Supreme Court dismisses appeal on tort liability, rejecting joint liability claim due to uncontrollable fire spread.

Απόφαση 1454 / 2024 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1454/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Χρήστο Κατσιάνη, Στέφανο - Σπυρίδωνα Πανταζόπουλο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Φώτιο Μουζάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 8 Μαΐου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Εταιρείας με την επωνυμία "Σ. Π. & ΣΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Μ. Π. του Σ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θωμά Γούμενο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Κ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Γεωργίου Νούλα και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11/6/2012 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2988/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 538/2022 του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23/11/2022 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 23/11/2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 538/2022 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Με την απόφαση αυτή, με την οποία συνεκδικάστηκαν οι αντίθετες από 1/10/2018 και από 28/9/2018, αντιστοίχως, εφέσεις των ήδη αναιρεσειόντων και του ήδη αναιρεσιβλήτου, έγινε δεκτή τυπικά και απορρίφθηκε κατ'ουσίαν η έφεση του τελευταίου και έγινε δεκτή τυπικά και κατ'ουσίαν η έφεση των ήδη αναιρεσειόντων κατά της 2988/2018 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η από 11/6/2012 αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου και αφού εξαφανίστηκε η εκκαλουμένη απόφαση έγινε πάλι εν μέρει δεκτή η αγωγή και αναγνωρίστηκε η υποχρέωση της πρώτης και δεύτερου των εναγομένων να καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστος στον ενάγοντα το ποσό των διακοσίων δεκατριών χιλιάδων πεντακοσίων σαράντα εννιά (213.549,5) ευρώ και πενήντα λεπτών, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης στην πρώτη εναγόμενη την 6.3.2007 και στον δεύτερο εναγόμενο την 12.3.2007 της προγενέστερα ασκηθείσας από 27.1.2007 αγωγής, για το αυτό επίδικο αντικείμενο, η οποία είχε απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας.

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 495, 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1 ΚΠολΔ).

Συνεπώς είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ), αφού έχει καταβληθεί και το νόμιμο παράβολο για την άσκησή της (βλ. το αναφερόμενο στην πράξη καταθέσεώς της υπ'αριθμ. 54717277095305220027/2022 e-παράβολο), και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες, με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τον από την αριθμό 10 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια. Συγκεκριμένα ισχυρίζονται ότι, ενώ καταλυτική σημασία για την έκβαση της ένδικης διαφοράς είχε το ζήτημα (ως προς το οποίο έφερε το βάρος απόδειξης ο αναιρεσίβλητος) ποιο ήταν το είδος και η ποσότητα των φερόμενων ως καταστραφέντων εμπορευμάτων, που υποτίθεται ότι βρίσκονταν στην επιχείρηση του αναιρεσιβλήτου κατά τον κρίσιμο χρόνο εκδήλωσης της πυρκαγιάς και επί τη βάσει των οποίων επιδικάστηκε, δυνάμει της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, αποζημίωση στον αναιρεσίβλητο, εντούτοις, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε τις αξίες των φερομένων ως καταστραφέντων εμπορευμάτων χωρίς απόδειξη, αρκούμενο στα μόνα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισε και επικαλέστηκε ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος για να αποδείξει τα φερόμενα ως καταστραφέντα εμπορεύματα της επιχείρησής του, κατά ποσότητα, είδος και αξίες, τα οποία ήταν α) μια απογραφή δική του, η οποία φέρεται να έλαβε χώρα στις 10.09.2003 (σχετ. 37 των προτάσεών του) και β) μια δεύτερη απογραφή δική του, η οποία φέρεται να έλαβε χώρα μια ημέρα πριν την επίδικη πυρκαγιά, στις 10.10.2003, (σχετ. 43 των προτάσεών του), που αποτελούν ιδιωτικά έγγραφα αβέβαιης χρονολογίας και τα οποία, κατά το άρθρο 445 ΚΠολΔ μπορούσαν να παράγουν απόδειξη μόνο σε βάρος του εκδότη τους (δηλαδή του αναιρεσιβλήτου) και όχι σε βάρος των αναιρεσειόντων.

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρον 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης του Εφετείου, προκύπτει ότι με αυτήν, ως προς τα ενδιαφέροντα, εν προκειμένω, την αναιρετική διαδικασία ζητήματα, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: "Από την επανεκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων Χ. Ι., συζύγου του ενάγοντος και Α.

