Supreme Court dismisses appeal against conviction for tax evasion, citing sufficient reasoning and lack of mitigating evidence.

Απόφαση 2078 / 2018 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2078/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτης (σύμφωνα με την υπ'αριθμ. 231/2018 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο, Μαρία Γεωργίου, Ευφροσύνη Καλογεράτου-Ευαγγέλου και Ζαμπέτα Στράτα- Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Σεπτεμβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Κωνσταντινόπουλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Δ. Μ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Ζευκιλή, για αναίρεση της υπ'αριθ.249/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θηβών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ.4993/10-5-2018 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 687/2018.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 10-5-2018 και με αριθμ. Γενικού πρωτ.4993/10-05-2018 αίτηση του Δ. Μ. του Ι. για αναίρεση της υπ' αρίθμ. 249/2018 καταδικαστικής γι'αυτόν απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω κατά τους επί μέρους λόγους της.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1 παρ.1 του ΑΝ 86/1967, με τις στη διάταξη αυτή οριζόμενες αθροιστικές ποινές τιμωρείται όποιος υπέχει νόμιμη υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών που βαρύνουν τον ίδιο (εργοδοτικών) προς τους υπαγόμενους στο Υπουργείο Εργασίας κάθε φύσεως Οργανισμούς Κοινωνικής Πολιτικής ή Κοινωνικής Ασφάλισης ή Ειδικούς λογαριασμούς και δεν καταβάλει αυτές εντός μηνός αφότου κατέστησαν απαιτητές προς τους ως άνω Οργανισμούς, κατά δε την παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου, τιμωρείται για υπεξαίρεση με τις στην εν λόγω διάταξη ποινές, όποιος παρακρατεί ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων σ' αυτόν με σκοπό να τις αποδώσει στους άνω Οργανισμούς και δεν τις καταβάλει ή δεν τις αποδίδει στους Οργανισμούς αυτούς μέσα σε ένα μήνα αφότου είχαν καταστεί απαιτητές.

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ, απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ, 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με πληρότητα σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικοί συλλογισμοί, με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Όσον αφορά ,τον δόλο, που απαιτείται κατά το άρθρο 26 παρ.1 του ΠΚ για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος και συνίσταται κατά το άρθρο 27 παρ.1 του ΠΚ στη θέληση παραγωγής των περιστατικών που κατά το νόμο απαρτίζουν την έννοια της αξιόποινης πράξης, δεν είναι αναγκαία παράθεση ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, διότι αυτός ενυπάρχει στην θέληση παραγωγής των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος και προκύπτει από τις ειδικότερες συνθήκες τέλεσης του, διαλαμβάνεται δε περί αυτού (δόλου) αιτιολογία στην κύρια αιτιολογία για την ενοχή και προκύπτει από τα περιστατικά που αναφέρονται σ'αυτή.

Η ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία των αποφάσεων πρέπει να επεκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, εκείνους δηλαδή που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 170 παρ. 2 και 333 παρ. 2 ΚΠΔ, από τον κατηγορούμενο ή το συνήγορο του και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή της ικανότητας για καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιόποινου της πράξης ή τη μείωση της ποινής, εφόσον, όμως, αυτοί προβάλλονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία κατά την οικεία διάταξη για τη θεμελίωσή τους. Διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν υπέχει υποχρέωση να απαντήσει αιτιολογημένα στην απόρριψή τους (ολΑΠ 2/2005). Ισχυρισμός, όμως, ο οποίος αποτελεί άρνηση αντικειμενικού και υποκειμενικού στοιχείου του εγκλήματος και, συνεπώς, της κατηγορίας ή απλό υπερασπιστικό επιχείρημα, δεν είναι αυτοτελής, με την πιο πάνω έννοια, γι' αυτό το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει υποχρέωση να αιτιολογήσει ειδικά την απόρριψή του.

