Supreme Court allows appeal against appeal dismissal for filing appeal before the old three-year statute of limitations period expired.

Απόφαση 2022 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2022/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη και Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 17 Μαΐου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Ι. του Π.-Σ., κατοίκου ... που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Χρήστο Κούτρα, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Κοινοποίηση: Ρ. Π., σύνδικο Πτώχευσης, δικηγόρο του Πρωτοδικείου Ξάνθης, που δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-1-2015 αίτηση καθορισμού αμοιβής του ήδη αναιρεσειόντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν η 10/2015 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 68/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας, ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 10-12-2019 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 721/2021 μη οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, που διέταξε επανάληψη της συζητήσεως της ως άνω αιτήσεως. Την υπόθεση επανέφερε για εκ νέου συζήτηση ο αναιρεσείων με την από 24-9-2021 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε ο Αρεοπαγίτης Ιωάννης Δουρουκλάκης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις του άρθρου 254 παρ. 1 και 3 KΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και επί της διαδικασίας της κατ` αναίρεση δίκης συμφώνως προς την διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 ιδίου Κώδικος, συνάγεται αφ` ενός ότι το δικαστήριο δύναται να διατάξει την επανάληψη της επ` ακροατηρίου συζητήσεως, η οποία έχει κηρυχθεί περαιωμένη, όταν κατά την μελέτη της υποθέσεως ή την διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία, τα οποία χρήζουν συμπληρώσεως ή επεξηγήσεως, και αφ' ετέρου ότι κατά την επαναλαμβανομένη συζήτηση η υπόθεση εκδικάζεται από τον ίδιο δικαστή ή, επί πολυμελών δικαστηρίων, από την ιδία σύνθεση δικαστών, εκτός εάν τούτο είναι ανέφικτο ένεκα λόγων φυσικών ή νομικών, η συνδρομή των οποίων πρέπει να καταφάσκεται, άλλως, υφίσταται κακή σύνθεση του δικαστηρίου (ΑΠ 755/2012, 834/2010).

Συνεπώς, παραδεκτώς δια της από 24-9-2021 κλήσεως του αναιρεσείοντος επαναφέρεται προς εκδίκαση η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμόν 68/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, μετά την έκδοση της υπ' αρ. 721/2021 αποφάσεως του Τμήματος τούτου, δια της οποίας διετάχθη η επανάληψη της επ' ακροατηρίου συζητήσεως της υποθέσεως, προκειμένου επιμελεία του αναιρεσείοντος να προσκομιστεί το οικείο αποδεικτικό, για την κοινοποίηση αντιγράφου της αιτήσεως αναιρέσεως με τον προσδιορισμό για τη δικάσιμο της 17-11-2020 στην Ρ. Π., ως σύνδικο της πτώχευσης της εταιρείας "...", σημειουμένου ότι η Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Δήμητρα Κοκοτίνη και οι Αρεοπαγίτες Αρετή Παπαδιά και Πελαγία Ακάσογλου, οι οποίοι υπήρξαν μέλη της συνθέσεως του Τμήματος, υπό την οποία εξεδόθη η προαναφερομένη απόφαση περί επαναλήψεως της συζητήσεως, νομίμως αντικατεστάθησαν κατά την ενεστώσα επαναληφθείσα συζήτηση από τον Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου Λουκά Μόρφη και τους Αρεοπαγίτες Ιωάννη Δουρουκλάκη και Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση, καθ` όσον δεν τυγχάνουν πλέον μέλη του Τμήματος.

Κατά το άρθρο 518 παρ.2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, "Αν δεν επιδοθεί η απόφαση, η προθεσμία της έφεσης είναι δύο έτη, που αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη". Η ίδια διάταξη, πριν την τροποποίησή της, όριζε ότι "Αν δεν επιδοθεί η απόφαση, η προθεσμία της έφεσης είναι τρία χρόνια, που αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη".

