Supreme Court dismisses appeal due to failure of absent parties to appear and lack of proof of valid summons.

Απόφαση 184 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 184/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο δεν παραστάθηκε.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Θ. Γ. του Φ., κατοίκου ... Καρδίτσας, 2) ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλίσεων με την επωνυμία "...", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 2η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Χρόνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ οι 1ος και 3η δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-9-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 55/2017 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-7-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τη διάταξη του άρθρου 260 παρ. 1 του ΚΠολΔ, που έχει εφαρμογή κατά τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 573 του ίδιου Κώδικα και στην αναιρετική διαδικασία, ορίζεται ότι, " αν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης δεν εμφανίζονται όλοι οι διάδικοι ή εμφανίζονται, αλλά δεν μετέχουν κανονικά στη συζήτηση, η συζήτηση ματαιώνεται.".

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1 και 2 και 576 παρ. 1-3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σε αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και αν μεν την συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζητήσεώς της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπομένου διαδίκου, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη, ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (Ολ.ΑΠ 8/2018, ΑΠ 1695/2017).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. β' και γ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατ' άρθρο 575 εδ. β' ΚΠολΔ, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως, μετά το τέλος της συνεδρίασης, να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προϋπόθεση, όμως, της εγκυρότητας της κλητεύσεως αυτής, λόγω αναβολής της υποθέσεως και της εγγραφής αυτής στο πινάκιο, είναι ότι ο απολειπόμενος, κατά την μετ' αναβολή δικάσιμο, διάδικος είτε να είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή να είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για τη δικάσιμο, κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση είτε είχε παραστεί νομίμως κατά την πρώτη αυτή δικάσιμο και επομένως με τη νόμιμη παράσταση και την μη εναντίωσή του καλύφθηκε η ακυρότητα της κλητεύσεώς του κατά την αρχική δικάσιμο.

Αντιθέτως, αν κατά την αρχική δικάσιμο ο απολειπόμενος κατά την μετ' αναβολή συζήτηση διάδικος δεν επέσπευσε τη συζήτηση ή δεν είχε κλητευθεί νομίμως, για να παραστεί σ' αυτήν, κατά δε την αρχική αυτή δικάσιμο δεν παραστάθηκε νομίμως και επομένως δεν καλύφθηκε η έλλειψη ή η ακυρότητα της επισπεύσεως της συζητήσεως ή η μη νομιμότητα ή η έλλειψη της κλητεύσεώς του για την αρχική δικάσιμο, η αναβολή της υποθέσεως από το πινάκιο και η εγγραφή αυτής για τη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευσή του για τη νέα δικάσιμο και απαιτείται νόμιμη κλήτευσή του (ΑΠ 184/2020, ΑΠ 477/2019, ΑΠ 1601/2017).

Εξάλλου, σε περίπτωση που απολείπεται ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση, η επίσπευση προκύπτει από το αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως (ή της κλήσεως με την οποία αυτή φέρεται προς συζήτηση), με την πράξη ορισμού δικασίμου και την πρόσκληση παράστασης κατ' αυτήν, το οποίο ο επισπεύδων επέδωσε προς τον αντίδικό του.

Το αντίγραφο αυτό, με την επ' αυτού σημείωση του δικαστικού επιμελητή που διενήργησε την επίδοση, οφείλει να προσκομίσει ο παριστάμενος αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση. Αντιθέτως, σε περίπτωση που απολείπεται ο αντίδικος του διαδίκου που επισπεύδει τη συζήτηση, η επίσπευση της συζήτησης προκύπτει από την έκθεση επιδόσεως του αντιγράφου της αιτήσεως αναιρέσεως κλπ προς τον αντίδικο, την οποία οφείλει να προσκομίσει ο επισπεύδων, που μετέχει στη συζήτηση (ΑΠ 1121/2020, ΑΠ 24/2016, ΑΠ 1695/2011).

Τέλος, το άρθρο 83 παρ. 2 του νόμου 4790/2021 (Α` 48) "Διατάξεις για την επαναλειτουργία των πολιτικών δικαστηρίων και της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης", προβλέπει: ''Σε περίπτωση που η συζήτηση υπόθεσης, οποιουδήποτε βαθμού δικαιοδοσίας και οποιασδήποτε διαδικασίας, ματαιώθηκε διαρκούσης της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω των έκτακτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19, [δηλαδή μέχρι 6-4-2021(άρθρο 25 του ν. 4792/2021, ΦΕΚ Α' 54)], ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του προέδρου του τμήματος ή του προϊσταμένου του δικαστηρίου, νέα ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο στη συντομότερη διαθέσιμη δικάσιμο.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο ή έκθεμα, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προς ενημέρωση των διαδίκων, και πάντως όχι επί ποινή ακυρότητας, η νέα δικάσιμος γνωστοποιείται από τον γραμματέα στον δικηγορικό σύλλογο της έδρας του δικαστηρίου.

Στις υποθέσεις με διάδικο το Ελληνικό Δημόσιο, ο γραμματέας του δικαστηρίου γνωστοποιεί στην Κεντρική Υπηρεσία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους τη νέα δικάσιμο, με το οικείο πινάκιο ή έκθεμα. Με πρωτοβουλία επίσης του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η νέα δικάσιμος με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με ανάρτηση στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων solon.gov.gr για όσα δικαστήρια και διαδικασίες έχουν ενταχθεί στο εν λόγω σύστημα ".

