Supreme Court dismisses defense request for ex officio retrial due to lack of judicial independence violation. The court found the judge's appointment occurred after the verdict. The defense argued the judge lacked independence due to KRS composition. The court ruled the judge was appointed post-verdict and under old KRS rules. Thus, no violation of judicial independence standards existed. The request for retrial was therefore rejected. The case concerns Article 439 of the Criminal Procedure Code. The outcome was a dismissal of the retrial request. The legal issue is the composition of the court. The court applied the principle of judicial independence. The defense's arguments were not substantiated. The judgment is final and binding. The case is closed. The decision is from October 30, 2025. The case number is IV KO 145/25.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense's request for an ex officio retrial based on Article 542 § 3 of the Criminal Procedure Code. The defense argued that a judge in the first instance lacked independence because they were appointed by the Judicial Council composed under new rules after the verdict. The court found that the judge was appointed to the district court only in 2024, after the 2023 verdict, and was delegated to the regional court under old rules. Consequently, the court determined no violation of judicial independence standards occurred, leading to the rejection of the retrial request.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k. The Supreme Court held that a request for ex officio retrial based on a lack of judicial independence is inadmissible if the judge in question was appointed to the bench after the final judgment was rendered, thereby satisfying the requirements of independence and impartiality.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KO 145/25 ZARZĄDZENIE Dnia 30 października 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie B. K. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in., w związku z pismem obrońcy skazanego z dnia 13 sierpnia 2025 r. o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt II AKa 327/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV K 189/22, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario zarządza:
1. stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania z urzędu;
2. odpis zarządzenia doręczyć skazanemu oraz jego obrońcy wraz z pouczeniem o braku zażalenia;
3. zakreślić numer sprawy jako załatwionej w inny sposób.
UZASADNIENIE
W dniu 28 sierpnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy skazanego B. K. datowane na 13 sierpnia 2025 r., zawierające wniosek o rozważenie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r. o sygn. akt II AKa 327/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2023 r. o sygn. akt IV K 189/22. W ocenie autora sygnalizacji w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegającego ,,na nienależytej obsadzie sądu poprzez branie udziału w wydaniu tego orzeczenia osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS”.
Obrońca wskazując w dalszej części pisma, że powołanym sędzią jest X. Y. rozpoznająca sprawę w Sądzie Okręgowym w Gliwicach, powołał się na poglądy wyrażone w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., w sprawie sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, a także orzecznictwie międzynarodowym. W konsekwencji, obrońca skazanego wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt II AKa 327/23 i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV K 189/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach jako sądowi pierwszej instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Na wstępie należy podkreślić, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony.
Nie przekreśla to możliwości wykorzystania inicjatywy stron w celu skorygowania rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Z tych też względów pełne zastosowanie znajduje tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronom wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w przypadku braku zaistnienia uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu takiego postępowania, nie wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji usterka nie występuje (zob. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, nr 6, poz. 48).
Tym samym w realiach niniejszej sprawy wystarczające byłoby jedynie pisemne zawiadomienie skazanego i jego obrońcy o braku przesłanek do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, niemniej za celowe uznano syntetyczne wyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia. Obrońca skazanego zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. upatruje w zasiadaniu w składzie orzekającym w sądzie pierwszej instancji X. Y., która – jego zdaniem – została powołana na urząd sędziego z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Rzecz jednak w tym, że ww. w trakcie postępowania prowadzonego przeciwko B. K. o sygnaturze IV K 189/22 była sędzią Sądu Rejonowego w Gliwicach, zaś w Sądzie Okręgowym w Gliwicach orzekała na mocy delegacji Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2022 r. wydanej na podstawie art. 77 § 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (k. 1351). Jednocześnie Sąd Najwyższy ustalił z urzędu, że na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach wymieniona sędzia powołana została dopiero postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] 2024 r. w wyniku podjętej przez Krajową Radę Sądownictwa uchwały z dnia [...] 2024 r., o nr [...], zaś uroczyste wręczenie aktu powołania i złożenie ślubowania miało miejsce w dniu [...] 2024 r.
Z kolei do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach, X. Y. została powołana postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] 2009 r., wręczonym podczas uroczystości w dniu 9 czerwca 2009 r., w wyniku uprzednio podjętej uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa. Tym samym w badanej sprawie w ogóle nie zachodzi problematyka spełnienia przez ww. sędziego standardów niezależności i niezawisłości, o której mowa w przywołanym orzecznictwie krajowym i międzynarodowym, skoro urząd sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach sędzia X.
Y. zaczęła sprawować już po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie IV K 189/22 z dnia 19 kwietnia 2023 r., a powołanie na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach nastąpiło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wskazywane przez autora pisma uchwały SN i orzecznictwo trybunałów międzynarodowych nie odnosiły się do kwestii udziału w składach orzekających sędziów delegowanych.Reasumując, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie ujawniły się uchybienia wymienione w art. 439 § 1 k.p.k., to konsekwencją musiało być stwierdzenie braku podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt II AKa 327/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV K 189/22.Mając na względzie powyższe, zarządzono jak na wstępie. [J.J.][r.g.]