Ακόμη, με το άρθρο ένατο παρ.2 και 4 του άρθρου 1 του ίδιου νόμου, ορίζεται ότι οι διατάξεις που αφορούν τα ένδικα μέσα, εφαρμόζονται επί των κατατιθεμένων από 1-1-2016 και εφεξής ενδίκων μέσων και ότι, κατά τα λοιπά, εφόσον δεν ορίζεται άλλως σε επιμέρους διατάξεις, η ισχύς του νόμου αρχίζει από 1-1-2016. Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 24 του ΕισΝΚΠολΔ, η οποία απηχεί θεμελιώδη αρχή του διαχρονικού δικονομικού δικαίου ως προς το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, προκειμένου να μην αιφνιδιάζεται ο διάδικος ούτε να στερείται κεκτημένων δικονομικών δικαιωμάτων, συνάγεται ότι το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων και η προθεσμία άσκησής τους κρίνονται σύμφωνα με τον ισχύοντα κατά το χρόνο δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης νόμο.

Κατά την αληθινή έννοια των ανωτέρω διατάξεων, για την άσκηση του ενδίκου μέσου της έφεσης κατά των αποφάσεων που εκδόθηκαν, κατ` αντιμωλία των διαδίκων, πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4335/2015 και δεν έχουν επιδοθεί, εξακολουθεί να ισχύει η τριετής προθεσμία, που όριζε το άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ πριν την τροποποίησή του (ΟλΑΠ 10/2018).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, δημιουργείται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναίρεσης αναφέρεται σε εκπτώσεις από δικαιώματα, ακυρότητες και απαράδεκτα από το δικονομικό, αποκλειστικά, δίκαιο (ΟλΑΠ 1/2019, ΟλΑΠ 2/2001).

Μέσω του λόγου αυτού ελέγχεται και το παραδεκτό της άσκησης του ενδίκου μέσου, δηλαδή αν αυτό είχε ασκηθεί κατά τους νόμιμους τύπους και εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (ΑΠ 53/2019, ΑΠ 329/2019). Στην προκειμένη περίπτωση, η πρωτόδικη 10/7-5-2015 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, επί αιτήσεως του αιτούντος και ήδη αναιρεσείοντος για τον καθορισμό εύλογης αμοιβής για τις υπηρεσίες που προσέφερε προς υποβοήθηση του έργου της προαναφερομένης συνδίκου της πτωχεύσεως (άρθρο 75 του ν. 3588/2007), όπως προκύπτει από αυτή, δημοσιεύθηκε την 7-5-2015, η δε από 1-9-2017 (με αριθμό κατάθεσης 76/1-9-2017) έφεση του αιτούντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά της εν λόγω απόφασης, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας και δεν έχει επιδοθεί, ασκήθηκε την 1-9-2017, όπως αποδεικνύεται από τη σχετική πράξη κατάθεσης του γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την εκκαλουμένη απόφαση, δηλαδή, πριν περάσουν τρία έτη από τη δημοσίευση της απόφασης αυτής και, ως εκ τούτου, η έφεση είναι παραδεκτή, ως εμπροθέσμως ασκηθείσα, σύμφωνα με το άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν από την τροποποίησή του από το ν. 4335/2015.

Το Τριμελές Εφετείο Θράκης, με την προσβαλλόμενη 68/2018 απόφασή του, έκρινε ότι η έφεση της ήδη αναιρεσείουσας είναι απαράδεκτη, ως εκπρόθεσμη, διότι ασκήθηκε μετά την πάροδο της προβλεπόμενης από το άρθρο 518 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά το ν. 4335/2015, προθεσμίας των δύο ετών από τη δημοσίευση της εκκαλουμένης απόφασης.

Με την κρίση αυτή και σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην ανωτέρω νομική σκέψη, το Εφετείο παρά το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση και, συνεπώς, ο μοναδικός λόγος της αίτησης, με τον οποίο επισημαίνεται το σφάλμα αυτό και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτη την έφεση, είναι βάσιμος.

Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, που απέρριψε ως απαράδεκτη την από 1-9-2017 και με αριθμό κατάθεσης 76/1-9-2017 έφεση του ήδη αναιρεσείοντος και να παραπεμφθεί η υπόθεση, ενώπιον του ιδίου δικαστηρίου, του οποίου είναι εφικτή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, προς περαιτέρω εκδίκαση (ΚΠολΔ 580 παρ. 3).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 68/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου είναι εφικτή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, προς περαιτέρω εκδίκαση.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2022

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτου αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Δεκεμβρίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