Supreme Court dismisses appeal in family law case as arguments were mere denials of the lower court's ruling.

Απόφαση 2089 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2089/2025ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥΑ1' Πολιτικό ΤμήμαΣυγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Βαρβάρα Πάπαρη, Μαρία Πετσάλη και Χριστίνα Τζίμα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Δεκεμβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ.

Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:Του αναιρεσείοντος: Σ. Τ. του Ι., κατοίκου ..., ατομικά και ως ασκούντος την συνεπιμέλεια του ανηλίκου τέκνου του Ι. Τ. του Σ., ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Ελένης Συμεωνίδου και κατέθεσε προτάσεις.Της αναιρεσιβλήτου: Μ. Γ. του Ε., κατοίκου ..., ατομικά και ως ασκούσας την συνεπιμέλεια του ανηλίκου τέκνου της Ι.

Τ. του Σ., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου της Βασιλικής Γκαμπρέλα και κατέθεσε προτάσεις.Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 23/10/2019 και 21/9/2020 αγωγές του ήδη αναιρεσείοντος και την από 20/9/2019 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 114771/2021 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1307/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27/7/2022 αίτησή του.Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟΜε την κρινόμενη από 27-7-2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η κατά την ειδική διαδικασία διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση εκδοθείσα υπ' αριθ. 1307/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Η απόφαση αυτή δέχθηκε τυπικά και ουσιαστικά την από 30-12-2021 έφεση της νυν αναιρεσίβλητης και εξαφάνισε την υπ' αριθ. 14771/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, εκτός από τη διάταξη που απήγγειλε τη λύση του μεταξύ των διαδίκων γάμου, ανέθεσε την άσκηση της επιμέλειας του προσώπου του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων στην αναιρεσίβλητη και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να καταβάλει σ' αυτήν τα αναφερόμενα στην απόφαση ποσά ως διατροφή της ίδιας και για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου τους.

Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση επιδόθηκε στις 15-7-2022 και η αίτηση κατατέθηκε στη Γραμματεία του Εφετείου Θεσσαλονίκης στις 28-7-2022, ενώ καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (άρθρα 495 παρ. 1 και 3 Β περ. δ' και 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Πρέπει, συνεπώς, αυτή να γίνει τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1, 3 ΚΠολΔ).Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ.

α του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (Ολ.

ΑΠ 1/2022, ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς.

Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικώς και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 57/2022, ΑΠ 319/2017, ΑΠ 1420/2013). Ειδικότερα, στην περίπτωση της κατ' ουσίαν έρευνας της υπόθεσης από το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, για το ορισμένο του ανωτέρω από τον αριθμό 1 εδ.

α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο: α) η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και μάλιστα ενάριθμα, ως και το περιεχόμενο αυτής β) οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά (ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού) και θεμελίωσαν την κρίση του δικαστηρίου ως προς τη βασιμότητα ή μη της αγωγής ή του ισχυρισμού και υπό τα οποία συντελέσθηκε η επικαλουμένη παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου γ) το αποδιδόμενο στην προσβαλλομένη απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία ή την εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, ήτοι η αποδιδομένη με το λόγο αναίρεσης πλημμέλεια και η διαγνωσθείσα βάση αυτής έννομη συνέπεια (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 20/2005, ΟλΑΠ 27/1998).

Στην περίπτωση αυτή, δεν αρκεί η μνεία αποσπασματικών παραδοχών της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης κατ' επιλογή του αναιρεσείοντος, αλλά πρέπει να αναφέρεται το σύνολο των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά με την προσβαλλόμενη απόφαση, έστω και κατά τρόπο συνοπτικό, με βάση τα οποία η προσβαλλομένη κατέληξε σε δυσμενές για τον αναιρεσείοντα συμπέρασμα (ΟλΑΠ 28/1998, ΑΠ 975/2025, ΑΠ 363/2024, ΑΠ 879/2024, ΑΠ 1810/2024, ΑΠ 1863/2023, ΑΠ 69/2023, ΑΠ 258/2022).

