Supreme Court dismisses appeal; State, not municipality, liable for contracts made in its name.

Sygn. akt V CK 8/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 sierpnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

Protokolant Ewa Zawisza

w sprawie z powództwa "H." Sp. z o.o.

przeciwko Gminie Miasta C.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2006 r.,

kasacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W.

z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt [...],

oddala kasację.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. zasądził od pozwanej

Gminy na rzecz powodowej Spółki kwotę 22 525,02 zł z ustawowymi odsetkami i

oddalił powództwo w stosunku do Skarbu Państwa – Wojewody […].

Sąd Okręgowy w W. po rozpoznaniu apelacji pozwanej Gminy zmienił ten

wyrok w ten sposób, że powództwo w stosunku do Gminy oddalił. Rozstrzygnięcie

powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach:

W dniu 26 stycznia 1993 r. Wojewoda zawarł z Zarządem Miasta C.

porozumienie w sprawie wykonywania

niektórych zadań z zakresu ochrony

zdrowia, objętych administracją rządową. Środki finansowe na realizację zadań

powierzonych porozumieniem miał zapewnić Wojewoda (§ 5 ust. 1 porozumienia),

natomiast według § 6 ust. 2 porozumienia w razie niezawarcia do dnia 31 grudnia

danego roku aneksu w sprawie

dotacji na następny rok kalendarzowy,

porozumienie ulegało rozwiązaniu bez zachowania terminu wypowiedzenia. Aneks

dotyczący dotacji na rok 1998 został zawarty w dniu 10 marca 1998 r. Wojewoda

wykonał swoje zobowiązania wynikające z porozumienia.

Powód sprzedał Zakładowi Opieki Zdrowotnej w 1998 r. środki czystości na

łączna kwotę 22 525,02 zł, jednak nie uzyskał zapłaty. Zakład ten uzyskał

samodzielność i osobowość prawną w listopadzie 1998 r.

Sąd Okręgowy odmiennie niż Sąd Rejonowy uznał, że za zobowiązania

Zakładu Opieki Zdrowotnej

do daty uzyskania przez ten Zakład

osobowości

prawnej odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa, a nie pozwana Gmina. Podstawę

prawną wspomnianego porozumienia stanowił art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca

1990 r. o samorządzie gminnym, dalej jako: „ustawa z dnia 8 marca 1990 r.” (tekst

jedn. Dz. U z 1996 r., Nr 13, poz. 74), zgodnie z którym zadania z zakresu

administracji rządowej gmina mogła wykonywać na podstawie porozumienia z

organami tej administracji. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana Gmina realizując

zadania objęte

tym porozumieniem działała na rachunek i w imieniu Skarbu

Państwa. Mimo zawartego porozumienia Zakład Opieki Zdrowotnej nadal był

publicznym zakładem opieki zdrowotnej, działającym w formie jednostki budżetowej

podległej wojewodzie i za jego zobowiązania odpowiedzialność ponosi wyłącznie

Skarb Państwa. Sąd Okręgowy uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia

jest okoliczność, że pozwana Gmina otrzymała dotacje na 1998 r. w pełnej

wysokości, ani też data podpisania aneksu w przedmiocie tych dotacji.

Kasacja strony powodowej oparta została na podstawie naruszenia art. 33

ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie,

dalej jako „ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r.” (tekst jedn. Dz. U. 2001 r., Nr 80, poz.

872) oraz art. 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. poprzez uznanie, że

odpowiedzialność za wykonanie porozumienia zawartego

w dniu 26 stycznia

1993 r. ponosi Skarb Państwa - Wojewoda, zamiast uznania, że odpowiedzialność

tę ponosi pozwana Gmina, a także art.2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. przez

niezastosowanie art. 2 tej ustawy. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów

prawa procesowego – art. 328 § 2 w zw. z art. 391 k.p.c., art. 382 i 385 k.p.c.

Wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w stosunku do

pozwanej Gminy, ewentualnie uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Bezzasadna jest podstawa kasacyjna naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku – wbrew twierdzeniom strony powodowej

odpowiada wymaganiom określonym w art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,

z kolei zarzut naruszenia art. 382 k.p.c., poza powołaniem kilku orzeczeń Sądu

Najwyższego, nie został uzasadniony w stopniu pozwalającym jego uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma kwestia, kto odpowiada za

nie wykonanie zobowiązania, powstałego w wyniku zawarcia umów sprzedaży

środków czystości przez powodową Spółkę.

Odnosząc się do tej kwestii, należy zauważyć, że zarówno w obecnie

obowiązującej ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej

w województwie (jedn. tekst Dz.U. 2001, Nr 80, poz. 872 ze zm.), jak i poprzednio

w ustawie z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji

ogólnej (Dz.U. Nr 21, poz. 123 ze zm.), przewidziana została możliwość

powierzenia przez wojewodę prowadzenia, w jego imieniu, niektórych spraw

z zakresu swoich kompetencji, także wydawania decyzji administracyjnych

w pierwszej instancji, m.in. gminom położonym na terenie województwa (art. 33

ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca

1990 r.). Powierzenie to następowało w drodze porozumienia ogłaszanego

w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca

1998 r. oraz art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r.). W obu ustawach

jednoznacznie stwierdza się, że powierzone sprawy są prowadzone w imieniu

wojewody co oznacza, iż Skarb Państwa nie zostaje zastąpiony przez gminę,

a jedynie jego sprawy są przez tę gminę prowadzone.

Powszechnie przyjmuje się, że porozumienie, o którym mowa wyżej, ma

dwojaki charakter - zarówno administracyjno-prawny, jak i cywilno-prawny. Musi to

prowadzić do wniosku, że w płaszczyźnie stosunków cywilno-prawnych nie jest

wykluczone powstanie pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez

wojewodę a gminą, której powierzono prowadzenie określonych spraw, stosunku

prawnego zbliżonego do stosunku kreowanego umową zlecenia. Do takich

stosunków prawnych stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia (por. art.

750 k.c.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zatem prawidłowa jest ocena,

zgodnie z którą umowy zawarte przez pozwaną Gminę z powodową Spółką, zostały

zawarte w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa - Wojewody. Odpowiednie

zastosowanie do porozumienia zawartego w niniejszej sprawie przepisów kodeksu

cywilnego normujących umowę zlecenia powoduje, że możliwe jest zastosowanie

także art. 734 § 2 k.c. (w związku z art. 33 ust. 1 ustawy o administracji rządowej

w województwie ewentualnie z art. 8 ust. 1 ustawy o terenowych organach

rządowej administracji ogólnej), gdy Gmina, wykonując powierzone zadania,

dokonuje czynności prawnych z innymi podmiotami. Trafne jest zatem stanowisko

Sądu Okręgowego, zgodnie z którym pozwana Gmina działała w imieniu i na rzecz

Skarbu Państwa - Wojewody. Zatem to Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność

kontraktową za nie wykonanie zobowiązań powstałych w wyniku czynności

prawnych dokonanych przez Gminę (por. wyrok SN z dnia 6 października 2004 r., II

CK 29/04, nie publikowany, wyrok SN z dnia 12 marca 2004 r., II CK 64/03, nie

publikowany).

Z tych względów kasacja powodowej Spółki podlegała oddaleniu, jako

pozbawiona usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 k.p.c.).