Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 482/20 Generato dall'IA

Supreme Court quashes criminal sentence's compensation order due to violation of civil proceedings anticumulation clause.

Numero d'incarto IV KK 482/20
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the fourth paragraph of the Regional Court's judgment, which imposed a civil compensation order on the defendant. The Regional Court had granted the prosecutor's request for full restitution without verifying if the debt was already the subject of a separate civil lawsuit. The Court ruled that this violated the statutory anticumulation clause, as the compensation order was procedurally inadmissible when the claim was already being litigated in civil court.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 415 § 1 k.p.k.; Art. 46 § 1 k.k.: The imposition of a compensatory order in criminal proceedings is inadmissible if the same claim is the subject of pending civil proceedings, as the anticumulation clause prohibits dual proceedings on the same issue.

Parole chiave

Generato dall'IA
anticumulation clause compensatory order civil proceedings criminal compensation procedural violation dual proceedings Supreme Court cassation mancanza di prova

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 415 § 1 k.p.k.
335 § 1 k.p.k., a w konsekwencji także art. 415 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora i wydaniu wobec oskarżonej na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2019 r.
Art. 46 § 1 k.k.
na okres 1 tygodnia i zobowiązanie oskarżonej na podstawie art. 46 § 1 k.k. do naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody w zakresie nieuregulowanym, tj.
Art. 343 § 3 k.p.k.
Ustalenie tej okoliczności winno z kolei spowodować podjęcie przez Sąd czynności przewidzianych w art. 343 § 3 k.p.k. (uzależnienie uwzględnienia wniosku od dokonania w nim przez prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego), bądź w art.
Art. 343 § 7 k.p.k.
(uzależnienie uwzględnienia wniosku od dokonania w nim przez prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego), bądź w art. 343 § 7 k.p.k. (zwrot sprawy prokuratorowi).
art. 286 § 1 k.k
skazanej z art. 286 § 1 k.k.
art. 335 § 1 k.p.k
, na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., skierował do Sądu Rejonowego w J.
art. 46 § 1 k.k
na okres 1 tygodnia i zobowiązanie oskarżonej na podstawie art. 46 § 1 k.k.
art. 70 § 1 k.k
art. 39 pkt 8 k.k
art. 415 § 1 k.p.k
335 § 1 k.p.k., a w konsekwencji także art. 415 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora i wydaniu wobec oskarżonej na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2019 r.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 482/20 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Andrzej Stępka‎SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Małgorzata Gierczak w sprawie J. M. skazanej z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 listopada 2020 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 8 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla pkt IV zaskarżonego wyroku, a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIEProkurator Prokuratury Rejonowej w J. , na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., skierował do Sądu Rejonowego w J. wniosek o uznanie J. M. za winną popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i wymierzenie jej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie na tablicy ogłoszeń Sądu Rejonowego w J. na okres 1 tygodnia i zobowiązanie oskarżonej na podstawie art. 46 § 1 k.k. do naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody w zakresie nieuregulowanym, tj. poprzez zapłatę 12.184 zł na rzecz P. S.A.

W uzasadnieniu podano, że oskarżona złożyła wniosek o wydanie wyroku skazującego i uzgodniła wymiar kary, środka karnego i środka kompensacyjnego.Wyrokiem z dnia 8 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w J.:1.uznał oskarżoną za winną tego, że w dniu 20 sierpnia 2018 r. w J., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła P. S.A. z siedzibą w B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pożyczki gotówkowej (…) w kwocie 12744 zł wprowadzając w błąd przedstawiciela wskazanego podmiotu co do zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy, czym działała na szkodę P. S.A., tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i na tej podstawie wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;2.na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat;3.na podstawie art. 43b w zw. z art. 39 pkt 8 k.k. podał wyrok do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie go na tablicy ogłoszeń Sądu Rejonowego w J. przez okres jednego tygodnia;4.na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego P. S.A. 12.184 zł;5.zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych, a wydatkami obciążył Skarb Państwa.Orzeczenie to odpowiadało w swojej treści wnioskowi prokuratora oraz oświadczeniom oskarżonej zawartych na k – 42 – 44 akt sprawy.Opisany wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 16 lipca 2019 r.Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w J.