Συνακόλουθα η ευθεία παραβίαση του κανόνα του ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ), οσάκις το δικαστήριο ερεύνησε την υπόθεση κατ' ουσία, πρέπει να προκύπτει από τη διατυπωθείσα προς στήριξη του διατακτικού της προσβαλλόμενης απόφασης ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού αυτής, δηλαδή από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας επί των ζητημάτων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και με βάση τις οποίες το δικαστήριο, ως αναγκαίες, κατέληξε στην κρίση περί παραδοχής ή απόρριψης της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης και κατά τούτο συνιστούν, κατά τα ήδη προεκτεθέντα, στοιχεία του ορισμένου του προβαλλόμενου στο αναιρετήριο σχετικού λόγου αναίρεσης.

Η κατά τα άνω αοριστία του αναιρετικού λόγου δεν μπορεί να θεραπευθεί με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (ΟλΑΠ 27/1998, ΟλΑΠ 32/1996), ούτε και με τις πριν τη συζήτηση της αναίρεσης κατατεθείσες προτάσεις του αναιρεσείοντος (ΑΠ 284/2025, ΑΠ 815/2025, ΑΠ 403/2025, ΑΠ 1863/2023). Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς, τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόστηκε (ΟλΑΠ 24/1992).

Για το ορισμένο δε και του λόγου αυτού, πρέπει να περιέχονται, μεταξύ άλλων, στο αναιρετήριο οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, οι οποίες πρέπει να παρατίθενται σ` αυτό με σαφήνεια και πληρότητα και δεν αρκούν περιορισμένες, μεμονωμένες, κατ` επιλογή του αναιρεσείοντος, αποσπασματικές παραδοχές της απόφασης (ΟλΑΠ 32/1996, (ΑΠ 284/2025, ΑΠ 815/2025, ΑΠ 403/2025, ΑΠ 1863/2023, ΑΠ 1170/2021).

Στην προκειμένη περίπτωση με τους πρώτο, δεύτερο, έκτο (κατά το β' σκέλος του) και έβδομο (κατά το α' και γ' σκέλος του) από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, λόγους αναίρεσης, ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση τις πλημμέλειες: α) της παραβίασης των διατάξεων των άρθρων 1510, 1513 και 1518 με τις οποίες προκρίνεται η συνεπιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου και κατ' εξαίρεση η ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας αυτού στον ένα γονέα (με το α' σκέλος του 2ου λόγου αναίρεσης) και της παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας, καθόσον τα ποσά που επιδικάσθηκαν για τη διατροφή του ανηλίκου τέκνου και της αναιρεσίβλητης βρίσκονται σε προφανή δυσαναλογία με το σκοπό τους (με το α' σκέλος του 7ου αναιρετικού λόγου) και β) της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών: i) ως προς τα κριτήρια που ελήφθησαν υπόψη για την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων στην αναιρεσίβλητη-μητέρα του (1ος λόγος αναίρεσης) ii) ενώ η απόφαση δέχεται την καταλληλότητα του αναιρεσείοντος-πατέρα του ανηλίκου για την άσκηση της συνεπιμέλειας, καταλήγει στο αντιφατικό και αδόκιμο συμπέρασμα ότι αυτός δεν είναι σε θέση, λόγω των επαγγελματικών υποχρεώσεών του και της απειρίας του, να ασκήσει την συνεπιμέλεια του ανηλίκου (β' σκέλος του 2ου λόγου αναίρεσης) iii) ουδεμία αιτιολογία διέλαβε η προσβαλλόμενη απόφαση σχετικά με τα στοιχεία που έλαβε υπόψη ώστε να επιδικάσει αυξημένη διατροφή για την αναιρεσίβλητη παραβιάζοντας εκ πλαγίου τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 1389, 1390, 1391, 1392 παρ.2 και 1493 ΑΚ (β' σκέλος του 6ου αναιρετικού λόγου) και iv) παρότι η προσβαλλόμενη θεωρεί ως αληθές ότι δεν διανεμήθηκαν μερίσματα από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "...

