Supreme Court dismisses appeal on construction contract dispute, upholding lower court's factual findings on workmanship defects.

Απόφαση 1569 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1569/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΣ LOGISTICS AEE" που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Ράπτη.

Της αναιρεσιβλήτου: εταιρείας με την επωνυμία "ALUMINEX Ανώνυμος Βιομηχανική Εμπορική, Μεταλλουργική Τεχνική Εταιρεία" που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα,που εκπροσωπείται από τον νόμιμο εκπρόσωπο της Α. Κ., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπύρο Λάλα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-10-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 584/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 7412/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 22-2-2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 20-1-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Εισάγεται προς κρίση αναίρεση κατά απόφασης δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, με την οποία αυτό αποφάνθηκε για υπόθεση καταβολής (υπολοίπου) εργολαβικής αμοιβής.

ΙΙ. Η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη η οποία συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοστεί, ελέγχεται ως παράβαση του άρθρου 559 αρ.1ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο, για την κρίση του, αναφορικά για τη βασιμότητα της αγωγής, είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος, είτε αρκέστηκε σε λιγότερα. (ΑΠ 714/2008, ΑΠ508/2008).

Περαιτέρω, όταν η αγωγή είναι ορισμένη και το δικαστήριο τη θεώρησε αόριστη, ή και αντίστροφα, η απόφαση μπορεί να ελεγχθεί αναιρετικά με βάση τη διάταξη του άρθρου 559 αρ14ΚΠολΔ, (ΑΠ 1508/2003,ΑΠ 2002/2004,ΑΠ74/2003, ΑΠ162/2005,ΑΠ1490/2005,ΑΠ376/2006,ΑΠ381/2006,ΑΠ1792/2007,ΑΠ1816/2008). Επίσης, η ίδια διάταξη εφαρμόζεται, όταν η απόφαση, κατά παράβαση του νόμου, έκρινε επαρκή ή ανεπαρκή τα πραγματικά γεγονότα που εκτίθενται στο δικόγραφο της αγωγής, προκειμένου να εξειδικευτεί ο εφαρμοστέος κανόνας δικαίου. (ΑΠ118/1994, ΑΠ502/1996,ΑΠ1006/2007, ΑΠ669/2007), υπό την προϋπόθεση, πάντως, πως ο σχετικός ισχυρισμός, προτάθηκε νόμιμα, στο δικαστήριο της ουσίας (ολ.ΑΠ 15/2002,ΑΠ1162/2004,ΑΠ1289/2008,ΑΠ211/2001)Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 681,682 και 694ΑΚ, συνάγεται, ότι ο εργολάβος, όταν ενάγει τον εργοδότη για την καταβολή της αμοιβής του ή του υπολοίπου αυτής, πρέπει να επικαλεστεί στην αγωγή του, για το ορισμένο αυτής, τη σύμβαση έργου που σύνηψε με τον εναγόμενο, κατά τα ουσιώδη στοιχεία της, το συγκεκριμένο έργο που συμφωνήθηκε να εκτελεστεί, την εκτέλεση του και την παράδοση ή προσφορά προς παράδοση του έργου (ΑΠ329/2007,ΑΠ508/2008).Αν η αμοιβή συμφωνήθηκε, κατά μονάδες εργασίες ο ενάγων εργολάβος πρέπει, ωσαύτως, να επικαλεστεί και το είδος της εργασίας και την ποσότητα των μονάδων που εκτελέστηκαν (ΑΠ508/2008,ΑΠ1336/2008, ΑΠ361/2006,ΑΠ590/2002).Ο χρόνος σύναψης της σύμβασης, δεν αποτελεί στοιχείο του ορισμένου της αγωγής (ΑΠ 257/2009) Εδώ, η αναιρεσείουσα εταιρεία, με τους δυο πρώτους αναιρετικούς λόγους, προβάλλει, πω, ς καίτοι η ένδικη αγωγή ήταν αόριστη και τούτο προβλήθηκε στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά τρόπο παραδεκτό και νόμιμο, το δικαστήριο απέρριψε τον σχετικό ισχυρισμό της.

Από την παραδεκτή επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής (αρθρ.561παρ2 ΚΠολΔ) εξάγονται τα ακόλουθα : α)πρόκειται για αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, κατά της αναιρεσείουσας για την καταβολή εργολαβικής αμοιβής από σχετική σύμβαση που καταρτίστηκε μεταξύ των διάδικων. Σ' αυτήν αναφέρονται, σύμφωνα με τα νομικά δεδομένα που αναφέρθηκαν, όλα τα απαραίτητα για τη νομική πληρότητα και το ορισμένο του δικογράφου της στοιχεία.