Ν. του Ι., υπαλλήλου της πρώτης των εναγομένων, που εξετάστηκαν ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου στο ακροατήριο του και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, οι οποίες (καταθέσεις) εκτιμώνται χωριστά και σε συνδυασμό μεταξύ τους κατά το λόγο γνώσης και τον βαθμό αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα, από τη μετ' επίκληση προσκομιζόμενη από τους εναγομένους υπ' αριθ. 246/19-2- 2018 ένορκη βεβαίωση του σ' αυτή αναφέρομενου μάρτυρα, που δόθηκε ενώπιον της Ειρηνοδίκη Πειραιά Αικατερίνης Λούκου, ύστερα από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του ενάγοντος (βλ.

την υπ' αριθ. ...-2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιά Α. Π.) και αποτελεί αυτοτελή αποδεικτικό μέσο, από τις προσκομιζόμενες με επίκληση από τους εναγομένους υπ' αριθ. 1130/14-1- 2014 ένορκη βεβαίωση των σ' αυτή αναφερόμενων μαρτύρων και 1132/14-1- 2014 ένορκη βεβαίωση του σ' αυτή αναφερόμενου μάρτυρα, που δόθηκαν ενώπιον της συμβολαιογράφου Πειραιά Σταυρούλας Λαγιάκου επ' ευκαιρία άλλης δίκης ασφαλιστικών μέτρων μεταξύ των διαδίκων και εκτιμώνται στην παρούσα δίκη ως δικαστικά τεκμήρια (....), από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από τους διαδίκους από 12-1-2017 έκθεση πραγματογνωμοσύνης μετά παραρτήματος συνημμένων φωτογραφιών των σ' αυτή αναφερόμενων πραγματογνωμόνων, που διορίστηκαν με την υπ' αριθ. ...- 2003 απόφαση του Ανακριτικού Γραφείου της Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Πειραιά, από την από Δεκεμβρίου 2003 έκθεση πραγματογνωμοσύνης των Κ.

Κ., πραγματογνώμονα, και Β. Φ., μηχανολόγου μηχανικού, που συντάχθηκε με την επιμέλεια των εναγομένων, οι οποίες εκτιμώνται ελεύθερα (άρθρα 387 και 390 ΚΠολΔ) και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα είτε για να χρησιμεύσουν για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, για μερικά των οποίων γίνεται ειδική αναφορά κατωτέρω, χωρίς όμως να παραληφθεί κάποιο για την ουσιαστική διάγνωση της παρούσας διαφοράς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και α) επτά (7) έγχρωμες φωτογραφίες, που κατά νόμο (άρθρα 444 αρ. 3, 448 παρ. 2και 457 ΚΠολΔ) θεωρούνται έγγραφα, β) εξετάσεις μαρτύρων κατά τη διενεργηθείσα προανάκριση από το Τμήμα Πυρασφάλειας Ανακριτικό Γραφείο της Διοίκησης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πειραιά, που εκτιμώνται ελεύθερα στην παρούσα δίκη ως δικαστικά τεκμήρια (....) και γ) δικαστικές αποφάσεις πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, που αφορούν τους διαδίκους, εκτιμώμενες ως δικαστικά τεκμήρια (.....), καθώς και από τα διδάγματα της κοινής πείρας, που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο χωρίς απόδειξη (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ) αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: ...... "Συγκεκριμένα καταστράφηκαν τα εξής εμπορεύματα:

