Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling the appeal reason is merely a negative defense of the claim.

Απόφαση 1500 / 2024 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1500/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Παναγιώτη Βενιζελέα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 46/2024 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ και Μιχαήλ Αποστολάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Μαΐου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Θ. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Κ. του Κ., κατοίκου ... Παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κυριάκο Ροζάκη.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Μ. του Π., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Φιλιώ Ασμάνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-7-2021 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Νίκαιας.

Εκδόθηκε η απόφαση 109/2022 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28-2-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ., που ορίζει ότι όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 297, 298 και 330 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι προϋποθέσεις της υποχρέωσης προς αποζημίωση είναι: 1) ζημιογόνος συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη), 2) παράνομος χαρακτήρας της πράξης ή παράλειψης, 3) υπαιτιότητα, 4) ζημία και 5) πρόσφορος αιτιώδης σύνδεσμος, μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς (νόμιμου λόγου ευθύνης) και αποτελέσματος (ζημίας).

Το παράνομο της συμπεριφοράς συνδέεται με αντίθεση προς διάταξη που απαγορεύει τη συγκεκριμένη πράξη, είναι δε αδιάφορο σε ποιο τμήμα του δικαίου βρίσκεται η διάταξη, που απαγορεύει την ένδικη συμπεριφορά (Α.Π. 167/2024, Α.Π. 1667/2022). Ειδικότερα, παράνομη είναι η συμπεριφορά που προσβάλλει τα προστατευόμενα από το νόμο δικαιώματα ή συμφέροντα άλλου και μπορεί να συνίσταται σε θετική πράξη ή παράλειψη, εφόσον στην τελευταία περίπτωση υπήρξε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προφύλαξης του προσβληθέντος δικαιώματος ή συμφέροντος και αποτροπής του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Τούτο συμβαίνει, όταν υφίσταται από το νόμο ή από δικαιοπραξία ή από την καλή πίστη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη και το γενικό πνεύμα του δικαίου υποχρέωση προστασίας και ειδικότερα όταν με προηγούμενη πράξη του δημιούργησε κάποιος κατάσταση επικινδυνότητας, χωρίς να έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα για την αποτροπή του κινδύνου (Α.Π. 839/2022, Α.Π. 322/2018).

Επίσης, από τη διάταξη του άρθρου 298 εδ. β' Α.Κ. προκύπτει ότι η απαραίτητη για τη θεμελίωση της αξίωσης αποζημίωσης αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της προκληθείσας ζημίας υπάρχει όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η φερόμενη ως ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης ήταν επαρκής, δηλαδή ικανή και πρόσφορη να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα και επέφερε αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Πρόσφορη θεωρείται η αιτία τότε μόνο, όταν είχε γενικά την τάση και ήταν ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και τη κοινή ανθρώπινη πείρα, να προκαλέσει τη ζημία. Το ζήτημα τούτο κρίνεται εκ των προτέρων και ποτέ εκ των υστέρων, ενώ δεν εξετάζονται οι ατομικές δυνατότητες και γνώσεις του συγκεκριμένου βλάψαντος, αλλά η δυνατότητα πρόγνωσης του μέσου συνετού ανθρώπου (Α.Π. 831/2021, Α.Π. 268/2021, Α.Π. 719/2012).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 6 ΚΠολΔ, η οποία είναι αντίστοιχη της διάταξης του άρθρου 559 αρ. 19 του ίδιου Κώδικα, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Έλλειψη δε νόμιμης βάσης της απόφασης συντρέχει, όταν στο αιτιολογικό της απόφασης, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε, ή αν συνέτρεχαν οι όροι άλλου κανόνα, που ήταν εφαρμοστέος αλλά δεν εφαρμόσθηκε (Ολ.Α.Π. 6/2006).

Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), δηλαδή όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Δηλαδή, μόνο το τί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (Ολ.Α.Π. 18/08, Ολ.Α.Π. 15/2006).

