Supreme Court allows appeal against labor court decision for admitting invalid witness testimony by company representative.

Απόφαση 2077 / 2017 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2077/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Απόστολο Παπαγεωργίου, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη και Κωνσταντίνο Πιτταρά- Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Β. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Πιττερό, που κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ..., πρώην "...", που εδρεύει στ … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αικατερίνη Βραχά, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/6/2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 3094/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15/5/2015 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη από 15.05.2015 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 3094/2014 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για αμοιβές από την παροχή εργασίας. Με την απόφαση αυτή έγινε δεκτή η έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της 14/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, εξαφανίστηκε η ως άνω πρωτόδικη απόφαση και απορρίφθηκε η αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, πολιτικού μηχανικού, με αντικείμενο αξιώσεις του για καταβολή της συμφωνημένης αμοιβής του από την εκτέλεση του περιγραφόμενου εκεί έργου. Η αίτηση ασκήθηκε από τον εφεσίβλητο -ενάγοντα, που ηττήθηκε, και στρέφεται κατ' απόφασης δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, της οποίας δεν προκύπτει επίδοση ( άρθρα 552, 553 παρ. 1, 556 παρ. 1 και 564 παρ. 3 ΚΠολΔ ). Επομένως, πρέπει να θεωρηθεί παραδεκτή και να ερευνηθούν περαιτέρω οι περιεχόμενοι σ' αυτήν λόγοι ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητά τους ( άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ ).

ΙΙ. Κατά το άρθ. 559 αριθ. 11 περ. α' ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη μη επιτρεπόμενα από τον νόμο αποδεικτικά μέσα. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθ. 62, 64 § 2, 339, 409 §§ 1 και 2, 410 και 415 έως 420 ΚΠολΔ και 61, 65, 67 και 70 ΑΚ συνάγεται ότι δεν μπορεί να είναι μάρτυρας, αφού δεν είναι τρίτος και δεν μπορεί γι' αυτό να έχει (καταρχήν τουλάχιστον) την αντικειμενικότητα του τρίτου, ο διάδικος και, για την ταυτότητα του λόγου, ο αντιπρόσωπος ανικάνου φυσικού προσώπου, ο νόμιμος εκπρόσωπος διαδίκου νομικού προσώπου ή το μέλος της διοίκησης αυτού.

Τούτο συνάγεται κυρίως από το ως άνω άρθρο 415 ΚΠολΔ, που προβλέπει ως αποδεικτικό μέσο την εξέταση των διαδίκων ή των νομίμων εκπροσώπων τους ή των μελών της διοίκησης τους, η εξέταση όμως αυτή δεν αποτελεί μαρτυρία αλλά ιδιαίτερο (επώνυμο) αποδεικτικό μέσο, καθόσον υπό την αντίθετη εκδοχή θα ήταν δυνατόν να εξετάζεται το ίδιο πρόσωπο ως μάρτυρας και στην συνέχεια ως διάδικος ή ως εκπρόσωπος ή ως μέλος της διοίκησης διαδίκου νομικού προσώπου, λύση προδήλως άτοπη.

Κατά συνέπεια η ένορκη κατάθεση ως μάρτυρα του ίδιου του διαδίκου ή του νομίμου εκπροσώπου νομικού προσώπου ή μέλους της διοίκησης αυτού είναι ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο, το αυτό δε ισχύει για την ταυτότητα του νομικού λόγου και για την ένορκη βεβαίωση ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου. Σημειώνεται ότι η έννομη αυτή συνέπεια προϋποθέτει την ύπαρξη της ιδιότητας του διαδίκου φυσικού προσώπου ή του εκπροσώπου διαδίκου νομικού προσώπου κατά τον χρόνο της κατάθεσης ή ένορκης βεβαίωσης, που αποτελεί και τον κρίσιμο χρόνο για τον χαρακτηρισμό της ένορκης κατάθεσης ή μαρτυρίας ως ανυπόστατης (ΑΠ 908/2017 και ΑΠ 715/2013).

Βέβαια, κατά την διάταξη του άρθ. 671§1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται κατ' άρθρο 674§2 του ίδιου Κώδικα και στην κατ' έφεση δίκη, το δικαστήριο κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών λαμβάνει υπόψη και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου. Η απόκλιση, όμως, αυτή δεν εκτείνεται τόσο, ώστε να παρέχεται η εξουσία στο δικαστήριο να λαμβάνει υπόψη του κατά την διαδικασία αυτήν και ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα.

Επομένως, η από το δικαστήριο λήψη αυτών υπόψη θεμελιώνει τον από τον αριθ. 11 περ. α' του άρθ. 559 ΚΠολΔ προβλεπόμενο αναιρετικό λόγο, άσχετα από το αν είχε προηγουμένως προβληθεί ή όχι σχετική εναντίωση του αντιδίκου αυτού που τα προσκομίζει, αφού πρόκειται για ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 908/2017, ΑΠ 2194/2014, 1401/2006).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον 4° λόγο αναίρεσης από την παραπάνω διάταξη προβάλλεται η αναιρετική αιτίαση ότι το Εφετείο απαραδέκτως έλαβε υπόψη την ενώπιον ειρηνοδίκη δοθείσα με αριθ.446/2011 ένορκη βεβαίωση του Δ. Α., διότι αυτός ήταν τότε και εξακολουθεί να είναι νόμιμος εκπρόσωπος της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης.

Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, αφού, όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τον αναιρεσείοντα ΦΕΚ (με αριθμούς …/...10.2007,…/...04.2009,…/...07.2009,…/...04.2010 και …/...11.2013 Τεύχη ΑΕ και ΕΠΕ ) ο ως άνω Δ. Α. κατά τον χρόνο που δόθηκε η προαναφερόμενη ένορκη βεβαίωση, η οποία λήφθηκε υπόψη από την προσβαλλομένη και συνεκτιμήθηκε μαζί με τα άλλα αποδεικτικά στοιχεία, ήταν πράγματι και εξακολουθεί άλλωστε να είναι ένας από τους νομίμους εκπροσώπους της εναγομένης.

Συγκεκριμένα, αυτός από κοινού με άλλον από τα αναφερόμενα πρόσωπα της ομάδας του ( ομάδα Β') κατόπιν απόφασης του Δ.Σ. αναιρεσίβλητης ασκούσε όλες γενικά τις αρμοδιότητες, τα καθήκοντα και τις εξουσίες του Δ.Σ. και εκπροσωπούσε την εταιρεία ενώπιον οιασδήποτε Αρχής, Οργανισμού και γενικά φυσικών και νομικών προσώπων.

Επομένως, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, η ένορκη αυτή βεβαίωση δεν έπρεπε να ληφθεί καθόλου υπόψη, διότι πρόκειται για ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο. Με τα δεδομένα αυτά, πρέπει, κατά παραδοχή του παραπάνω λόγου αναίρεσης, να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου είναι εφικτή η συγκρότηση από άλλον Δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Μετά δε απ'αυτά, παρέλκει η έρευνα των υπολοίπων λόγων της κρινόμενης αίτησης. Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος που κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 106, 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 3094/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλον Δικαστή, για περαιτέρω εκδίκαση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Νοεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Δεκεμβρίου 2017.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