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΞΥΛΕΙΑΣ", στην οποία ο αναιρεσείων είναι πρόεδρος, διευθύνων σύμβουλος και μέτοχος, αλλά τα κέρδη της συγκαταλέχθηκαν στο αποθεματικό της για την κάλυψη των δανειακών της υποχρεώσεων, εν τούτοις δέχεται ότι τα μηνιαία έσοδα του αναιρεσείοντος ανέρχονταν στο ποσό των 5.000 ευρώ (γ' σκέλος του 7ου λόγου αναίρεσης).

Με το περιεχόμενο αυτό οι ως άνω αναιρετικοί λόγοι, από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κρίνονται αόριστοι και συνακόλουθα απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι. Τούτο δε διότι, στο αναιρετήριο, όπως προκύπτει από την, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπησή του, εκτίθεται μόνο το διαδικαστικό ιστορικό της υποθέσεως, το, κατά την εκδοχή του αναιρεσείοντος, πραγματικό της μέρος και οι υποστηριζόμενες από αυτό νομικές ερμηνείες των ως άνω διατάξεων, που φέρονται ως, ευθέως και εκ πλαγίου, παραβιασθείσες, ενώ δεν εκτίθενται, με πληρότητα και σαφήνεια οι κρίσιμες παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης, επί των ζητημάτων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, στις οποίες το Εφετείο στήριξε τη φερομένη ως λανθασμένη κρίση του, να δεχθεί ως ουσιαστικά βάσιμη, κατά ένα μέρος, την αγωγή της αναιρεσίβλητης και να απορρίψει ως ουσιαστικά αβάσιμη την διακρατηθείσα και συνεκδικαζόμενη αγωγή του αναιρεσείοντος αλλά διαλαμβάνονται αποσπασματικά και χωρίς συνοχή ορισμένες φράσεις της προσβαλλομένης απόφασης με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος.Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 περ.

γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 338 έως 340 ΚΠολΔ, υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός, που επικαλείται ο διάδικος προς απόδειξη με το αποδεικτικό μέσο, ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή επιδρά στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (ΟλΑΠ 2/2008, ΟλΑΠ 42/2002, ΑΠ 742/2024, ΑΠ 542/2023, ΑΠ 719/2023, ΑΠ 621/2021).

Καμία, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων, που λήφθηκαν υπόψη. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο αναιρετικός αυτός λόγος.

Όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται όταν το Δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ότι αυτό έχει, διότι με την αίτηση αυτή πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, ΟλΑΠ 911/2002, ΑΠ 542/2023, ΑΠ 917/2020, ΑΠ 584/2017, ΑΠ 150/2015).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο της αίτησής του, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 559 αρ.11γ' ΚΠολΔ, πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικού μέσου, που προσκομίστηκε νόμιμα και αφορούσε τη δυνατότητα του αναιρεσείοντος να ασκήσει τη συνεπιμέλεια του ανηλίκου τέκνου του, επειδή, κατά τους ισχυρισμούς του, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο διαλαμβανόμενο στην προσβαλλόμενη απόφασή του σχετικό αποδεικτικό πόρισμα, δεν έλαβε υπόψη τις νομίμως προσκομισθείσες με επίκληση στις έγγραφες προτάσεις του ένορκες βεβαιώσεις των μαρτύρων του, Μ.

Τ. και Μ. Τ., ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Ζ. Μ., από τις οποίες προκύπτει ότι αυτός έχει μειώσει τις επαγγελματικές υποχρεώσεις του, προκειμένου να αφιερώνει χρόνο στο τέκνο του, με συνέπεια να τον αποκλείσει από τη συνεπιμέλεια του ανηλίκου τέκνου του και να αναθέσει την αποκλειστική άσκηση αυτής στην αναιρεσίβλητη.