Τα νομικά ή πραγματικά επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, που συνέχονται με την ερμηνεία του νόμου ή την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματος του δικαστηρίου και, επομένως, αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (Α.Π. 50/2020, Α.Π. 1075/2019, Α.Π. 708/2017, Α.Π. 667/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Ειρηνοδικείο Νίκαιας με την προσβαλλόμενη 109/2022 απόφασή του, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των μικροδιαφορών, και κατά το μέρος της, που ενδιαφέρει τον αναιρετικό έλεγχο, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Ο ενάγων [αναιρεσίβλητος] τυγχάνει κύριος, νομέας και κάτοχος κατά ποσοστό 100% ενός ισογείου διαμερίσματος ευρισκόμενου σε πολυκατοικία στη Νίκαια Αττικής...

Περαιτέρω, ο εναγόμενος [αναιρεσείων] έχει την αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή μίας ισόγειας οριζόντιας ιδιοκτησίας, η οποία βρίσκεται σε μεσοτοιχία με την οικία του ενάγοντος... Περί το έτος 2018 στο χώρο που βρίσκεται το σαλόνι της οικίας του ενάγοντος και ειδικότερα στον τοίχο, που εφάπτεται με το μπάνιο και την κουζίνα της κατοικίας του εναγόμενου, παρουσιάστηκε έντονη υγρασία.

Τότε ο ενάγων, επιχειρώντας να σταματήσει την εμφάνιση της υγρασίας, προέβη σε εργασίες ελαιοχρωματισμού του τοίχου, αλλά επειδή το πρόβλημα προερχόταν από την οικία του εναγόμενου και συγκεκριμένα από το μπάνιο και την κουζίνα του διαμερίσματός του, η διαρροή συνεχίστηκε. Ο ενάγων όχλησε επανειλημμένως τον εναγόμενο προκειμένου ο τελευταίος να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες εξάλειψης των αιτιών της υγρασίας, ήτοι στις εργασίες επισκευής των υδραυλικών εγκαταστάσεων της οικίας του, αλλά αυτός αδιαφόρησε.

Για τον λόγο αυτό, ο ενάγων στις 9/12/2020 κοινοποίησε στον εναγόμενο την από 3/12/2020 εξώδικη κλήση - όχληση - διαμαρτυρία του... με την οποία, αφού του εξέθετε τα προβλήματα υγρασίας στο χώρο του σαλονιού της οικίας του και ειδικότερα στον τοίχο που εφάπτεται με τον τοίχο της ιδιοκτησίας του (εναγόμενου), εξαιτίας της κακής κατάστασης των υδραυλικών εγκαταστάσεων της οικίας του τελευταίου, κάλεσε τον εναγόμενο να προβεί εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της εξώδικης δήλωσης σε ανακαίνιση των υδραυλικών εγκαταστάσεων του λουτρού της οικίας του και σε αντικατάσταση της μπανιέρας, ώστε να μην υφίσταται πλέον διαρροή υδάτων στην τοιχοποιία, καθώς και να καταβάλει όποιο ποσό απαιτηθεί για την αποκατάσταση των ζημιών του τοίχου της δικής του ιδιοκτησίας (του ενάγοντος).

Ωστόσο, ο εναγόμενος δεν προέβη σε καμία ενέργεια, προκειμένου να επισκευάσει τις υδραυλικές εγκαταστάσεις της οικίας του, ώστε να σταματήσει να επιδεινώνεται η ζημιά στην οικία του ενάγοντος. Κατόπιν των ανωτέρω, ο ενάγων ζήτησε από τον πολιτικό μηχανικό ΕΜΠ Κ. Β. Σ. να εκπονήσει μελέτη, αναφορικά με την εκτίμηση των βλαβών που εμφανίζονται στη μεσοτοιχία των επίδικων ιδιοκτησιών των διαδίκων..., καθώς και τις ενδεδειγμένες ενέργειες και το κόστος αποκατάστασης των ήδη υφιστάμενων ζημιών.

Ειδικότερα, μετά από αυτοψία που διενήργησε ο ως άνω πολιτικός μηχανικός στο επίδικο χώρο εκπόνησε την από 8/3/2021 τεχνική έκθεση σύμφωνα με την οποία: "στη μεσοτοιχία του διαμερίσματος ιδιοκτησίας Μ. (του ενάγοντος) εμφανίζονται εκτεταμένες φθορές λόγω υγρασίας στο τελικό επίχρισμα. Η συγκεκριμένη υγρασία σε καμιά περίπτωση δεν προέρχεται από το έδαφος.