Κατ' ακολουθίαν αυτών, για την πληρότητα της αιτιολογίας καταδικαστικής για παράβαση του όρθρου 1 του ΑΝ 86/1967 αποφάσεως, πρέπει να περιέχονται σ' αυτήν τα κρίσιμα περιστατικά για τη θεμελίωση των δύο ως άνω αξιόποινων πράξεων, που είναι η κατά συγκεκριμένο χρόνο απασχόληση, με σχέση εξαρτημένης εργασίας, του ασφαλισμένου στους ως άνω Οργανισμούς προσωπικού, και τα χρηματικά ποσά τα οποία, με βάση τις τακτικές αποδοχές του προσωπικού, όφειλε ο κατηγορούμενος εργοδότης να καταβάλει στον Ασφαλιστικό Οργανισμό ως εργοδοτικές εργατικές εισφορές και δεν κατέβαλε ή παρακράτησε αναφορά, επί φυσικού προσώπου, φερομένου ως εργοδότη εκ της ασκήσεως επιχειρήσεως, των πραγματικών περιστατικών από τα οποία να προκύπτει η θέση τούτου στην επιχείρηση αυτή, καθώς και αν πρόκειται για προσωπική ή εταιρική επιχείρηση και ποία η νομική μορφή της τελευταίας και η θέση του κατηγορουμένου σ' αυτήν, ώστε να ανακύπτει υποχρέωση του για παρακράτηση και απόδοση των εισφορών.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θηβών που δίκασε σε δεύτερο βαθμό μετ'αναίρεση της εκδοθείσας επί της προκείμενης υποθέσεως υπ'αριθμ 671/201 απόφασης του ίδιου Δικαστηρίου, με την προσβαλλόμενη, ως άνω, απόφαση του, δέχθηκε ότι, από τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία έλαβε υπόψη του και μνημονεύει κατ' είδος, προέκυψαν τα εξής: "Ο εκκαλών κατηγορούμενος απέκτησε την ιδιότητα του Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "...

ΑΒΕΕ" δυνάμει του από 12-2-2011 πρακτικού του Δ.Σ. αυτής, το οποίο δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 2148/19-4-2011 (τεύχος ΑΕ - ΕΠΕ & ΓΕΜ). Επομένως, την ιδιότητα του Διευθύνοντος Συμβούλου ο κατηγορούμενος απέκτησε από τις 12-2-2011 και όχι από τις 19-4-2011 (ημερομηνία δημοσίευσης στο ΦΕΚ), αφού οι τρίτοι, όπως το ΙΚΑ στην προκειμένη περίπτωση, μπορούν να επικαλεστούν κατά της ανώνυμης εταιρείας την πράξη διορισμού του Διοικητικού Συμβουλίου της, ακόμα και αν δεν έχει υποβληθεί στην προβλεπόμενη από το νόμο δημοσιότητα, καθόσον οι διατυπώσεις δημοσιότητας έχουν δηλωτικό/βεβαιωτικό και όχι συστατικό χαρακτήρα (πρβλ.

Α.Π. 737/2015, Α.Π. 1244/2012, Α.Π. 389/2010 όλες σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Ως εκ τούτου ο ανωτέρω εκκαλών - κατηγορούμενος δεν υπέχει ποινική ευθύνη και πρέπει να κηρυχθεί αθώος μη έγκαιρης καταβολής εργοδοτικών και εργατικών εισφορών στο ΙΚΑ για το χρονικό διάστημα από 1-4-2010 έως 31-1-2011, που αντιστοιχεί σε μη καταβληθείσες εισφορές προς το IV!/\ συνολικού ποσού 29.698,31 €, το οποίο περιλαμβάνεται στην ...4/2012 ΠΕΕ συνολικού ποσού 117.855,40 €, από τις οποίες ποσό 19.798,88 € αφορά τις εργοδοτικές εισφορές του ανωτέρω διαστήματος και ποσό 9.899,43 € αφορά τις εργατικές εισφορές του ανωτέρω διαστήματος, καθόσον τότε δεν είχε την ιδιότητα του Διευθύνοντος Συμβούλου, αλλά ήταν απλό μέλος του ΔΣ της ανωτέρω εταιρείας, σύμφωνα με το με αριθμό 2395/8-4-2010 ΦΕΚ - τεύχος ΑΕ & ΕΠΕ (πρβλ.