Πρώτη ύλη για έπιπλα: 1) μοριοσανίδες γυμνά επενδεδυμένα, γυμνά. MDF 305 cm τεμάχια 250 Χ 37 ευρώ, αξίας 925 ευρώ, οξιά MDF 305 cm τεμάχια 190 f Χ 55 ευρώ, αξίας 10.450 ευρώ, κερασιά MDF 305 cm τεμάχια 280 Χ 75 ευρώ, αξίας 21.000 ευρώ, ανιγκρέ MDF 305 cm τεμάχια 1.700 Χ 37 ευρώ, αξίας 9.350 ευρώ, κελεμπέκι MDF 305 cm τεμάχια 150X75 ευρώ, αξίας 11.250 ευρώ, δρυς MDF 305 cm τεμάχια 115 Χ 75 ευρώ, αξίας 8.775 ευρώ, συνολικής αξίας 70.000,00 ευρώ, 2) μελαμίνες λευκές 366 cm Χ1 83 cm τεμάχια 231 Χ 40 ευρώ, αξίας 9.240 ευρώ, μελαμίνες δρυς, οξιά, κερασιά, κελεμπέκι (έγχρωμες) 366 cm Χ 183 cm, τεμάχια 650 Χ 55 ευρώ, αξίας 35.750 ευρώ, 3) μελαμίνες λευκές επεξεργασμένες αρχικών διαστάσεων 366 cm Χ 183 ευρώ, κομμένες σε διάφορες διαστάσεις με κολλημένες τις πλαϊνές επενδύσεις τεμάχια 375 Χ 80 ευρώ, αξίας 35.055 ευρώ, 4) μελαμίνες έγχρωμες επεξεργασμένες αρχικών διαστάσεων 366 cm Χ 183 ευρώ, κομμένες σε διάφορες διαστάσεις με κολλημένες τις πλαϊνές επενδύσεις τεμάχια 369 Χ 55 ευρώ, αξίας 20.295,00 ευρώ, 5) μπάρες βακελίτη για πορτάκια επίπλων μήκους 305 cm σε δρυς, οξιά, κερασιά, τεμάχια 438 Χ 80 ευρώ, αξίας 35.040 ευρώ, 6) πορτάκια από μασίφ ξύλο δρυς και κερασιά ΑΒΑΦΑ 72 cm καθ' ύψος και διαφόρων πλατών τεμάχια 250 Χ 40 ευρώ, αξίας 10.000 ευρώ, 7) πάγκοι κουζίνας βακελλίτη 410 cm Χ 60 cm διαφόρων χρωμάτων τεμάχια 275 Χ 80 ευρώ, αξίας 22.000 ευρώ, 8) διακοσμητικές κορνίζες κουζινών με καπλαμά δρυς, κερασιά, ανιγκρέ τεμάχια 3.000 Χ 10 ευρώ, αξίας 30.000 ευρώ, 9) εξαρτήματα επίπλων:

Πόμολα μονά τεμάχια 3.000 Χ 1 ευρώ, αξίας 3.000 ευρώ, πόμολα διπλά τεμάχια 5.000 Χ 2,20 ευρώ, αξίας 11.000 ευρώ, οδηγοί συρταριών τεμάχια 2.000 Χ 2,50 ευρώ, αξίας 5.000 ευρώ, βίδες διαφόρων διαστάσεων πακέτα 180 Χ 4 ευρώ, αξίας 720 ευρώ, μεντεσέδες για πορτάκια τεμάχια 14.000 Χ 1 ευρώ, αξίας 14.000 ευρώ, σωλήνες ντουλάπας 820 Χ 4 ευρώ, αξίας 3.280 ευρώ και συνολικά αξίας 37.000 ευρώ.

Η συνολική αγοραστική αξία με τις τιμές λιανικής ανέρχονταν στο ποσό των 299.325,00 ευρώ και με τιμές χονδρικής, κατά τις οποίες ο ενάγων πραγματοποιούσε τις προμήθειες των υλικών του και μεταπωλούσε τα εμπορεύματά του στο ποσό των 203.599,5 το οποίο δικαιούται να λάβει. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που έκρινε ότι η συνολική αγοραστική αξία των ως άνω εμπορευμάτων ανέρχονταν στο ποσό των 319.0850 ευρώ και με τιμές χονδρικής, κατά τις οποίες ο ενάγων πραγματοποιούσε τις προμήθειες των υλικών του και μεταπωλούσε τα εμπορεύματά του στο ποσό των 223.359,50, καθόσον είχε εμφιλοχωρήσει αριθμητικό λάθος κατά υπολογισμό του κονδυλίου 4 και είχε συμπεριληφθεί στα οφειλόμενα και το κονδύλι 7 της ως άνω αγωγής το οποίο τυγχάνει απορριπτέο ως ουσιαστικά αβάσιμο εσφαλμένα εφάρμοσε και ερμήνευσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και θα πρέπει αφού γίνει δεκτός σχετικός λόγος της από 1.10.2018 (με αριθ.