Η πιθανότερη αιτία είναι η ύπαρξη βλάβης στην υδραυλική εγκατάσταση της όμορης ιδιοκτησίας. Η επισκευή των βλαβών που έχουν προκληθεί από τη συγκεκριμένη υγρασία κρίνεται αναγκαία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφαλής χρήση του χώρου, καθώς και για λόγους υγιεινής. Για την επισκευή των βλαβών προτείνεται η παρακάτω διαδικασία:

Αποξήλωση του θερμαντικού σώματος. 2. Αποξήλωση όλων των επιχρισμάτων... 3. Ανακατασκευή όλων των στρώσεων των επιχρισμάτων... 4. Σπατουλάρισμα και χρωματισμός επιφάνειας. Σημειώνεται ότι όλες οι εργασίας πρέπει να εκτελεστούν αφού έχει εντοπιστεί και επισκευαστεί η βλάβη από το όμορο διαμέρισμα. Το κόστος για τις ανωτέρω εργασίες συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων υλικών αναλύεται ως εξής: 1.

Απομάκρυνση και επανατοποθέτηση θερμαντικού σώματος, κόστος 100 ευρώ.... 2. Καθαίρεση τελικού επιχρίσματος 150 ευρώ.... 3. Ανακατασκευή επιχρίσματος 656 ευρώ.... 4. Χρωματισμός επιφανειών 319 ευρώ.... Για τις παραπάνω εργασίες προκύπτει υποχρέωση αναγγελίας οικοδομικοτεχνικού έργου στον ΕΦΚΑ και πιο συγκεκριμένα η πληρωμή κατ' ελάχιστον 15 ημερομισθίων, συνολικού κόστους 550 ευρώ." Επομένως, το συνολικό κόστος όλων των ανωτέρω εργασιών, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς των υλικών, για να αποκατασταθούν οι ζημίες που έχουν προκληθεί στο διαμέρισμα του ενάγοντος ανέρχεται στο ποσό των 1.775,00 ευρώ.

Ακολούθως, "σχετικά με την όμορη ιδιοκτησία (του εναγόμενου), σύμφωνα και με τις φωτογραφίες προκύπτουν τα κάτωθι: 1. Στο σημείο που εμφανίζονται οι υγρασίες στο ακίνητο του κου Μ. (ενάγοντος) βρίσκεται το λουτρό και η κουζίνα του όμορου διαμερίσματος. 2. Από τις σχετικές φωτογραφίες προκύπτει ότι η υδραυλική εγκατάσταση καθώς και η τοιχοποιία της κουζίνας φέρει εμφανή σημάδια φυσιολογικής φθοράς και κακής συντήρησης. 3.

Επιπλέον και ειδικά στο σημείο όπου η μπανιέρα του λουτρού συναντά τα πλακίδια του τοίχου φαίνεται ότι δεν γίνεται σωστή συναρμογή και στεγάνωση, επιτρέποντας έτσι την εισροή υδάτων εντός των πλακιδίων και κατ? επέκταση στην τοιχοποιία. 4. Τέλος και στους δύο χώρους πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν υπάρχει εξαερισμός, είτε μηχανικός είτε φυσικός, οπότε κατά τη χρήση του παρατηρείται φυσιολογικά υγρασία στις τοιχοποιίες.

Για την επισκευή των ανωτέρω βλαβών απαιτούνται οι παρακάτω ενέργειες: 1. Αποξήλωση των πλακιδίων του λουτρού και της μπανιέρας. 2. Αποξήλωση των ερμαρίων της κουζίνας και έλεγχος της υδραυλικής εγκατάστασης της κουζίνας. 3. Ανακατασκευή της υδραυλικής εγκατάστασης της κουζίνας και του λουτρού. 4. Επανατοποθέτηση της μπανιέρας. 5.