Α.Π. 1195/2017, Α.Π. 473/2015 και Α.Π. 903/2014 όλες σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Αξίζει να σημειωθεί δε πέραν των ανωτέρω ότι για το αμέσως αναφερόμενο παραπάνω χρονικό διάστημα από 1-4-2010 έως 31- 1-2011, τα εναπομείναντα οφειλόμενα ποσά δεν υπερβαίνουν το όριο του αξιοποίνου, ήτοι τα 20.000 ευρώ για τις εργοδοτικές εισφορές και τα 10.000 ευρώ για τις εργατικές εισφορές (άρθρο 30 Ν. 3904/2010).

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο εκκαλών - κατηγορούμενος στα ..., κατά τον έλεγχο στις 24.01.2012, υπό την ιδιότητα του ως αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, της διατηρούσας υποκατάστημα - εργοστάσιο (επιχείρηση) στο ... (Θέση πάτημα), εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "... ΑΒΕΕ" και A.M.Ε. ...490, ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΙΚΑ ..., Είδος Επιχείρησης "κατασκευή ταμιευτήρων, δεξαμενών, κάδων και παρόμοιων δοχείων από σίδηρο, χάλυβα ή αλουμίνιο, χωρητικότητας > 300 It," έχοντας απασχολήσει κατά τη χρονική περίοδο από 01/02/2011 έως 30/09/2011 στην ανωτέρω επιχείρησή του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όφειλε για την ασφάλιση τον άνω προσωπικού να καταβάλει στο ΙΚΑ, τις κατωτέρω εισφορές συνολικού ποσού ογδόντα οκτώ χιλιάδων εκατόν πενήντα επτά ευρώ και εννέα λεπτών (88.157,09 €) μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία.

Οι εισφορές αυτές αποτελούν μέρος και συμπεριλαμβάνονται στο συνολικό ποσό των 117.855,40 €, για το οποίο συντάχθηκε η με αριθμό ...4/2012ΠΕΕ. Ο δε κατηγορούμενος, υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά του (Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας "... ΑΒΕΕ" και κατά την ανωτέρω χρονική περίοδο (01/02/2011 έως 30/09/2011), ενεργώντας με πρόθεση: 1) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών, ποσού πενήντα οκτώ χιλιάδων επτακοσίων εβδομήντα ενός ευρώ και τριάντα εννέα λεπτών (58. 771,39 €) δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές και 2) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρησή του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού είκοσι εννέα χιλιάδων τριακοσίων ογδόντα πέντε ευρώ και εβδομήντα λεπτών (29.385,70 € ) με σκοπό να αποδώσει αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σ' αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο αυτές έγιναν απαιτητές, κατέστη γΓ αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση.

Πρέπει, επομένως, να κηρυχθεί ένοχος ο εκκαλών - κατηγορούμενος για τις πράξεις αυτές^Ακολούθως, κήρυξε τον αναιρεσείοντα ένοχο του 0Ti:$fra ..., κατά τον έλεγχο στις 24.01.2012, υπό την ιδιότητά του ως Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, της διατηρούσας υποκατάστημα- εργοστάσιο (επιχείρηση) στο ... (Θέση Πάτημα), εταιρείας με την επωνυμία "...

ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ- ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "... ΑΒΕΕ" και A.M.Ε.: ...490, ΥΠΟΚ/ΜΑ ΙΚΑ ..., Είδος Επιχείρησης: "κατασκευή ταμιευτήρων, δεξαμενών, κάδων και παρόμοιων δοχείων από σίδηρο, χάλυβα ή αλουμίνιο, χωρητικότητας > 300 It," έχοντας απασχολήσει κατά τη χρονική περίοδο από 01/02/2011 έως 30/09/2011 στην ανωτέρω επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όφειλε για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλει στο ΙΚΑ τις κατωτέρω εισφορές συνολικού ποσού ογδόντα οκτώ χιλιάδων εκατόν πενήντα επτά ευρώ και εννέα λεπτών (88.157,09 €) μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία.