Ειδικότερα: 1)στην αγωγή γίνεται μνεία για έργα Α'φάσης, Β'φάσης, Γ'φάσης. 2)τα έργα των Α και Β φάσεων παραλήφθηκαν ανεπιφύλακτα και "...εξοφλήθηκαν σχεδόν..." 3)το δικόγραφο αναφέρεται στα έργα της Γ' φάσης. Και είναι μεν ακριβές, πως στη γενική αναφορά, δεν εκτίθενται, αναλυτικά τα συγκεκριμένα έργα, όμως, στη συνέχεια, εκτίθενται στην αγωγή, αναλυτικά το συγκεκριμένο έργο και οι αντίστοιχες τιμές (πόρτες αλουμινίου, ο τύπος τους ,φύλλα αλουμινίου, διαστάσεις, τεμάχια, υαλοπίνακες, τύπος τούτων, τιμή μονάδας, χώρισμα εσωτερικών χώρων, πάνελ αλουμινίου, γωνία αλουμινίου, πίνακες αλουμινίου, προφίλ αλουμινίου, μηχανισμός σούστα).

Άρα, μόνο το ότι δεν αναφέρονται στο "εισαγωγικό μέρος", του αγωγικού δικογράφου οι πιο πάνω εργασίες και προϊόντα, αλλά εκτίθενται στη συνέχεια, ανά τιμολόγιο μάλιστα και με πλήρη ανάλυση, δεν καθιστούν την αγωγή αόριστη. 2)το ότι αναφέρεται στην αγωγή, πως οι προηγούμενες φάσεις του έργου εξοφλήθηκαν, δεν μπορεί να οδηγήσει στο αντίθετο συμπέρασμα. 'Αλλωστε, η αναιρεσείουσα, για να υποστηρίξει τον ισχυρισμό της για την αοριστία, αναφέρεται σε εκτιμήσεις της ουσίας της υπόθεσης, ως προς τη γνώση της αντιδίκου της για τις συγκεκριμένες εργασίες και για το που τοποθετήθηκαν οι πόρτες και τα παράθυρα. 3)Δεν καθιστούν δε, αόριστο κατά τα προεκτεθέντα, το αγωγικό δικόγραφο η μη αναφορά σε ποιο κτήριο τοποθετήθηκαν οι πόρτες και τα παράθυρα, αν υπήρξε προσφορά, τι ακριβώς αφορούσαν οι (μη επίδικες) εργασίες των Α και Β φάσεων, 4)παρατίθενται, συνολικά τα τιμολόγια που αναφέρονται στην αγωγή και προβάλλεται ως λόγος αοριστίας, ότι δεν αναφέρεται σ' αυτό, ποιο ποσό αφορούσε εργασίες και ποιο υλικά και που τοποθετήθηκαν τα υλικά.

Αόριστα, όμως, εκτίθεται το σχετικό παράπονο, αφού, ούτε η αναιρεσείουσα εκθέτει, όπως θα έπρεπε,σε τι ακριβώς αναφέρεται, σε ποια (ή ποιο) τιμολόγιο και πως δημιουργείται η προβαλλόμενη αοριστία. Άλλωστε σε κάθε περίπτωση : α) τα αναφερόμενα στα μνημονευμένα στην αγωγή τιμολόγια, ποιούνται αναλυτική μνεία υλικών και προϊόντων κατά τα προπαρατεθέντα και των αντίστοιχων τιμών β)από την προσήκουσα επισκόπηση του δικογράφου της έφεσης, σ' αυτό αναφέρεται η αοριστία διότι, δεν αναφέρεται ο εκδότης των τιμολογίων, τι ακριβώς αφορούν, δεν έγινε μετατροπή δραχμών σε ευρώ, δεν γίνεται μνεία, αν έχουν εκδοθεί τα αντίστοιχα δελτία αποστολής.

Ήδη δε, υφίσταται η πιο πάνω διαφοροποίηση στο σχετικό ισχυρισμό. Συνακόλουθα, εφ' όσον η αγωγή είναι, κατά τα παραπάνω ορισμένη, ως έκρινε και το δικαστήριο της ουσίας, οι τα αντίθετα υποστηρίζονται πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναίρεσης, είναι αβάσιμοι.

ΙΙ. Ο από το άρθρο 559 αρ. 13ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, υφίσταται και όταν το δικαστήριο, από τις προσαχθείσες αποδείξεις, δεν είχε την πεποίθηση που έπρεπε, κατά νόμο, να έχει για να κάνει δεκτό ορισμένο αίτημα. Εάν, δηλαδή, το δικαστήριο δεν έχει δικανική πεποίθηση, ως προς την απόδειξη ορισμένων γεγονότων, που έπρεπε να αποδείξει ο διάδικος, που είχε το βάρος της απόδειξης ως προς την υποβολή κάποιου αιτήματος και, παρά ταύτα, αντί να το απορρίψει, το έκανε δεκτό.