έκθ. κατάθ. 10137/752/2018) έφεσης ως ουσιαστικά βάσιμος να εξαφανιστεί ί η εκκαλούμενη απόφαση, ως προς το ανωτέρω κεφάλαιο και να γίνει εν μέρει δεκτή η ως άνω αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη, ως προς το ποσό των 203.599,5 ευρώ".... Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι καταστράφηκε εντελώς και όλο το φυσικό αρχείο, που αφορούσε το προσωπικό της επιχείρησης, όπως δηλώσεις - καταστάσεις εφορίας, Ι.Κ.Α., βιβλιάρια και καρτέλες ενσήμων των εργαζομένων μαζί με όλο το φορολογικό αρχείο (φορολογικά βιβλία, έγγραφα και στοιχεία Κ.Β.Σ.) της επιχείρησης, καθώς επίσης και όλα τα πρωτογενή στοιχεία δαπανών αντίστοιχα δελτία αποστολής των καταστραφέντων από την πυρκαγιά υλικών προς απόδειξη της ύπαρξης και της αξίας του, αλλά ούτε αποδείχθηκε ότι τα ανωτέρω έγγραφα υπάρχουν στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., όπου υπάγεται ο ενάγων και ότι είναι δυνατή η απόκτησή τους από τον τελευταίο.

Συνεπώς το αίτημα των εναγόμενων περί επίδειξης των ανωτέρω (τιμολογίων αγοράς και αντίστοιχων δελτίων αποστολής μηχανημάτων) κρίνεται απορριπτέο ως ουσιαστικά αβάσιμο"....

Από την ως ανωτέρω επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο, την κρίση του για το ως άνω ζήτημα (δηλαδή, το σχετικό αποδεικτικό του πόρισμα), σχημάτισε, αφού έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα που έθεσαν νομότυπως υπόψη του τα διάδικα μέρη, ήτοι: τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, τις ένορκες βεβαιώσεις των μαρτύρων που προσκομίστηκαν νομίμως μετ'επικλήσεως και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που προσκόμισαν, επίσης, μετ'επικλήσεως, οι διάδικοι. Επομένως, ο υπό κρίση λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος, ενώ, κατά τα λοιπά, υπό την επίφαση της παραβιάσεως της επικαλουμένης διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ, επιχειρείται απαραδέκτως, εκ πλαγίου, να πληγεί η ως άνω απόφαση, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση της, ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων.

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης του Εφετείου προκύπτει ότι με αυτήν έγιναν, για το εν προκειμένω ενδιαφέρον για την αναιρετική διαδικασία ζήτημα, δεκτά τα ακόλουθα: .... "Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η φωτιά επεκτάθηκε ταχύτατα σε όλους τους κτιριακούς χώρους του εργοστασίου κατασκευής πλαστικών ειδών οικιακής χρήσης και στους γειτνιάζοντες κτιριακούς χώρους των υπόλοιπων καταστημάτων του κτιριακού συγκροτήματος, μεταξύ των οποίων το εργαστήριο ξυλουργίας και εμπορίας ξύλου, ιδιοκτησίας του ενάγοντος, καταστρέφοντάς τον ολοσχερώς μέχρι την πλήρη κατάσβεση της από την Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Η ταχεία εξάπλωση της πυρκαγιάς οφείλεται, σύμφωνα με την ως άνω από 121-2004 σχετική προσκομιζόμενη έκθεση πραγματογνωμοσύνης που συνέταξαν οι αξιωματικοί της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πειραιά στη μεγάλη συσσώρευση εύφλεκτης πλαστικής ύλης από πάσης φύσεως έτοιμα προϊόντα πλαστικών ειδών ποικίλης χρήσης που υπήρχαν αποθηκευμένα στο εσωτερικό των γειτονικών αποθηκευτικών κτιριακών χώρων 2,5,6,7 και 8, στην εύφλεκτη ξύλινη κεραμοσκεπή τους αλλά και στην πλήρη ανυπαρξία μέσων και μέτρων ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας στους ανωτέρω χώρους όπως αυτόματων συστημάτων πυρασφάλειας με ανιχνευτές καπνού, πυράντοχων θυρών, πυράντοχων διαχωριστικών τοίχων, συστημάτων αυτόματης πυρόσβεσης (καταιονητήρες νερού) κ.λ.π., σε συνδυασμό με την μη έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση από το προσωπικό της βάρδιας του εργοστασίου τη στιγμή της διαπίστωσης της λόγω παντελούς έλλειψης εκπαίδευσης και έλλειψης μέσων πυρόσβεσης για αντιμετώπιση ανάλογης κατάστασης.