Οι εισφορές αυτές αποτελούν μέρος και συμπεριλαμβάνονται στο συνολικό ποσό των 117.855,40 €, για το οποίο συντάχθηκε η με αριθμό ...4/2012 ΠΕΕ. Ο δε κατηγορούμενος, υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά του (Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας "... ΑΒΕΕ") και κατά την ανωτέρω χρονική περίοδο (01/02/2011 έως 30/09/2011), ενεργώντας με πρόθεση: 1) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών τον ίδιο (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών, ποσού πενήντα οκτώ χιλιάδων επτακοσίων εβδομήντα ενός ευρώ και τριάντα εννέα λεπτών (58.771,39 € ) δεν κατέβαλε αυτές στον ως άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές και 2)Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού είκοσι εννέα χιλιάδων τριακοσίων ογδόντα πέντε ευρώ και εβδομήντα λεπτών ( 29.385,70 € ) με σκοπό να αποδώσει αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σ' αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο αυτές έγιναν απαιτητές, κατέστη γΓ αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση".

Με αυτά που δέχθηκε το δίκασαν Δικαστήριο, διέλαβε στην απόφαση του την απαιτούμενη, κατά τις προδιαληφθείσες διατάξεις του Συντάγματος και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.

Ειδικότερα, παρά τις περί του αντιθέτου αιτιάσεις του αναιρεσείοντα, ο προβληθείς ενώπιον του Δικαστηρίου της ουσίας ισχυρισμός αυτού περί μη καταβολής του παραπάνω οφειλομένου από αυτόν ποσού προς το ΙΚΑ εκ λόγων ανωτέρας βίας (κλοπής υλικών της ΑΕ, δέσμευσης ακινήτου της), ήταν απλός αρνητικός του υποκειμενικού στοιχείου του δόλου ισχυρισμός, στον οποίο το Δικαστήριο δεν ήταν υποχρεωμένο να απαντήσει ειδικά, αφού στη συγκεκριμένη περίπτωση ο δόλος αυτού ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος, διαπιστώνεται δε στην απόφαση από την πραγμάτωση των περιστατικών αυτών και εκ του λόγου τούτου δεν απαιτείτο ιδιαίτερη αιτιολογία, εκτός από την κύρια επί της ενοχής, στην οποία εμπεριέχεται και αυτή που αφορά τον δόλο, αφού για την υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της μη έγκαιρης καταβολής εργοδοτικών και εργατικών εισφορών δεν αξιώνονται πρόσθετα στοιχεία, όπως η εν γνώσει ορισμένου περιστατικού τέλεση της πράξης ή η επιδίωξη ορισμένου περαιτέρω σκοπού. Επομένως, ο σχετικός, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη της απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την καταδικαστική για τον αναιρεσείοντα κρίση της, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Αυτοτελής ισχυρισμός, η απόρριψη του οποίου πρέπει, κατά τα ανωτέρω εκτεθένα να αιτιολογείται ιδιαίτερα, είναι και ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου περί συνδρομής στο πρόσωπο του ελαφρυντικής περιστάσεως από τις αναφερόμενες στο άρθρο 84 παρ. 2 ΠΚ, αφού η παραδοχή της οδηγεί στην επιβολή μειωμένης, κατά το άρθρο 83 του ίδιου Κώδικα, ποινής, εφόσον, βεβαίως, αυτός προβλήθηκε κατά τον προεκτεθέντα σαφή και ορισμένο τρόπο.

Όταν δε συντρέχουν περισσότερες τέτοιες ελαφρυντικές περιστάσεις, ναι μεν η μείωση της ποινής γίνεται μία φορά, το δικαστήριο, όμως, κατά την επιμέτρησή της, λαμβάνει υπόψη του, μέσα στα όρια της ελαττωμένης ποινής, και το γεγονός της συνδρομής των περισσοτέρων ελαφρυντικών περιστάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 85 του ΠΚ.