Τοποθέτηση νέων πλακιδίων. 6. Τοποθέτηση συστήματος μηχανικού εξαερισμού. Το κόστος για τις παραπάνω εργασίες, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων υλικών, αναλύεται ως εξής: 1. Αποξήλωση των πλακιδίων του λουτρού και της μπανιέρας 100 ευρώ. 2. Αποξήλωση των ερμαρίων της κουζίνας και έλεγχος της υδραυλικής εγκατάστασης της κουζίνας 150 ευρώ. 3, Ανακατασκευή της υδραυλικής εγκατάστασης του λουτρού και εφόσον κριθεί αναγκαίο και της κουζίνας 300 ευρώ ανά χώρο. 4.

Επανατοποθέτηση της μπανιέρας 200 ευρώ. 5. Τοποθέτηση νέας μπαταρίας μπανιέρας 150 ευρώ. 6. Τοποθέτηση νέων πλακιδίων 200 ευρώ. 7. Τοποθέτηση συστήματος μηχανικού εξαερισμού 250 ευρώ." Επομένως, το συνολικό κόστος όλων των ανωτέρω εργασιών, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς των υλικών, για να αποκατασταθούν οι βλάβες στο διαμέρισμα του εναγόμενου ανέρχεται στο ποσό των 1.350,00 ευρώ και εάν ανακατασκευαζόταν η υδραυλική εγκατάσταση και της κουζίνας στο ποσό των 1.650,00 ευρώ.

Ας σημειωθεί ότι στα άνω ποσά δεν συνυπολογίζεται ο εκ ποσοστού 24% ΦΠΑ... Με βάση τα προρρηθέντα αποδεικνύεται ότι αιτία της υγρασίας στην οικία του ενάγοντος και ειδικότερα στον τοίχο του σαλονιού του που εφάπτεται με το λουτρό και την κουζίνα του διαμερίσματος του εναγόμενου είναι η κακή κατάσταση της υδραυλικής εγκατάστασης της ιδιοκτησίας του εναγόμενου, καθώς αφενός η τοιχοποιία της κουζίνας φέρει εμφανή σημάδια φυσιολογικής φθοράς και κακής συντήρησης, αφετέρου στο σημείο όπου η μπανιέρα του λουτρού του εναγόμενου συναντά τα πλακίδια του τοίχου δεν γίνεται σωστή συναρμογή και στεγάνωση, η οποία οδηγεί στην εισροή υδάτων εντός των πλακιδίων και κατ’ επέκταση στην τοιχοποιία...

ο δε εναγόμενος τελεί σε γνώση του προβλήματος υγρασίας τουλάχιστον από τον μήνα Δεκέμβριο του έτους 2020, ότε του κοινοποιήθηκε σχετικό εξώδικο. Ως εκ τούτου, ο εναγόμενος, ευθύνεται έναντι του ενάγοντος εξαιτίας της πλημμελούς συντήρησης της υδραυλικής εγκατάστασης της ιδιοκτησίας του και υποχρεούται να προβεί στη λήψη των κατάλληλων μέτρων προς αποτροπή της βλάβης της και συγκεκριμένα σε τεχνικώς ενδεδειγμένες εργασίες επί των υδραυλικών σωληνώσεων της κουζίνας και του λουτρού του, επί των πλακιδίων και της μπανιέρας, ώστε να αποτρέπεται η εισροή υδάτων στη μεταξύ των διαδίκων τοιχοποιία και εντεύθεν στο διαμέρισμα του ενάγοντος.

Ο ισχυρισμός του εναγόμενου ότι η υγρασία, η ύπαρξη της οποίας δεν αμφισβητείται, προέρχεται από τα θεμέλια και από το υπόγειο του διαμερίσματος του ενάγοντος και όχι από το δικό του ακίνητο, εκτός του ότι προβάλλεται όλως αορίστως χωρίς να εξειδικεύεται και να προσδιορίζεται πώς ακριβώς προκλήθηκε η υγρασία στο διαμέρισμα του ενάγοντος, σε κάθε περίπτωση δεν κρίνεται πειστικός, καθώς αφενός μεν ο πολιτικός μηχανικός Κ.