Σημειωτέον ότι, σύμφωνα με το υπ' αριθ. Β5405/Φ14.1/30-10- 2003 έγγραφο της Διεύθυνσης Βιομηχανίας και Ορυκτού Πλούτου (Τμήμα Α) της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών Πειραιά, το εργοστάσιο της πρώτης εναγόμενης εταιρίας δεν είχε νόμιμη άδεια λειτουργίας, ενώ σύμφωνα με το από 16/10/2003 Υπηρεσιακό Σημείωμα του Τμήματος Πυρασφαλείας της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πειραιά, για το ανωτέρω εργοστάσιο κατασκευής πλαστικών ειδών δεν υπήρχε εγκεκριμένη μελέτη πυροπροστασίας, ούτε είχε χορηγηθεί πιστοποιητικό πυρασφάλειας.

Αποδείχθηκε ότι για τις ελλείψεις αυτές ευθύνονται οι δεύτερος και τρίτος των εναγομένων, τότε πρόεδρος - διευθύνων σύμβουλος - εκπρόσωπος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου και διευθυντής - υπεύθυνος τεχνικός ασφαλείας της πρώτης εναγομένης αντίστοιχα, διότι δεν έλαβαν, ως όφειλαν και μπορούσαν, τα προσήκοντα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να τηρούνται για την πυρασφάλεια .

Ειδικότερα αν και είχαν υποχρέωση προς τούτο ο μεν δεύτερος ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της πρώτης εναγομένης ανώνυμης εταιρείας και ο τρίτος ως υπεύθυνος τεχνικός ασφαλείας παρέλειψαν την εκπόνηση μελέτης πυροπροστασίας από αρμόδια όργανο, ώστε να χορηγηθεί σχετικό πιστοποιητικό πυρασφάλειας καθώς επίσης δεν επιμελήθηκαν να λάβουν τα, ως άνω, αναγκαία μέτρα ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας, που θα εξασφάλιζαν την έγκαιρη διαπίστωση εκδηλωθείσας φωτιάς και την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της, προτού λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, όπως τοποθέτηση αυτόματων συστημάτων πυρασφάλειας με ανιχνευτές καπνού, πυράντοχων θυρών, πυράντοχων διαχωριστικών τοίχων, συστημάτων αυτόματης πυρόσβεσης (καταιονητήρες νερού) κ.λ.π., ούτε είχαν προβεί στην, απαιτούμενη εκπαίδευση του προσωπικού της επιχείρησης για την πρόληψη του κινδύνου πρόκλησης φωτιάς και καταστολής της, αν και το αντικείμενο δραστηριότητας της επιχείρησης αφορούσε εύφλεκτη πλαστική ύλη.

Αντιθέτως αποδείχθηκε ότι συντέλεσαν στην επέλευση και την έκταση του ζημιογόνου αποτελέσματος διότι χρησιμοποίησαν τον περιορισμένο αποθηκευτικό χώρο συσσωρευμένων πλαστικών, χωρίς ηλεκτρική παροχή και παντελή έλλειψη μέσων πυρόσβεσης, για τη διαμονή και διανυκτέρευση αλλοδαπών εργατών της επιχείρησης.

Συνεπώς αποδείχθηκε ότι η πρόκληση της πυρκαγιάς και οι εξ αυτής προξενηθείσες ζημίες στα πράγματα της ατομικής επιχείρησης του ενάγοντος οφείλονται σε αμελή συμπεριφορά του δεύτερου και τρίτου των εναγομένων και ειδικότερα σε συγκεκριμένες παραλείψεις τούτων, όπως αυτές αναφέρθηκαν παραπάνω, απορριπτομένου ως ουσιαστικά αβάσιμου του ισχυρισμού των εναγομένων και ήδη εκκαλούντων περί του ότι ο δεύτερος των εναγομένων δεν ευθύνεται για την πρόκληση της ζημίας αφού είχε οριστεί υπεύθυνος τεχνικός ασφαλείας ο τρίτος εναγόμενος.

Τούτο διότι ως πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ανώνυμης εταιρείας εντάσσεται στα διοικούντα και εκπροσωπούντα το νομικό πρόσωπο όργανα, που κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του παραβίασε υπαιτίως με τις προαναφερόμενες παραλείψεις και πράξεις του τις προαναφερόμενες νόμιμες υποχρεώσεις του νομικού προσώπου και συγκεκριμένα τη λήψη των προαναφερόμενων μέτρων ασφαλείας, εφόσον με την ανωτέρω ιδιότητα του διαθέτει και τα οικονομικά μέσα να τα υλοποιήσει, απορριπτομένου του τέταρτου λόγου της από της από 1.10.2018 (με αριθ.

