Supreme Court quashes lower court's equal cost sharing due to lack of reasoned justification under civil procedure law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's order for mutual cancellation of appeal costs because the decision lacked the required detailed reasoning. The appellant argued that the court incorrectly applied the principle of mutual cost cancellation instead of proportional distribution, citing violations of specific civil procedure articles. The court ruled that such a decision must be based on a precise assessment of each party's success and expenses, which was absent in the lower court's ruling.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 1 k.p.c.; Art. 100 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; Art. 398 § 15 k.p.c.; Art. 108 § 2 k.p.c.; Art. 391 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 21 k.p.c.: A lower court's decision to mutually cancel litigation costs is invalid if it fails to provide precise reasoning regarding the parties' success levels and expenses, as required by the principle of compensation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt V CZ 52/12
POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z powództwa D. F.-B.
przeciwko M. A.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 21 listopada 2012 r.,
zażalenia pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu
Okręgowego w O.
z dnia 27 grudnia 2011 r.,
uchyla
postanowienie
o
kosztach
postępowania
odwoławczego zawarte w pkt III (trzecim) wyroku i w tym
zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu
w
o kosztach
postępowania
Najwyższym.
O.,
pozostawiając
mu
zażaleniowego
rozstrzygnięcie
przed
Sądem
Uzasadnienie
Postanowieniem
zawartym
w
wyroku
z
dnia
grudnia
2011r.
Sąd Okręgowy w O. zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania
odwoławczego.
Postanowienie to zaskarżyła zażaleniem pozwana M. A., zarzucając
naruszenie art. 98, 99 i 100 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady
wzajemnego zniesienia kosztów, zamiast zasady stosunkowego ich rozdziału.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie
jest
zasadne.
Zgodnie
z
zasadą
zawinienia
oraz
odpowiedzialności za wynik procesu z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca
sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne
do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjątek od tej reguły zawiera art.
100 k.p.c., w którym wyrażona została zasada kompensaty kosztów procesu.
Zgodnie z nią, w razie częściowego uwzględnienia żądania lub obrony sąd może
orzec o wzajemnym zniesieniu kosztów, stosunkowym ich rozdziale lub obciążeniu
jednej ze stron obowiązkiem zwrotu całości kosztów. Ten wybór procesowy winien
być
podyktowany
względami
słuszności,
których
nie
należy
utożsamiać
z dowolnością. Podjęcie decyzji wymaga ustalenia zakresu, w jakim każda ze stron
utrzymała
się
z dochodzonym
żądaniem
lub
podjętą
obroną,
rozmiaru
poniesionych przez nie kosztów (sumy kosztów) oraz wysokości kosztów
przypadających na każdą z nich, stosownie do wyniku sporu. Dopiero rozważenie
tych wyliczeń zezwala na ocenę, czy adekwatną do wyniku sporu i wysokości
poniesionych
kosztów
jest
zasada
wzajemnego
zniesienia,
którą
należy
przyjmować za podstawę orzeczenia, jeśli żądanie uwzględnione zostało w około
połowie, przy mniej więcej równej wysokości poniesionych przez strony kosztów.
Powyższa wykładnia pojęcia reguły kompensacyjnej wynika z ugruntowanego
i
podzielanego
w
niniejszej
sprawie
stanowiska
Sądu
Najwyższego
(por. postanowienia Sądu najwyższego z dnia 28 lutego 1985 r., II CZ 21/85,
niepubl.; z dnia 10 maja 1985 r., II CZ 56/85, niepubl.; wyrok z dnia 11 grudnia
2007 r., I PK 157/07, OSNP 2009/3-4/33). Stosunkowy rozdział kosztów procesu
może być uznany za usprawiedliwiony w okolicznościach konkretnej sprawy, jeśli
różnica, zarówno w zakresie utrzymania się z żądaniem lub obroną, jak
i w rozmiarze poniesionych kosztów, jest istotna i zniesieniu ich sprzeciwiałyby się
względy słuszności. Zastosowanie go wymaga również dokonania opisanych
wyliczeń, spełniających określone kryteria wyodrębnione przez judykaturę Sądu
Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 października
1987 r., I CZ 126/97, niepubl.; z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSPiKA
1991/11-12/530 i wyrok z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004/4/63).
Zaskarżone postanowienie nie zawiera precyzyjnej argumentacji, która spełniałaby
powołane powyżej kryteria i uzasadniałaby dokonany wybór wzajemnego zniesienia
kosztów postępowania odwoławczego. Powyższe uniemożliwia dokonanie oceny
czy decyzja ta była miarodajnym osądem, adekwatnie rozważającym względy
słuszności, wynik sporu i wysokość kosztów poniesionych przez strony.
Z uwagi na powyższe względy zaskarżone postanowienie należało uchylić
w oparciu o art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i sprawę przekazać
Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Orzeczenie o kosztach
postępowania zażaleniowego pozostawione zostało końcowemu rozstrzygnięciu na
podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.
db