Σ., που διενήργησε αυτοψία στο επίδικο χώρο, σημειώνει στην από 8/3/2021 τεχνική του έκθεση ότι η συγκεκριμένη υγρασία σε καμιά περίπτωση δεν προέρχεται από το έδαφος, αφετέρου δε διότι κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής αν ο ισχυρισμός αυτός ήτο αληθής δεν θα εμφανιζόταν υγρασία μόνο στον τοίχο του ενάγοντος που εφάπτεται με την κουζίνα και το λουτρό του διαμερίσματος του εναγόμενου, αλλά και σε άλλα σημεία της οικίας του ενάγοντος, κάτι το οποίο δεν συμβαίνει.

Το ότι οι υδραυλικές σωληνώσεις στο λουτρό του εναγόμενου είναι εξωτερικές δεν αναιρεί το γεγονός ότι έχουν με το πέρας του χρόνου φθαρεί, καθώς όπως και ο ίδιος ο εναγόμενος ανέφερε έχουν τοποθετηθεί προ τριάντα ετών. Η υποχρέωση του εναγόμενου προς επισκευή της υδραυλικής εγκατάστασης και των πλακιδίων της οικίας του έναντι του βλαπτόμενου ενάγοντος - ιδιοκτήτη του όμορου διαμερίσματος υφίσταται, καθόσον η διαρροή προέρχεται από τις υδραυλικές σωληνώσεις του διαμερίσματος του εναγόμενου, για την καλή διατήρηση των οποίων είναι ο ίδιος υπεύθυνος ως ιδιοκτήτης του.

Επιπροσθέτως, αποδεικνύεται ότι προς πλήρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση του ως άνω προβλήματος υπάρχει ανάγκη να γίνει ριζική ανακαίνιση της κουζίνας και του λουτρού του διαμερίσματος του εναγόμενου, ώστε να απαλλαγεί οριστικά η ιδιοκτησία του ενάγοντος από την υγρασία αυτή. Ως ενδεδειγμένες εργασίες στο ακίνητο του εναγόμενου για την αντιμετώπιση των ως άνω προβλημάτων, κατά τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, κρίνονται από το παρόν Δικαστήριο, σύμφωνα και με την από 8/3/2021 εμπεριστατωμένη τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού ΕΜΠ Κ.

Σ., οι ακόλουθες: 1. Αποξήλωση των πλακιδίων του λουτρού και της μπανιέρας. 2. Αποξήλωση των ερμαρίων της κουζίνας και έλεγχος της υδραυλικής εγκατάστασης της κουζίνας. 3. Ανακατασκευή της υδραυλικής εγκατάστασης της κουζίνας και του λουτρού. 4. Επανατοποθέτηση της μπανιέρας. 5. Τοποθέτηση νέων πλακιδίων. 6.

Τοποθέτηση συστήματος μηχανικού εξαερισμού." Με βάση τις παραδοχές αυτές το Ειρηνοδικείο έκανε δεκτή την αγωγή του αναιρεσίβλητου και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα α) να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο το ποσό των 1.775 ευρώ νομιμοτόκως, ως αποζημίωση για την παράνομη και υπαίτια πράξη της παράλειψης επαρκούς συντήρησης της ιδιοκτησίας του, που προκάλεσε φθορές στο διαμέρισμα του αναιρεσίβλητου, και β) να εκτελέσει στο δικό του διαμέρισμα (αναιρεσείοντος), εντός προθεσμίας δύο μηνών από την επίδοση της απόφασης, τις ειδικότερα αναφερόμενες επισκευές, που απαιτούνται για την αποτροπή της εμφάνισης περαιτέρω φθορών στο διαμέρισμα του αναιρεσίβλητου, επιτρέποντας στον τελευταίο, σε περίπτωση μη εκπλήρωσης της υποχρέωσης αυτής του αναιρεσείοντος, να επιχειρήσει τις επισκευές αυτές, και καταδικάζοντας τον αναιρεσείοντα στην καταβολή της σχετικής δαπάνης, ύψους 1.350 ευρώ.

