Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KO 167/25 Generato dall'IA

Supreme Court transfers criminal case to another district court due to judge-victim relationship compromising impartiality.

Numero d'incarto IV KO 167/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the Regional Court in Białystok's request to transfer the criminal case to the Regional Court in Sokołów Podlaski. The Regional Court argued that the victim was a well-known judge from the higher court in Białystok, creating reasonable doubts about the impartiality of local judges due to their professional and social ties. The Supreme Court agreed, ruling that the external image of the judiciary requires avoiding situations where an observer might question the objectivity of the proceedings, thus prioritizing the integrity of the justice system over local convenience.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 37 k.p.k.; When the victim is a judge of a higher court than the territorial competent court, the case must be transferred to ensure the external image of justice and avoid reasonable doubts regarding the impartiality of the proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
transfer of jurisdiction impartiality of judge judge-victim relationship external image of justice reasonable doubts integrity of justice system art. 37 k.p.k. risoluzione del conflitto di competenza

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 37 k.p.k.
innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie oskarżonego M.
art. 212 § 1 k.k
R., oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k.
art. 37 k.p.k
innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21).Sytuacja, gdy sędzia sądu nadrzędnego nad sądem właściwym jest pokrzywdzonym, uzasadnia przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2025 r., V KO 15/25
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., III KO 189/24
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2024 r., I KO 31/24
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2025 r., I KO 11/25
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2025 r., I KO 11/25).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KO 167/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M. R., oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 29 października 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Białymstoku, zawartego w postanowieniu z dnia 25 września 2025 r., XIII K 1115/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 25 września 2025 r., XIII K 1115/25, Sąd Rejonowy w Białymstoku zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy M. R. innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie oskarżonego M. R. pokrzywdzonym jest sędzia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku X. Y., która jest powszechnie znana osobom bezpośrednio bądź pośrednio związanym z białostockim wymiarem sprawiedliwości z racji wieloletniego sprawowania przez nią obowiązków orzeczniczych w białostockich sądach wszystkich szczebli — począwszy od Sądu Rejonowego w Białymstoku poprzez Sąd Okręgowy w Białymstoku, na Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku skończywszy.

Niewątpliwie jest również znana wielu stronom występującym w sprawach, w których orzekała. Dlatego też rozstrzyganie w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy w Białymstoku mogłoby wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności jakiegokolwiek sędziego podejmującego w niej określone czynności. Zdaniem Sądu Rejonowego już sam fakt wyeksponowanej wyżej znajomości z sędzią X. Y., która w przypadku wielu sędziów Sądu Rejonowego w Białymstoku wykraczała i nadal wykracza poza ramy znajomości czysto służbowej, mógłby rodzić w świadomości nie tylko stron niniejszego postępowania, ale również postronnych obserwatorów, swoistego rodzaju przeświadczenie co do tego, że w razie pozostawienia sprawy do rozpoznania w Sądzie Rejonowym w Białymstoku jako miejscowo właściwym mogłaby zostać rozstrzygnięta nieobiektywnie właśnie z racji tak eksponowanych kontaktów natury zawodowej oraz towarzyskiej łączących wielu sędziów tego Sądu z pokrzywdzoną.

We wniosku zawarto także sugestię przekazania sprawy poza obszar apelacji białostockiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny, dlatego też Sąd Najwyższy postanowił o przekazaniu sprawy Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim.Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18).

Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21).Sytuacja, gdy sędzia sądu nadrzędnego nad sądem właściwym jest pokrzywdzonym, uzasadnia przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Wydaje się racjonalnym przyjęcie, że jeżeli pokrzywdzonym lub stroną procesu jest sędzia sądu hierarchicznie wyższego nad sądem terytorialnie właściwym, to sąd ten nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (wykluczenie procedury potencjalnych wyłączeń poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 lutego 2025 r., V KO 15/25; z dnia 18 grudnia 2024 r., III KO 189/24; z dnia 22 maja 2024 r., I KO 31/24).

Pod uwagę należy wziąć również znaczący staż orzeczniczy sędziego pokrzywdzonego przestępstwem oraz okoliczność, że jest to osoba powszechnie znana i utrzymująca stosunki zawodowe i koleżeńskie z innymi sędziami (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2025 r., I KO 11/25). Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim, a więc Sąd Rejonowy znajdujący się poza obszarem apelacji białostockiej (jednostka nadrzędna – Sąd Apelacyjny w Lublinie).

Jednocześnie z uwagi na kryteria geograficzne udział uczestników w czynnościach postępowania nie powinien być utrudniony ponad miarę.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.][r.g.] ‎