Πρέπει δηλαδή να υπάρχει ανεπάρκεια αποδείξεων Αν όμως προσήχθησαν αποδείξεις περί του αντιθέτου, από τον αντίδικο, και ο πιο πάνω ισχυρισμός, για τον οποίο παραπονείται ο αναιρεσείων απορρίφθηκε, εξ αυτού του λόγου, δεν καθιδρύεται ο πιο πάνω αναιρετικός λόγος.(ΑΠ567/1984). Στην υπό κρίση περίπτωση, το Εφετείο, ως προς το αίτημα της αναιρεσείουσας για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, ως προς την εκτέλεση των εργασιών της Γ' φάσης του έργου, έκρινε ότι:

α)σε προηγούμενη δίκη μεταξύ των μερών, κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, διετάχθη συντηρητική πραγματογνωμοσύνη. Ειδικότερα, δέχθηκε ότι: ".. Τότε οι διάδικοι συμφώνησαν με το από 21-5-2004 ιδιωτικό συμφωνητικό αφενός μεν την εκ μέρους της εναγομένης - τότε αιτούσας κατάθεση εγγυητικής επιστολής ύψους 42.039 Ευρώ "προς εξασφάλιση της πληρωμής της ένδικης απαίτησης ποσού 42.039 Ευρώ " (βλ.

έγγραφο) και αφετέρου το διορισμό πραγματογνώμονα, προκειμένου να προβεί στην επιμέτρηση του έργου και τον έλεγχο της καλής εκτέλεσης αυτού. Επί της αίτησης αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ.4485/2004 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου, με ην οποία διορίστηκε ως πραγματογνώμονας η Δ. Α., που στη συνέχεια αντικαταστάθηκε από το Δ.

Μ., με σκοπό " την επιμέτρηση του έργου που κατασκευάστηκε από την καθής μέχρι τον Οκτώβριο του 2001 και τον έλεγχο της καλής εκτέλεσης αυτού" (βλ. απόφαση). Ειδικότερα στην ως άνω πραγματογνωμοσύνη ο προαναφερθείς πραγματογνώμονας Δ. Μ. αναφέρει κατ' αρχάς ότι "Η διαφορά των αντιδίκων, όπως διαπιστώθηκε δεν αφορά την επιμέτρηση και τις δαπάνες του έργου, τα οποία δεν αμφισβητούνται αλλά μόνο τις κακοτεχνίες της κατασκευής των κουφωμάτων" και στη συνέχεια καταλήγει ότι η ενάγουσα - εργολήπτρια εταιρεία αναγνώρισε κακοτεχνίες κατά την κατασκευή των κουφωμάτων, για την αποκατάσταση των οποίων στην μεν περίπτωση αποκατάστασης από την ίδια την ενάγουσα ανέρχεται στο ποσό των 1150 ευρώ, στη δε περίπτωση που την αποκατάσταση αναλάβει άλλο συνεργείο στο ποσό των 1800ευρώ (βλ.

έκθεση)... εξάλλου και όσον αφορά το αίτημα για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, που επαναφέρει με την έφεσή της...είναι απορριπτέο στην ουσία του, ενόψει και του ότι για το ίδιο έργο έχει ήδη διενεργηθεί η ως άνω συντηρητική πραγματογνωμοσύνη ...".Άρα, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απήντησε σχετικά και έκρινε ανέλεγκτα (αρθρ 561 παρ1ΚΠολΔ), για την ουσία της υπόθεσης, εκτιμώντας τα αποδεικτικά μέσα που προσήχθησαν ενώπιων του και από την ήδη αναιρεσίβλητη.

Η αναιρεσείουσα εκθέτει, ήδη, σχετικά επιχειρήματα ως προς την διενέργεια ή μη των εργασιών της Γ' φάσης, αν ήταν δυνατόν ή μη να τοποθετηθούν κουφώματα αλουμινίου σε υπό κατασκευήν κτίριο, αν υπήρχε ή όχι δική της εντολή για το έργο, για το αν υπάρχουν ή όχι δελτία αποστολής κλπ. και αμφισβητεί τα πορίσματα της πιο πάνω πραγματογνωμοσύνης.

Όμως, η έρευνα των ουσιαστικών κρίσεων και παραδοχών του Εφετείου, κείται εκτός του αναιρετικού ελέγχου (αρθρ.561 παρ.1ΚΠολΔ), ούτε προβάλλεται αναιρετικός λόγος από το άρθρο 559 αρ.19ΚΠολΔ. Συνακόλουθα, με βάση τα προαναφερθέντα, ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, ο οποίος προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ13 ΚΠολΔ.

πλημμέλεια είναι, επίσης, αβάσιμος. Κατά ταύτα, πρέπει ν' απορριφθεί η αναίρεση και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις σε βάρος της αναιρεσείουσας (αρθρ.176,183ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-2-20120 αίτηση της εταιρείας"ΑΤΛΑΝΤΙΣ LOGISTICS AEE" για αναίρεση της 7412/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης από χίλια οκτακόσια (1.800)ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 23 Ιουλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