Έτσι που έκρινε το Ειρηνοδικείο, ότι δηλαδή ο αναιρεσείων έχει ευθύνη να αποζημιώσει τον αναιρεσίβλητο για τις φθορές στο διαμέρισμά του, που προκλήθηκαν από την ανωτέρω παράνομη και υπαίτια πράξη αυτού (αναιρεσείοντος), και ότι έχει περαιτέρω υποχρέωση να αποτρέψει την δημιουργία τέτοιων φθορών στο μέλλον επισκευάζοντας τις ελαττωματικές εγκαταστάσεις του διαμερίσματός του, από τις οποίες προήλθαν οι φθορές, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, καθόσον διέλαβε σε αυτήν σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 914 Α.Κ., την οποία έτσι δεν παραβίασε εκ πλαγίου, αφού τα δεκτά, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά θεμελιώνουν το σαφώς διατυπούμενο αποδεικτικό του πόρισμα περί αδικοπρακτικής ευθύνης του αναιρεσείοντος έναντι του αναιρεσίβλητου, εφόσον στην προσβαλλόμενη απόφαση διαλαμβάνονται α) η ζημιογόνος παράλειψη του εναγόμενου-αναιρεσείοντος να συντηρεί τις υδραυλικές εγκαταστάσεις και το λουτρό του διαμερίσματός του, έτσι ώστε να μην υπάρχουν διαρροές νερού και να μην εμφανίζεται υγρασία στο όμορο διαμέρισμα του ενάγοντος-αναιρεσίβλητου, β) ο παράνομος χαρακτήρας της παράλειψης αυτής, η οποία αντιβαίνει στο επιβαλλόμενο από την καλή πίστη και το γενικό πνεύμα του δικαίου καθήκον προστασίας της όμορης ιδιοκτησίας του αναιρεσίβλητου, το οποίο παρέβη ο αναιρεσείων, δημιουργώντας με την ανωτέρω παράλειψή του κατάσταση επικινδυνότητας και μη λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα για την αποτροπή του κινδύνου, γ) η αμέλεια και αδιαφορία του αναιρεσείοντος, παρά τις υποδείξεις, να προβεί στη συντήρηση και επισκευή των φθαρμένων υδραυλικών εγκαταστάσεων και των πλακιδίων του λουτρού του διαμερίσματός του, δ) η ζημία του αναιρεσίβλητου, συνιστάμενη στις φθορές του τοίχου του σαλονιού του διαμερίσματός του, και ε) ο πρόσφορος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ανωτέρω συμπεριφοράς του αναιρεσείοντος και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Ειδικότερα το Ειρηνοδικείο, δεχόμενο ανέλεγκτα ότι αιτία της υγρασίας στην οικία του ενάγοντος-αναιρεσίβλητου είναι η πλημμελής συντήρηση και κακή κατάσταση των υδραυλικών σωληνώσεων της κουζίνας και του λουτρού, και των πλακιδίων του λουτρού της ιδιοκτησίας του εναγόμενου-αναιρεσείοντος, δεδομένου ότι οι υδραυλικές σωληνώσεις του έχουν φθαρεί και παρουσιάζουν διαρροή και δεν υπάρχει σωστή συναρμογή και στεγάνωση της επαφής της μπανιέρας του λουτρού του με τα πλακίδια του τοίχου, με αποτέλεσμα την εισροή υδάτων εντός των πλακιδίων και στην τοιχοποιία, το δε σημείο του διαμερίσματος του ενάγοντος, όπου εμφανίζεται η υγρασία, και συγκεκριμένα ο τοίχος του σαλονιού, εφάπτεται με το λουτρό και την κουζίνα του διαμερίσματος του εναγόμενου, διέλαβε στην απόφασή του πλήρη και επαρκή αιτιολογία σχετικά με την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς του εναγόμενου, συνιστάμενης στην υπαίτια παράλειψή του να συντηρεί και να επισκευάζει τις υδραυλικές εγκαταστάσεις και το λουτρό της ιδιοκτησίας του, και της προκληθείσας ζημίας, αφού, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, η ως άνω παράλειψη, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και την κοινή ανθρώπινη πείρα, ήταν ικανή και πρόσφορη να επιφέρει το συγκεκριμένο επιζήμιο αποτέλεσμα, το οποίο και επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Επομένως είναι αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων προβάλλει πλημμέλεια από τον αρ. 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ με την ανωτέρω αιτίαση. Οι περαιτέρω αιτιάσεις, που αποδίδει ο αναιρεσείων στην προσβαλλόμενη απόφαση με τον ίδιο λόγο, κατά τις οποίες το Ειρηνοδικείο, προκειμένου να θεωρήσει ότι αποδείχθηκαν τα ανωτέρω, εσφαλμένα αρκέστηκε στην έκθεση του πολιτικού μηχανικού Κ.