Ως ελαφρυντική περίσταση θεωρείται, μεταξύ άλλων, η προβλεπόμενη από την παρ. 2 του άρθρου 84 του ΠΚ, με στοιχ. α', ήτοι το ότι ο υπαίτιος έζησε ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή. Για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική περίσταση του προτέρου εντίμου βίου, πρέπει ο υπαίτιος να έζησε ως το χρόνο που έγινε το έγκλημα έντιμη, ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή, δηλαδή πρέπει ο έντιμος βίος του να ανάγεται σε όλες τις μορφές της συμπεριφοράς του.

Για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική αυτή περίσταση δεν αρκεί ούτε το λευκό ποινικό μητρώο, ούτε η απουσία επίμεμπτης δραστηριότητας μέχρι την τέλεση της πράξεως, ούτε η μέχρι τότε συνήθης ανθρώπινη συμπεριφορά, με τη δημιουργία οικογένειας και την άσκηση επαγγέλματος προς βιοπορισμό, αλλ' απαιτείται θετική και επωφελής για την κοινωνία δράση και συμπεριφορά.

Συνεπώς, ο έντιμος βίος απαιτεί θετική συμπεριφορά, αποδεικνυόμενη με συγκεκριμένα περιστατικά.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλομένης απόφασης, ο αναιρεσείων ζήτησε, δια του συνηγόρου του, να του αναγνωριστεί εκτός του αναγνωρισθέντος σ'αυτόν ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2 β' ΠΚ και το ελαφρυντικό του προτέρου εντίμου βίου (αρθρ. 84 παρ. 2 α ΤΙΚ). Για τη θεμελίωσή του επικαλέστηκε κατά πιστή μεταφορά ότι: "Άλλως, και εφόσον κρίνεται ότι πραγματώθηκε η πράξη, ζητώ από το δικαστήριο Σας να μου αναγνωριστεί το ελαφρυντικό της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 84 του ΠΚ, του προτέρου εντίμου βίου : Από τα έγγραφα, που το δικαστήριο ανέγνωσε, προκύπτει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ο νόμος προβλέπει, αλλά και η νομολογία προσδιόρισε.

Δείτε ενδεικτικά την ΑΠ 438/2017 (προσκομίζεται). Επειδή: η εταιρεία μας έγινε γνωστή τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, με όσους πελάτες της συνεργάστηκε, κατασκευάζοντας βιομηχανικά συγκροτήματα και μηχανήματα, σε ιδιώτες και αγροτικούς συνεταιρισμούς, επί δεκαετίες, ήτοι από της αρχικής ιδρύσεως της υπό του πατρός μου, Ι. Δ., Μ., αλλά και τις τελευταίες τέσσερις (4) δεκαετίες, από το έτος 1972 κ.ε. (σχετ. 14) Ουδέποτε είχαμε προβλήματα με τους προμηθευτές και πελάτες μας, ούτε καμιά "δοσοληψία" με τον νόμο ή τις διωκτικές Αρχές, παρά μόνον όταν μας προκαλούσαν ζημιές (κλοπές υλικών κ.λπ.).

Η εταιρεία μας έχει ιδιόκτητο οικοπεδικό εργοστασιακό χώρο (στο ...) εμβαδού άνω των 6.000 τ.μ,, που τώρα έχει δεσμευτεί από την Αρχή Προστασίας Καταπολέμησης Διαφθοράς (σχετ. 15). Επειδή εργάστηκαν σε μας εκατοντάδες εργαζόμενοι και ουδέποτε καθυστερήσαμε σ' αυτούς μισθούς ή αποζημιώσεις, ακόμη και στην περίοδο της κρίσεως που διανύσαμε, επί 45 και πλέον έτη.

Έχουμε καταβάλει στο ΙΚΑ και στο Δημόσιο εκατομμύρια ευρώ, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που αναγνώσατε και που αναφέρονται στην αναιρεθείσα απόφαση 671/2017 του δικαστηρίου σας. Προσπαθήσαμε μέχρι την τελευταία ώρα, να κρατήσουμε την επιχείρηση, ελπίζοντας στην ανάκαμψη της εθνικής οικονομίας, όμως δυστυχώς τον Ιούνιο του 2016, η εταιρεία διέκοψε οριστικά την παραγωγή της.