Ο σκοπός του νομοθέτη της προαναφερομένης έκτακτης ρυθμίσεως του νόμου 4790/2021, όπως και του προηγουμένου 4690/2020, συνίσταται στον ταχύ προσδιορισμό της νέας συζήτησης, χωρίς να είναι αναγκασμένος ο διάδικος, που είχε επισπεύσει κανονικά τη ματαιωθείσα συζήτηση, να προβεί σε νέες ενέργειες και δαπάνες. Ο νομοθέτης όμως δεν επιδίωξε, δια της προαναφερομένης ρυθμίσεως, να απόσχει από τις θεμελιώδεις δικονομικές αρχές της προωθήσεως της δίκης με πρωτοβουλία των διαδίκων και της εκατέρωθεν ακροάσεως, που καθιερώνονται με τα άρθρα 108 και 110 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αντιστοίχως.

Με την προαναφερόμενη διάταξη προβλέπεται μεν ο αυτεπάγγελτος επαναπροσδιορισμός της συζήτησης των υποθέσεων που ματαιώθηκαν κατά το χρονικό διάστημα της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού Covid-19, πλην, όμως, σε περίπτωση ερημοδικίας κατά την ορισθείσα νέα δικάσιμο κάποιου διαδίκου, προκειμένου να ισχύσει η με πρωτοβουλία του γραμματέα εγγραφή της υποθέσεως στο οικείο πινάκιο ή έκθεμα, ως κλήτευση κατ' αυτή του απολειπoμένου διαδίκου, απαιτείται ως προϋπόθεση ο εν λόγω διάδικος είτε να είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή να είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για την αρχική δικάσιμο, κατά την οποία η συζήτηση της υποθέσεως ματαιώθηκε λόγω της αναστολής.

Σε αντίθετη περίπτωση, η εγγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο για τη νέα δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευσή του κατ' αυτή και απαιτείται η νόμιμη κλήτευσή του. Επομένως, όταν από το φάκελο της δικογραφίας δεν αποδεικνύεται ποιος από τους διαδίκους επισπεύδει τη συζήτηση, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπομένου διαδίκου, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη (ΑΠ 1023/2021, ΑΠ 1024/2021, ΑΠ 1025/2021, ΑΠ 1121/2020, ΑΠ 1130/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, η 4/15-7-2019 αίτηση αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία ζητείται η αναίρεση της 55/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων (που δίκασε ως Εφετείο), και της οποίας η συζήτηση, κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο στις 19-3-2021, ματαιώθηκε λόγω της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων, εξαιτίας της πανδημίας Covid-19.Βάσει της προπαρατιθεμένης διατάξεως του άρθρου 83 του ν. 4790/2021, σε συνδυασμό με το άρθρο 568 παρ. 2 του ΚΠολΔ, ορίσθηκε αυτεπαγγέλτως, με την από 13-5-2021 πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος, ως νέα ημέρα συζητήσεώς της στο ακροατήριο, η αναγραφόμενη στην αρχή της αποφάσεως δικάσιμος (5-11-2021), και η υπόθεση εγγράφηκε από τον γραμματέα στο οικείο πινάκιο.

Όπως όμως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του παρόντος Δικαστηρίου, κατά την δι'αυτού του τρόπου ορισθείσα νέα δικάσιμο της υποθέσεως, κατά την οποία αυτή συζητήθηκε με εκφώνησή της από τη σειρά του πινακίου, το αναιρεσείον και ο πρώτος και τρίτη των αναιρεσιβλήτων, δεν εμφανίστηκαν, ούτε και εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ενώ δεν υποβλήθηκε η από το άρθρο 242 του ΚΠολΔ σχετική δήλωση.

Επομένως, μεταξύ των απόντων αυτών διαδίκων, πρέπει να ματαιωθεί η συζήτηση της αναιρέσεως (άρθρο 260 παρ. 1 και 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, ΑΠ 593/2020). Περαιτέρω, από το φάκελο της δικογραφίας, δεν προκύπτει ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση της υποθέσεως, αφού η μόνη παριστάμενη δεύτερη αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία, δεν αποδεικνύει είτε κλήτευση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, από την ίδια, είτε επίσπευση της συζητήσεως από το απολειπόμενο αναιρεσείον, διά της προσκομιδής της οικείας εκθέσεως επιδόσεως, στην πρώτη περίπτωση, ή του προς αυτήν νομίμως επιδοθέντος αντιγράφου της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως με την υπ' αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση και τη σχετική επισημείωση του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή, στη δεύτερη περίπτωση, για την αρχική δικάσιμο (19-3-2021).

Επομένως, εφόσον δεν προκύπτει ποιος επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως για την αρχική δικάσιμο, σύμφωνα με τις σκέψεις που προηγήθηκαν, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της ένδικης αιτήσεως, μεταξύ του απόντος αναιρεσείοντος, και της δεύτερης αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Ματαιώνει τη συζήτηση της 4/15-7-2019 αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία ζητείται η αναίρεση της 55/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων, που δίκασε ως Εφετείο, μεταξύ του αναιρεσείοντος και των πρώτου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της ίδιας πιο πάνω αιτήσεως, μεταξύ του αναιρεσείοντος και της δεύτερης αναιρεσιβλήτου. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Δεκεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Φεβρουαρίου 2022.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