έκθ. κατάθ. 10137/752/2018) έφεσης ως ουσιαστικά αβάσιμου. Με την υπ' αριθ. 1185/2010 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πειραιά ο τρίτος των εναγομένων, .....μέλος του διοικητικού συμβουλίου και υπεύθυνος ασφαλείας της επιχείρησης της πρώτης των εναγομένων, ανώνυμης εταιρίας, κηρύχθηκε ένοχος για την πράξη του εμπρησμού από αμέλεια (άρθρα 28, 264, 266 Π Κ) και του επιβλήθηκε ποινή......η απόφαση δε αυτή κατέστη αμετάκλητη μετά την απόρριψη της κατ' αυτής ασκηθείσας αναίρεσης με την υπ' αριθ. 1091/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου (Στ Ποινικό Τμήμα).

Περαιτέρω, δεν αποδείχθηκε ότι η μετάδοση της φωτιάς και η επέκτασή της στο κατάστημα του ενάγοντος οφείλεται σε συνυπαιτιότητα του τελευταίου, διότι ενόψει της έντασης και της έκτασης της πυρκαγιάς , η οποία είχε λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και επεκτάθηκε ταχύτατα στους χώρους του εργοστασίου της πρώτης των εναγομένων και στη συνέχεια στους γειτνιάζοντες κτιριακούς χώρους των υπόλοιπων καταστημάτων του οικοδομικού συγκροτήματος, μεταξύ των οποίων και το κατάστημα του ενάγοντος, ήταν αδύνατο να αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά με όποια μέσα πυροπροστασίας. Κατόπιν τούτων, πρέπει η ανωτέρω ένσταση συνυπαιτιότητας του ενάγοντος στο ζημιογόνο για αυτόν αποτέλεσμα να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη.....

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι στο εργαστήριο του ενάγοντος με την επωνυμία "ΔΡΟΣΚΟ" που στεγαζόταν στον κτιριακό χώρο 14 του οικοδομικού τετραγώνου και δεν διέθετε νόμιμη άδεια λειτουργίας, από την πυρκαγιά καταστράφηκε ολοσχερώς η εξωτερική πέτρινη τοιχοποιία, η στέγη από ξύλινη κεραμοσκεπή με τις κάθετες τζαμαρίες οροφής, τα μεταλλικά πατάρια και οι εξωτερικές μεταλλικές πόρτες η αποθηκευμένη πρώτη ύλη ξύλου και τα αποθηκευμένα έτοιμα προϊόντα ξυλείας.

Συγκεκριμένα καταστράφηκαν τα εξής εμπορεύματα:"... Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές, αφ'ενός μεν, αιτιολογείται σαφώς και επαρκώς ότι η ταχεία εξάπλωση της πυρκαγιάς οφείλεται στη μεγάλη συσσώρευση εύφλεκτης πλαστικής ύλης από πάσης φύσεως έτοιμα προϊόντα πλαστικών ειδών ποικίλης χρήσης που υπήρχαν αποθηκευμένα στο εσωτερικό των γειτονικών αποθηκευτικών κτιριακών χώρων 2,5,6,7 και 8, του εργοστασίου κατασκευής πλαστικών σκευών κηποτεχνίας και ειδών οικιακής χρήσης, ιδιοκτησίας της πρώτης των εναγομένων, το οποίο δεν είχε νόμιμη άδεια λειτουργίας και το οποίο στεγαζόταν σε μισθωμένο ακίνητο ιδιοκτησίας της Εθνικής Τράπεζας, επί της οδού ...