Σ., από την οποία δεν προκύπτει επαρκής απόδειξη, αφού σε αυτήν περιέχεται απλή πιθανολόγηση για την αιτία της υγρασίας, ενώ από τις προσκομισθείσες φωτογραφίες του διαμερίσματος του αναιρεσείοντος αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει βλάβη στις υδραυλικές του εγκαταστάσεις και η μπανιέρα εφάπτεται καλώς στον τοίχο, πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη κατ' άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ εκτίμηση από το Εφετείο των πραγματικών γεγονότων και είναι για το λόγο αυτό απαράδεκτες.

Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 5 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, αντίστοιχος του λόγου από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπ' όψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Ως πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου εφέσεως (Ολ.Α.Π. 25/2003, Α.Π. 1001/2020), όχι, όμως, και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι (που εξομοιώνονται με τους μη προταθέντες, A.Π. 899/2019), αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει (Ολ.Α.Π. 2/1989, Α.Π. 1121/2022, Α.Π. 512/2022), ούτε οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων (Ολ.Α.Π. 3/1997) ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι εφέσεως (Ολ.Α.Π. 14/2004, Α.Π. 87/2013), καθώς και περιστατικά επουσιώδη ή που εκ περισσού εκτίθενται, ούτε η λήψη υπ' όψη από το δικαστήριο διευκρινιστικών απλώς περιστατικών που προέκυψαν από τις αποδείξεις, μολονότι δεν είχαν περιληφθεί στο δικόγραφο της αγωγής, εφόσον δεν επέρχεται μεταβολή της ιστορικής της βάσης (Α.Π. 862/2020), ή τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και τα πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από αυτά.

Πράγμα, κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης αποτελεί και ο λόγος εφέσεως, με τον οποίο εκφέρεται παράπονο σχετικό με αυτοτελή ισχυρισμό και όχι με ισχυρισμό αρνητικό της αγωγής (Ολ.Α.Π. 3/2008, Α.Π. 674/2020, Α.Π. 1431/2017). Δεν αποτελούν πράγματα, όμως, υπό την ως άνω έννοια, τα νομικά επιχειρήματα που προβάλλουν οι διάδικοι για την υποστήριξη των απόψεών τους σε σχέση με νομικά ζητήματα ή οι ισχυρισμοί τους, που αναφέρονται στην ορθή ερμηνεία του νόμου, ακόμη και αν προτείνονται ως λόγοι εφέσεως (Ολ.Α.Π. 3/1997, ΑΠ 189/2023, ΑΠ 2070/2022, Α.Π. 1692/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων προβάλλει πλημμέλεια της προσβαλλόμενης απόφασης από τον αρ. 5 του άρθρου 560 ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι το Ειρηνοδικείο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του ότι δεν υπάρχει διαρροή νερού από το διαμέρισμά του, ούτε κενό μεταξύ της μπανιέρας και του τοίχου του λουτρού του. Ο λόγος είναι αβάσιμος, επειδή ο ανωτέρω ισχυρισμός δεν είναι αυτοτελής, αλλά αρνητικός της αγωγής και συνεπώς δεν συνιστά πράγμα με την έννοια της προαναφερθείσας διάταξης του ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς εξέταση, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να διαταχθεί κατ' άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή ως βασίμου του σχετικού αιτήματός του, σύμφωνα με τα άρθρα 176, 183 και 191 § 2 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-2-2023 αίτηση του Α. Κ. για αναίρεση της 109/2022 απόφασης του Ειρηνοδικείου Νίκαιας.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Οκτωβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