Το ακίνητο της έχει δεσμευτεί από το δημόσιο και ιδιόκτητο οικόπεδο-αγροτεμάχιο της ανιψιάς μου Ε. Π. Μ., θυγατέρας του αδελφού μου, έχει κατασχεθεί από το ΙΚΑ. Ηχούμε δε δηλώσει επίσημα και έγκυρα προς το ΙΚΑ, ότι εκχωρούμε το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο, εκχώρηση που το ΙΚΑ δεν αποδέχτηκε, όπως ανωτέρω εξέθεσα.

Είμαι πατέρας δύο παιδιών, έγγαμος, και σήμερα ηλικίας 87 ετών (σχετ. 16), διατηρώ λευκό ποινικό μητρώο, δεν έχω καμία καταδίκη εις βάρος μου (αμετάκλητη). Έχουμε βοηθήσει πάρα πολύ κόσμο, που είχε ανάγκη. Εννοείται ότι η βοήθεια στην οποία αναφέρομαι, γινόταν αφανώς. Επειδή εδημιουργήσαμε και εδιατηρήσαμε ένα "πολύ καλό όνομα" στην ελληνική αγορά και στην κοινωνία που ζήσαμε.

Δεν κρατήσαμε για μας τίποτα, γΓ αυτό τώρα είμαι φτωχός, βοηθούμενος από τα παιδιά μου, αλλά είμαι υπερήφανος ότι δεν έβλαψα ποτέ άνθρωπο, αντίθετα, όσο και όσους μπόρεσα, ωφέλησα.

Επειδή από τα ανωτέρω αναφερόμενα, που αποδεικνύονται από τα αναγνωσθέντα έγγραφα, αποδεικνύεται η ύπαρξη έντιμης οικογενειακής, επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής, πρέπει το δικαστήριο Σας να δεχθεί το βάσιμο του παρόντος αιτήματος μου.

Ενόψει αυτών ζητώ από το δικαστήριο την αναγνώριση της ελαφρυντικής περίστασης του προτέρου εντίμου βίου".

Το Δικαστήριο, απέρριψε τον συγκεκριμένο αυτοτελή ισχυρισμό, με τα εξής:" Αντιθέτως, ο αυτοτελής ισχυρισμός περί συνδρομής στο πρόσωπο του εκκαλούντος-κατηγορουμένου των προϋποθέσεων της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2α Π.Κ., ήτοι του προτέρου εντίμου βίου, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος κατ' ουσίαν, καθόσον κατά την κρίση του Δικαστηρίου για την αναγνώριση της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2 περ. α' Π.Κ., απαιτείται ο υπαίτιος, με κριτήριο τους κανόνες της εννόμου τάξεως και τις κρατούσες ηθικές αρχές και αντιλήψεις για την ηθική αξία και την κοινωνική υπόληψη του προσώπου, να έζησε μέχρι τον χρόνο που τέλεσε το έγκλημα έντιμη ατομική, οικογενειακή, επαγγελματική και γενικά κοινωνική ζωή και να αποδεικνύονται κατά την ακροαματική διαδικασία συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά θετικής και έντιμης συμπεριφοράς στους αντίστοιχους τομείς βιοτικής δράσης, σε βαθμό που εύλογα να μην αναμένεται εκτροπή αυτού σε πράξεις ποινικής παραβατικότητας. Για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική περίσταση του προτέρου εντίμου βίου δεν αρκεί ούτε το λευκό ποινικό μητρώο, ούτε η απουσία επίμεμπτης δραστηριότητας μέχρι την τέλεση της πράξεως, ούτε η μέχρι τότε συνήθης ανθρώπινη συμπεριφορά, με τη δημιουργία οικογένειας και την άσκηση επαγγέλματος προς βιοπορισμό, αλλά απαιτείται θετική και επωφελής για την κοινωνία δράση και συμπεριφορά.