„w części dotyczącej orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody” wywiódł na korzyść skazanej Prokurator Generalny, który zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., a w konsekwencji także art. 415 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora i wydaniu wobec oskarżonej na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2019 r. wyroku skazującego za czyn z art. 286 § 1 k.k., z jednoczesnym orzeczeniem na podstawie art. 46 § 1 k.k. środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości, pomimo, że wynikające z popełnienia wskazanego przestępstwa roszczenie było już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu toczącym się z inicjatywy pokrzywdzonego” i wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w pkt IV zaskarżonego wyroku, nakładającego na oskarżoną obowiązek naprawienia szkody.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiło uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Zgodnie z art. 415 § 1 zd. drugie k.p.k. obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.W dniu 22 stycznia 2019 r. do Sądu Rejonowego w P. wpłynął pozew P. S.A. o zapłatę przez skazaną 12.756,77 zł na podstawie weksla stanowiącego zabezpieczenie umowy pożyczki.

W aktach sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą I C (…), na k – 26 – 32 znajdują się kopie dokumentów związanych z umową pożyczki z dnia 20 sierpnia 2016 r. ((…)) zawartej pomiędzy P. S.A. a skazaną. Nie ulega wątpliwości, że roszczenie cywilne wiązało się z tą samą umową, która stanowiła kanwę postępowania karnego (k – 3 – 18 akt sprawy karnej). Wyrokiem z dnia 5 listopada 2019 r. Sąd Rejonowy w P. zasądził od skazanej na rzecz P. S.A. 5.500 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie równymi dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od stycznia 2019 r. do dnia zapłaty, a w pozostałej części powództwo oddalił.

Orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt I Ca (…) m.in. w ten sposób, że zasądzono od skazanej na rzecz P. S.A. 7.256,77 zł i oddalono powództwo w pozostałym zakresie.Z przedstawionych faktów wynika w oczywisty sposób, że w chwili wyrokowania przez Sąd Rejonowy w J. w sprawie II K (…), toczyło się w innej – cywilnej sprawie postępowanie, którego przedmiotem było roszczenie, o którym orzeczono w pkt IV zaskarżonego kasacją wyroku (tożsamość przedmiotowa i podmiotowa).

Ze względu na zawartą w art. 415 § 1 k.p.k. klauzulę antykumulacyjną orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 k.k. środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia przez skazaną szkody przez zapłatę na rzecz P. S.A, 12.184 zł było w tej sytuacji niedopuszczalne.Naruszenie klauzuli antykumulacyjnej było jednak konsekwencją naruszenia przepisów procesowych, do którego doszło w fazie postępowania przygotowawczego, a także, co ma znaczenie z punktu widzenia oceny skuteczności kasacji, także w fazie postępowania sądowego.Na k – 35 akt sprawy znajduje się notatka funkcjonariusza policji z dnia 25 kwietnia 2019 r., w której relacjonuje on rozmowę telefoniczną z pracownikiem pokrzywdzonej firmy i wskazuje, że P. S.A. w dniu 18 stycznia 2019 r. wystąpił do sądu o wydanie zakazu zapłaty w związku z tym, że skazana nie uregulowała zadłużenia, które na dzień sporządzenia notatki miało wynosić 12.184 zł.

Informacji tej nie zweryfikowano w postępowaniu przygotowawczym, czego dowodzi treść wniosku sporządzonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., ani w postępowaniu sądowym, zważywszy na treść pkt IV zaskarżonego kasacją wyroku. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu kasacji, wniosek oskarżyciela złożony w trybie konsensualnym przewidzianym w art. 335 § 1 k.p.k., nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania jego kontroli i sprawdzenia, czy spełnia on wszystkie z prawem przewidziane wymogi, jak również nie daje umocowania do odstąpienia od dalszej analizy, czy zaproponowane przez oskarżonego kara i inne środki prawnokarnej reakcji odpowiadają prawu materialnemu.

Dostrzeżenie opisanej wcześniej notatki urzędowej winno spowodować podjęcie w fazie postępowania sądowego czynności zmierzających do ustalenia, czy przedmiotem innego postępowania nie jest roszczenie, co do którego ma zostać zastosowany środek kompensacyjny. Ustalenie tej okoliczności winno z kolei spowodować podjęcie przez Sąd czynności przewidzianych w art. 343 § 3 k.p.k. (uzależnienie uwzględnienia wniosku od dokonania w nim przez prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego), bądź w art. 343 § 7 k.p.k. (zwrot sprawy prokuratorowi).

Czynności takie w rozważanej sprawie nie zostały podjęte, co spowodowało bezkrytyczne uwzględnienie wniosku prokuratora, a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 415 § 1 k.p.k.Opisane uchybienie miało charakter rażący i w istotny sposób wpłynęło na treść zaskarżonego wyroku.Kierując się powyższym należało uchylić pkt IV wyroku Sądu Rejonowego w J., przy czym, w realiach rozważanej sprawy, zbędne było wydawanie orzeczenia następczego, zwłaszcza że w przedmiocie roszczenia o naprawienie szkody prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym.