν υποβλήθηκε σε έξοδα για την ανέγερση αυτού και άρα επωφελήθηκε από την αποφυγή της δαπάνης ανέγερσης του, για το ορισμένο της αγωγής (ως προς την Κύρια και 1η επικουρική βάση της) θα έπρεπε να αναφέρονται τα εξής:

Ι) τα ποσοστά οριζόντιας ιδιοκτησίας με τα αναλογούντα επ'αυτών χιλιοστά επί του οικοπέδου που αντιστοιχούσαν, με βάση το ποσοστό συγκυριότητας της εναγομένης επί της οικοπεδικής έκτασης των 42,74τ.μ στις τρεις οριζόντιες ιδιοκτησίες (διαμέρισμα και δύο καταστήματα), που περιήλθαν σ' αυτήν (εναγομένη) κατά ποσοστό 60% εξ αδιαιρέτου μετά την ανέγερση της πολυόροφης οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής, καθώς και αξία των ποσοστών αυτών κατά το χρόνο της αμετάκλητης λύσης του γάμου των διαδίκων και

ΙΙ) τα ποσοστά, που έλαβε η εναγομένη επί πλέον σε οριζόντια ιδιοκτησία με τα αναλογούντα επ' αυτής χιλιοστά επί του οικοπέδου, λόγω της εκ μέρους του εργολάβου αποφυγής της δαπάνης ανέγερσης του καταστήματος, όπως και την αξία των επί πλέον αυτών ποσοστών κατά το χρόνο της αμετάκλητης λύσης του γάμου των διαδίκων, στοιχεία απαραίτητα προκειμένου να προσδιοριστεί ποιά ήταν κατά το χρόνο της αμετάκλητης λύσης του γάμου των διαδίκων η επαύξηση της περιουσίας της εναγομένης, η οποία οφείλονταν στην με χρήματα του ενάγοντος αγορά του 60% της οικοπεδικής έκτασης των 42,74τ.μ και στην με χρήματα του ενάγοντος δαπάνη ανέγερση του παραπάνω καταστήματος ανήκοντος στην εναγομένη κατά ποσοστό 60%, ώστε το μεν Δικαστήριο να μπορέσει να κρίνει το νόμω βάσιμο της αγωγής, η δε εναγομένη να αμυνθεί".

Τα στοιχεία όμως αυτά που θεώρησε νομικώς αναγκαία το Εφετείο, παρεκτός του ότι προέκυπταν από την ένδικη αγωγή, με αναγωγή της αξίας των οριζόντιων ιδιοκτησιών στην αξία του οικοπεδικού τμήματος και του καταστήματος που αναφέρονται σ'αυτήν, αποτελούν περιεχόμενο σχετικού ισχυρισμού της εναγόμενης προς αντίκρουση της αγωγής σε σχέση με την επικαλούμενη από τον ενάγοντα αξία της τελικής της περιουσίας, ο οποίος, σε περίπτωση ουσιαστικής ευδοκίμησής του από το Εφετείο, θα οδηγούσε ασφαλώς στον υπολογισμό αυτής σε ποσά μικρότερα από εκείνα που διαλαμβάνονται στην αγωγή και ως προς τις δύο βάσεις της.

Συνεπώς με την πιο πάνω παραδοχή του, το Εφετείο υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 14 Κ.Πολ.Δ, όπως βάσιμα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον μοναδικό λόγο της αίτησης του, αφού παρά το γεγονός ότι στην ένδικη αγωγή είχαν εκτεθεί με επάρκεια και σαφήνεια τα αναγκαία κατά το άρθρο 216 Κ.Πολ.Δ. πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν την απαίτησή του, εν τούτοις το δικαστήριο της ουσίας, κρίνοντας απαραίτητη την αναφορά και επιπλέον στοιχείων, παρά τον νόμο κήρυξε απαράδεκτο. Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στον καταθέσαντα και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.). Η αναιρεσίβλητη λόγω της ήττας της πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρο 176 Κ.Πολ.Δ.), όπως ορίζεται στο διατακτικό

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 52/2012 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση του παραβόλου στον καταθέσαντα.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 25 Φεβρουαρίου 2014. Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 29 Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