Supreme Court dismisses acquittal due to appellate court's failure to justify factual changes and procedural errors.

Sygn. akt V KKN 645/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 maja 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: Sędzia SN – Henryk Gradzik

Sędziowie:

SN – Józef Dołhy (spr.)

SN – Marek Sokołowski

Protokolant – Michał Wierzbowski

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Waldemara Smardzewskiego

po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2001 r.

sprawy R. K. i K. W.

oskarżonych z art. 80 § 1 i art. 94 § 1 w zw. z art. 5 uks

z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika Urzędu Celnego w L.

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L.

z dnia 16 lipca 1998 r., sygn. IV Ka […]

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L.

z dnia 29 stycznia 1998 r., sygn. Kws […]

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu

w L.;

zarządza zwrot na rzecz Urzędu Celnego w L. opłaty kasacyjnej.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w L. wyrokiem z dnia 29 stycznia 1998 r. uznał K. W.

i R. K. za winnych tego, że dnia 15 listopada 1995 r. w S., przekraczając granicę

z Niemiec do Polski, działając wspólnie i w porozumieniu, zaniżyli wartość

zgłoszonego do odprawy celnej samochodu osobowego marki „F. […]”,

przez co narazili Skarb Państwa na uszczuplenie cła w kwocie 3.633,40 złotych i

podatku w kwocie 3.996,40 złotych, tj. popełnienia przestępstwa skarbowego

określonego w art. 80 § 1 uks i art. 94 § 1 uks w zw. z art. 5 uks, i za to na mocy

art. 80 § 1 uks w zw. z art. 5 uks i art. 37 § 1 kk wymierzył oskarżonym kary

po 2.500 zł grzywny, a na podstawie art. 57 § 2 i 4 kk w zw. z art. 2 uks stosując

nadzwyczajne złagodzenie kary odstąpił od wymierzenia kary dodatkowej

przepadku samochodu osobowego „F. […]” i nakazał jego zwrot K. W..

Powyższy wyrok zaskarżył apelacją obrońca oskarżonych. Zarzucając

obrazę przepisów prawa procesowego i błąd w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę wyroku, skarżący wniósł o zmianę wyroku przez

uniewinnienie oskarżonych.

Sąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 16 lipca 1998 r. zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonych K. W. i R. K.

od zarzutu popełnienia przypisanego im czynu.

Od tego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonych K. W. i R. K. wniósł

pełnomocnik Urzędu Celnego w L., zarzucając „rażące naruszenie prawa mające

istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a w szczególności przepisów

art. 7, 167 i 366 § 1 kpk, przez dowolną ocenę przeprowadzonych dowodów

oraz nie przeprowadzenie dowodu z urzędu na okoliczność treści nieczytelnego

zdaniem sądu faxu oraz nieprawidłowy przebieg postępowania, w wyniku czego

nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy”. W konkluzji

autor kasacji wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy

sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej poparł kasację

pełnomocnika Urzędu Celnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony

wyrok istotnie zapadł z rażącą obrazą powołanych w niej przepisów

procesowych. Przede wszystkim słuszny jest zarzut obrazy art. 7 kpk, a w

konsekwencji również art. 424 § 1 pkt 1 kpk, jeśli się uwzględni, że sąd

odwoławczy dyskwalifikując ustalenia faktyczne poczynione przez sąd

pierwszej instancji uniewinnił oskarżonych od popełnienia przypisanego im

czynu, zaś swoją decyzję uzasadnił w sposób nader lakoniczny, ograniczając się

w zasadzie do rozważenia kwestii wiarygodności faktur zakupu samochodu,

natomiast nie wskazał przyczyn, dla których odmówił wiarygodności dowodom

przemawiającym przeciwko oskarżonym, ani też nie rozważył istoty

postępowania celnego i podatkowego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że w sytuacji

gdy sąd odwoławczy zmienia ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę

zaskarżonego wyroku, uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego powinno

zawierać

szczegółową

analizę

materiału

dowodowego

z

wyraźnym

podkreśleniem, dlaczego ustalenia sądu pierwszej instancji uznane zostały za

błędne oraz jakie fakty sąd ad quem przyjął za udowodnione lub nie

udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie podzielił

dowodów przeciwnych. W zakresie bowiem zmiany wyroku sądu meriti sąd

odwoławczy powinien stosować się do ogólnych zasad uzasadniania wiążących

sąd pierwszej instancji. Ograniczenie zaś uzasadnienia w takim wypadku do

odwołania się do argumentacji przedstawionej w uwzględnionej skardze

apelacyjnej, z pominięciem rzeczowej analizy zebranych dowodów oraz

brakiem ustosunkowania się do ustaleń i ocen przyjętych za podstawę

zaskarżonego wyroku, jest rażącym naruszeniem przepisów art. 424 i art. 457 §

2 kpk.

Powyższych wymagań nie spełniają pisemne motywy wyroku Sądu

Wojewódzkiego w L. z dnia 16 lipca 1998 r. i już z tego powodu wyrok ten

podlegał uchyleniu w postępowaniu kasacyjnym.

Istotne wątpliwości nasuwają wyprowadzone przez sąd odwoławczy

wnioski co do wiarygodności rachunków zakupu samochodu marki „F. […]”.

Przedmiotem oceny były trzy rachunki różniące się co do ceny samochodu: dwa

przedstawione przez oskarżonych – k. 3, 75 i tłumaczenie k. 23 i 76, jeden

uzyskany przez Urząd Celny – k. 3 i tłumaczenie k. 22. W celu wyjaśnienia

różnic ceny sprzedaży sąd pierwszej instancji na rozprawie w dniu 4 września

1997 r. podjął postanowienie dowodowe (k. 109 – 110), lecz zamierzonego

dowodu nie przeprowadził (k. 111). Sąd odwoławczy w swoich rozważaniach

kwestię powyższą zupełnie pominął. W tych warunkach uznanie, iż w sprawie

zaistniały nie dające się usunąć wątpliwości, było oczywiście przedwczesne.

Poza rozważaniami sądu odwoławczego znalazły się również kwestie

związane z istotą postępowania celnego i podatkowego w wypadku

sprowadzenia z zagranicy samochodu osobowego.

Wskazane uchybienia uzasadniają konieczność uchylenia zaskarżonego

wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym Sądowi Okręgowemu w L..

Przewodniczący: SSN (Henryk Gradzik)

Sędziowie: SN (Józef Dołhy)

SN (Marek Sokołowski)

aw

f/es