Επίσης, με τον τρίτο αναιρετικό λόγο -όπως αυτός εκτιμάται- ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση, την πλημμέλεια από την ίδια ως άνω διάταξη (559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ και όχι αυτήν από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, που επικαλείται) της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που προσκόμισε νόμιμα και επικαλέστηκε με τις έγγραφες προτάσεις του.

Ειδικότερα, διατείνεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη της και δεν συνεκτίμησε: α) το ότι με την πρωτόδικη απόφαση η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου κατανεμήθηκε ισομερώς και ότι μεταγενέστερα, μετά από αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, που κατέθεσε ο ίδιος, εκδόθηκε προσωρινή διαταγή με την οποία ορίστηκε ως τόπος διαμονής του ανηλίκου η κατοικία του αναιρεσείοντος- πατέρα του για το χρονικό διάστημα από 13-12-2021 έως 2-1-2022, β) την από 21-8-2019 ψευδή και συκοφαντική καταγγελία της αναιρεσίβλητης ενώπιον της Εισαγγελέως Ανηλίκων Θεσσαλονίκης, σε βάρος του αναιρεσείοντος, με την οποία αυτή ζητούσε να διενεργηθεί κοινωνική έρευνα για τις συνθήκες διαβίωσης του ανηλίκου τέκνου, η οποία τέθηκε στο αρχείο, καθώς και τα υπ' αριθ. ...-2019 και ...-2019 ιατρικά σημειώματα του Παιδοψυχιατρικού Τμήματος του Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκαν μετά από Εισαγγελική παραγγελία για διενέργεια παιδοψυχιατρικής έκθεσης, γ) το υπ' αριθ. .../2021 έγγραφο της Διεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης για έλλειψη παιδικού καθίσματος στο αυτοκίνητο του αναιρεσείοντος και δ) την από ...-2021 δικαστική πραγματογνωμοσύνη της ψυχολόγου-νευρολόγου Α.

Τ.-Χ. για την προσωπικότητα και την πνευματική ωριμότητα του αναιρεσείοντος-πατέρα και συνακόλουθα την καταλληλότητά του να ανταποκριθεί με σύνεση και υπευθυνότητα στο δικαίωμα και συνάμα ηθικό καθήκον της συνεπιμέλειας του ανηλίκου τέκνου. Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης, προκύπτει ότι ο αναιρεσείων, με τις ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου έγγραφες προτάσεις του κατά τη συζήτηση της εφέσεως της αντιδίκου του, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφασή του, επικαλέστηκε και προσκόμισε προς απόδειξη των ισχυρισμών του όλα τα επικαλούμενα με τους ανωτέρω αναιρετικούς λόγους έγγραφα, αναφερόμενα στις προτάσεις του με τους αριθμούς 19, 20, 21, 24 και 27.

Παράλληλα, το δικάσαν Εφετείο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε ότι αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσείων " ... όχι ελλείψει ουσιαστικού ενδιαφέροντος, αλλά λόγω των επαγγελματικών του υποχρεώσεων, βρίσκεται μακριά από την κατοικία του ανηλίκου και της μητέρας του στη Θεσσαλονίκη, ακόμη δε και από την Ελλάδα, ταξιδεύοντας στο εξωτερικό και, συνεπώς, δεν θα είναι σε θέση να ασκήσει, με ουσιαστικό τρόπο, την συνεπιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου, ως προς το σύνολο του περιεχομένου της, πολλώ μάλλον δε την αποκλειστική επιμέλεια του προσώπου του, ως αιτείται με την αντίθετη αγωγή του, ενόψει ιδίως, της μικρής ηλικίας του ανηλίκου, της σχετικής απειρίας του, περί της ανατροφής και της άνω κατάστασης της υγείας του, η οποία απαιτεί, όπως προαναφέρθηκε, την καθημερινή μέριμνα και φροντίδα της μητέρας του...".