στον Πειραιά, στην εύφλεκτη ξύλινη κεραμοσκεπή τους αλλά και στην πλήρη ανυπαρξία μέσων και μέτρων ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας στους ανωτέρω χώρους όπως αυτόματων συστημάτων πυρασφάλειας με ανιχνευτές καπνού, πυράντοχων θυρών, πυράντοχων διαχωριστικών τοίχων, συστημάτων αυτόματης πυρόσβεσης (καταιονιστήρες νερού) κ.λ.π., σε συνδυασμό με την μη έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση από το προσωπικό της βάρδιας του εργοστασίου τη στιγμή της διαπίστωσης της λόγω παντελούς έλλειψης εκπαίδευσης και έλλειψης μέσων πυρόσβεσης για αντιμετώπιση ανάλογης κατάστασης, αφ ετέρου δε, ότι δεν αποδείχθηκε πως η μετάδοση της φωτιάς και η επέκτασή της στο κατάστημα του ενάγοντος οφείλεται σε συνυπαιτιότητα του τελευταίου, διότι ενόψει της έντασης και της έκτασης της πυρκαγιάς, η οποία είχε λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και επεκτάθηκε ταχύτατα στους χώρους του εργοστασίου της πρώτης των εναγομένων και στη συνέχεια στους γειτνιάζοντες κτιριακούς χώρους των υπόλοιπων καταστημάτων του οικοδομικού συγκροτήματος, μεταξύ των οποίων και το κατάστημα του ενάγοντος, ήταν αδύνατο να αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά με όποια μέσα πυροπροστασίας.

Κατά συνέπεια, αναφέρεται πλήρως και σαφώς τι αποδείχθηκε και τι δεν αποδείχθηκε για την απόρριψη της ενστάσεως των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων και για την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος της αναιρεσιβαλλόμενης δεν απαιτείτο επιπλέον ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και η σχετική έλλειψη δεν συνιστά ανεπάρκεια στις αιτιολογίες.

Εξάλλου, για την εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 300 ΑΚ, ως πταίσμα του ζημιωθέντος κατά την έννοια της διατάξεως αυτής νοείται ο δόλος και η αμέλεια αυτού κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 330 Α.Κ. (ΑΠ 487/2020, ΑΠ 2144/2013, ΑΠ 2252/2013, ΑΠ 1673/2013, ΑΠ 748/2008, ΑΠ 766/2007, ΑΠ 945/2002), όχι δε και η συνδρομή περιπτώσεως αντικειμενικής του ευθύνης, όπως, εν προκειμένω επιχειρείται εκ πλαγίου από τους αναιρεσείοντες, εκ του γεγονότος ότι και ο ενάγων (όπως οι ίδιοι για το δικό τους κατάστημα) δεν είχε νόμιμη άδεια λειτουργίας του εργοστασίου ξυλείας του, πλην όμως στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αιτιολογείται σαφώς ότι η μετάδοση της φωτιάς και η επέκτασή της στο κατάστημα του ενάγοντος οφείλεται στην ένταση και έκταση της πυρκαγιάς, η οποία είχε λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και επεκτάθηκε ταχύτατα από τους χώρους του εργοστασίου της πρώτης των εναγομένων στους γειτνιάζοντες κτιριακούς χώρους των υπόλοιπων καταστημάτων του οικοδομικού συγκροτήματος, μεταξύ των οποίων και το κατάστημα του ενάγοντος και ήταν αδύνατο να αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά με όποια μέσα πυροπροστασίας και, επομένως, κρίθηκε ότι δεν οφείλεται η έκταση της ζημίας του σε συνυπαιτιότητά του (ενάγοντος), ανεξαρτήτως του ότι το κατάστημά του δεν είχε νόμιμη άδεια λειτουργίας (όπως, άλλωστε, κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, και των εναγομένων, που όμως κρίθηκαν, στο πλαίσιο υποκειμενικής τους ευθύνης, υπαίτιοι για τη γένεση και εξάπλωση της πυρκαϊάς).

Επομένως, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, δεν παραβίασε ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 300 ΑΚ και, με επαρκή, σαφή και όχι αντιφατική, αιτιολογία απέρριψε την ένσταση συνυπαιτιότητας που προέβαλαν οι ήδη αναιρεσείοντες και ο σχετικός (2ος) λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Μετά την απόρριψη όλων των λόγων της, πρέπει να απορριφθεί η από 23-11-2022 αίτηση για αναίρεση της 538/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς και να διαταχθεί, κατά την παρ. 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ, η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου, που κατατέθηκε από τους αναιρεσείοντες κατά την άσκηση της αίτησής τους. Οι αναιρεσείοντες, που ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικασθούν στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το σχετικό νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23/11/2022 αίτηση για αναίρεση της 538/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.

Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες οκτακόσια (2800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Φεβρουαρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Οκτωβρίου 2024.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