Μόνη η έλλειψη ποινικής εμπλοκής δεν αρκεί για την αναγνώριση του σχετικού ελαφρυντικού, αλλά και η ύπαρξη καταδίκης για πράξη μικρής ηθικής και ποινικής απαξίας δεν αποκλείει τη χορήγησή του (Α.Π.1179/2017, Α.Π. 915/2017, Α.Π. 898/2017, Α.Π.130/2017 όλες σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Τέτοια δε περιστατικά ικανά να θεμελιώσουν τον ανωτέρω αυτοτελή ισχυρισμό δεν απέδειξε ο εκκαλών-κατηγορούμένος, καθόσον:

α) δεν αρκεί η επίκληση του λευκού ποινικού μητρώου του, β) η πολυετής επιχειρηματική δραστηριότητα της ανωτέρω εταιρείας, με την απασχόληση εκατοντάδων εργαζομένων χωρίς την καθυστέρηση των αποδοχών και αποζημιώσεών τους, χωρίς προβλήματα με προμηθευτές και πελάτες ή με τις διωκτικές αρχές και η δημιουργία πολύ καλής εμπορικής φήμης αυτής από το έτος 1972, αφενός μεν συνιστά συνήθη ανθρώπινη συμπεριφορά για την επιτυχή άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας και νόμιμη υποχρέωση του εκάστοτε εργοδότη και συναλλασσόμενου, αφετέρου δε δεν οφείλεται σε δικές του ενέργειες, αφού αυτός ανέλαβε Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας στις 12-2-2011, όπως ήδη αναφέρθηκε, γ) η προσπάθεια να διατηρηθεί ενεργή η ανωτέρω επιχείρηση μέχρι το έτος 2016, αποτελεί συνήθη προσπάθεια ανάληψης και αποτροπής του επιχειρηματικού κινδύνου στο πλαίσιο άσκησης εμπορικής και επαγγελματικής δραστηριότητας, επωφελή πρωτίστως για τον φορέα της επιχείρησης, δ) η "αφανής" βοήθεια ατόμων που είχαν ανάγκη από τον κατηγορούμενο, διατυπώνεται εντελώς αόριστα και δεν αποδεικνύεται σε τι συνίστατο και πότε συντελέσθηκε, χωρίς απαραίτητα να κατονομάζονται οι δέκτες της ορθά.

βοήθειας και ε) η έντιμη οικογενειακή, επαγγελματική και κοινωνική ζωή του ιδίου, δεν περιγράφεται σε τι ακριβώς συνίστατο, προκειμένου να κριθεί εάν εντάσσεται στη συνήθη ανθρώπινη συμπεριφορά, ή εάν συνιστά υπέρτερη αυτής θετική για την κοινωνία δράση και συμπεριφορά. Ενώ μόνο το γεγονός ότι ο εκκαλών-κατηγορούμενος είναι ηλικίας 87 ετών, έγγαμος και πατέρας δύο παιδιών συνιστά συνήθη ανθρώπινη συμπεριφορά με τη δημιουργία οικογένειας".

Με αυτές τις παραδοχές, με τις οποίες θεμελιώνεται η απορριπτική του κρίση, το δίκασαν Δικαστήριο αναφορικά με την απόρριψη του ως άνω αυτοτελούς ισχυρισμού διέλαβε την προσήκουσα κατά τούτο ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ορθά δε ερμήνευσε και εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 84 2α' Πκ όσα δε περί του αντιθέτου διατείνεται ο αναιρεσείων είναι αβάσιμα και πρέπει να απορριφθούν.

Συνεπώς από το άρθρο 510 παρ 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠΔ, πρώτος λόγος αναίρεσης με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη απολογίας και εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της ως άνω διάταξης (αρθ.84 2α' Πκ ως προς την απόρριψη του προαναφερθέντος ισχυρισμού,είναι απορριπτέο/ ως αβάσιμο/ η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της προκείμενης διαδικασίας (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την με αρ. πρωτ. 4993/10-05-2018 αίτηση του Δ. Μ. του Ι. κατοίκου ... (οδός ...) για αναίρεση της υπ' αριθμ.249/2018 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θηβών.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα τα οποία ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Οκτωβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στις 4 Δεκεμβρίου 2018.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