Στο συμπέρασμά του δε αυτό κατέληξε, σύμφωνα με τη διαλαμβανόμενη στην απόφασή του βεβαίωση, αφού έλαβε υπόψη "... την εκτίμηση των καταθέσεων των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης, που περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη απόφαση πρακτικά του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, τα οποία νόμιμα, με επίκληση προσάγονται, ......

τις υπ' αριθ. ..... και ...-2021 ένορκες βεβαιώσεις, ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Ζ. Μ., ...... των μαρτύρων Μ. Τ. του Ι. και της Κ. και Μ. Τ. του Ι. και της Α., ...... που επικαλείται και προσκομίζει ο ενάγων-εναγόμενος και οι οποίες λήφθηκαν μετά από νόμιμη κλήτευση των διαδίκων....... από όλα, γενικά, τα μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, που λαμβάνονται υπόψη όλα, ανεξαιρέτως, είτε προς άμεση απόδειξη είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, μερικών από τα οποία γίνεται ειδική μνεία, παρακάτω, χωρίς, πάντως, κανένα από αυτά να παραλείπεται για την ουσιαστική εκτίμηση της διαφοράς.......".

Από τη γενική αυτή βεβαίωση σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο και το σύνολο των αιτιολογιών της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης επί των προβαλλόμενων ισχυρισμών καθίσταται βέβαιο και δεν καταλείπονται αμφιβολίες ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, μεταξύ των οποίων και τα ανωτέρω, που φέρονται ως αγνοηθέντα, καθώς και λοιπά αποδεικτικά μέσα, που νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι -χωρίς να είναι αναγκαίο να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση καθενός τούτων- κατέληξε δε, στο αποδεικτικό του πόρισμα, συνεκτιμώντας το σύνολο των παραπάνω αποδεικτικών μέσων.

Επομένως, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην ανωτέρω μείζονα σκέψη, οι προαναφερόμενοι τρίτος και πέμπτος λόγοι αναίρεσης από τον αριθμό 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι.Κατά τη διάταξη του αριθ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα, που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη.

Ως πράγματα νοούνται, οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος και όχι η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ανταγωγής ή ενστάσεως ή τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι εφέσεως, οι νομικοί ισχυρισμοί και η νομική επιχειρηματολογία των διαδίκων και οπωσδήποτε οι αλυσιτελείς ισχυρισμοί ή περιστατικά, εκτιθέμενα εκ περισσού ή επουσιώδη ή προκύπτοντα από τις αποδείξεις.

Συντρέχει δε ο ανωτέρω λόγος, επίσης, όταν το δικαστήριο δέχεται πράγματα, που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, χωρίς να εκθέτει, ούτε γενικώς, από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε την απόδειξη (ΑΠ 116/2018). Δεν απαιτείται, όμως, να αξιολογεί το δικαστήριο τα επί μέρους αποδεικτικά μέσα ή να εξειδικεύει τα έγγραφα ούτε να αναφέρει ποια έγγραφα λαμβάνονται υπόψη για άμεση και ποια για έμμεση απόδειξη (ΑΠ 2031/2007, ΑΠ 259/2007).

Ο λόγος, όμως, αυτός δεν ιδρύεται, όταν το δικαστήριο μετά από εκτίμηση των προσκομισθέντων και αναφερόμενων στην απόφαση αποδεικτικών μέσων καταλήγει, έστω και σε εσφαλμένη περί των πραγμάτων κρίση, η οποία είναι αναιρετικά ανέλεγκτη κατ` άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ (ΑΠ 748/2023, ΑΠ 542/2023, ΑΠ 911/2019). Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με τον τέταρτο αναιρετικό λόγο κατά το δεύτερο σκέλος του και τον έβδομο λόγο αναίρεσης κατά το δεύτερο σκέλος του, προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια της διάταξης του αριθ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι κατέληξε, χωρίς απόδειξη, στο πόρισμά του, αντίστοιχα:

α) περί αφαίρεσης από αυτόν της συνεπιμέλειας του ανηλίκου τέκνου και ανάθεσης της αποκλειστικής επιμέλειάς του στην αναιρεσίβλητη-μητέρα του καθώς και στην κατάφαση της "σχετικής απειρίας του" σχετικά με τα ζητήματα της ανατροφής και της ευάλωτης κατάστασης του ανηλίκου, επειδή είναι εργαζόμενος πατέρας και β) περί καθορισμού των ποσών που επιδικάσθηκαν ως διατροφή του ανηλίκου και της αναιρεσίβλητης, το ύψος των οποίων ορίστηκε χωρίς να ληφθούν υπόψη όλοι οι παράγοντες, με βάση την αρχή της αναλογικότητας.

Οι παραπάνω αιτιάσεις πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμες, καθόσον ο από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ σχετικός αναιρετικός λόγος ιδρύεται στην περίπτωση που το Εφετείο δεν αναφέρει στην προσβαλλόμενη τα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία έχει αντλήσει την απόδειξη, πράγμα που δεν συμβαίνει εν προκειμένω, όπως προαναφέρθηκε.

Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ για λήψη ή μη υπόψη προταθέντος και έχοντος ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης πράγματος, προϋποθέτει "πράγμα" παραδεκτώς προταθέν, αφού διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν επιτρέπεται να το λάβει υπόψη. "Πράγματα" δε, θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος καθώς και οι κύριοι ή πρόσθετοι λόγοι έφεσης που αφορούν αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή μη έχοντα αυτοτέλεια επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 579/2024, ΑΠ 871/2023, ΑΠ 242/2023, ΑΠ 1001/2022, ΑΠ 621/2021).

Περαιτέρω, δεν ιδρύεται ο σχετικός λόγος αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ 250/2014, ΑΠ 1418/2013), γεγονός που συμβαίνει και όταν η απόφαση περιέχει παραδοχές αντίθετες με τον ισχυρισμό (Ολ.ΑΠ 11/1996, ΑΠ 621/2021). Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με τους τέταρτο και έκτο λόγους αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος εκάστου, επικαλούμενος πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς του, που προτάθηκαν και είχαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα κατά τις αιτιάσεις του :

α) παρότι προτάθηκε και υποστηρίχθηκε με ένορκες βεβαιώσεις η δυνατότητα ευελιξίας και προσαρμοστικότητας του επαγγελματικού προγράμματος του αναιρεσείοντος στις ανάγκες του τέκνου του, εν τούτοις το Εφετείο δεν το συνεκτίμησε και β) δεν λήφθηκε υπόψη το ύψος των εισοδημάτων του αναιρεσείοντος και κυρίως, το γεγονός ότι ο ισολογισμός της εταιρείας του εμφάνιζε έλλειμμα, με συνέπεια να προβεί στην επιδίκαση του ποσού των 200 ευρώ, ως μηνιαία ατομική διατροφή για λογαριασμό της αναιρεσίβλητης, αυξημένου σε σχέση με την πρωτόδικη απόφαση, που είχε επιδικάσει για λογαριασμό της, για την ίδια αιτία, το ποσό των 150 ευρώ μηνιαίως.

Οι παραπάνω ισχυρισμοί πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, καθόσον δεν αποτελούν "πράγμα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, αλλά συνιστούν αιτιολογημένη άρνηση στην αγωγική απαίτηση αποκλειστικής ανάθεσης της επιμέλειας στην αναιρεσίβλητη-μητέρα του ανηλίκου και καταβολής διατροφής στην ίδια ατομικά.

Συνακόλουθα με τα παραπάνω, μη υπάρχοντος άλλου αναιρετικού λόγου προς έρευνα πρέπει να απορριφθεί η από 27-7-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 1307/2022 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων ως ηττηθείς διάδικος, στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το σχετικό αίτημά της (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο διατακτικό.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ).ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣΑπορρίπτει την από 27-7-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 1307/2022 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, στο Δημόσιο Ταμείο.Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Μαϊου 2025.Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Δεκεμβρίου 2025.Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