Supreme Court dismisses appeal as obviously groundless regarding evidence evaluation in teacher negligence case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Minister of Justice's cassation appeal as obviously groundless, upholding the lower court's acquittal of three school directors. The defendants argued that the regional court failed to consider contradictory witness testimony, violating the principle of free evaluation of evidence. The court rejected this, noting the lower court thoroughly analyzed all evidence, including witness credibility, and that the cassation court cannot re-evaluate facts.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 410 k.p.k.; Art. 7 k.p.k.: The cassation court cannot re-evaluate evidence or facts; a cassation appeal is obviously groundless if the lower court properly considered all evidence and its findings are logical and based on life experience.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 402/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Małgorzata Wąsek-WiaderekSSN Włodzimierz WróbelProtokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiejw sprawie L.M., W.U. i J.S. oskarżonych z art. 231 § 1 k.k. i innychpo rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 6 listopada 2019 r.,kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść oskarżonychod wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II K (…), 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego;
3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz W. U. kwotę 1.200,00 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II K (…), po rozpoznaniu sprawy z subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez J. i J.K.1 – rodziców K.K., Sąd Rejonowy w R. uniewinnił:1.L.M. od czynu polegającego na tym, że „w okresie od września 2008 r. do 19 maja 2009 r. będąc dyrektorem Gimnazjum w W., pomimo uzyskanych informacji o aktach przemocy fizycznej i psychicznej na osobie K.K. popełnionych przez uczniów na terenie jednostki oświatowej, której był dyrektorem, nie podjął działań zmierzających by temu zapobiec w wyniku czego K.K. popełnił samobójstwo”, tj. od czynu z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 207 § 3 k.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 1 k.k.;2.W.
U. od czynu polegającego na tym, że „w okresie od stycznia 2003 r. do września 2007 r. będąc dyrektorem Szkoły Podstawowej w W., pomimo uzyskanych informacji o aktach przemocy fizycznej i psychicznej na osobie K.K. popełnionych przez uczniów na terenie jednostki oświatowej, której był dyrektorem, nie podjął działań zmierzających by temu zapobiec w wyniku czego K.K. popełnił samobójstwo”, tj. od czynu z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 207 § 3 k.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 1 k.k.;3.J.S. od czynu polegającego na tym, że „w okresie od września 2007 r. do czerwca 2008 r. będąc dyrektorem Szkoły Podstawowej w W., pomimo uzyskanych informacji o aktach przemocy fizycznej i psychicznej na osobie K.K. popełnionych przez uczniów na terenie jednostki oświatowej, której była dyrektorem, nie podjęła działań zmierzających by temu zapobiec w wyniku czego K.K. popełnił samobójstwo”, tj. od czynu z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 207 § 3 k.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 1 k.k.;
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r, sygn. akt II Ka (…), Sąd Okręgowy w R. utrzymał w mocy postanowienie tego Sądu z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II Ka (…), w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania apelacji wniesionej od powołanego wyżej wyroku przez pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w R. wniósł w dniu 10 lipca 2018 r., na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zarzucił w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., polegające na oparciu wydanego rozstrzygnięcia na części okoliczności ujawnionych w toku rozprawy i dowolnym uznaniu, że W.U. i L.M. nie wiedzieli, że zgłaszane im po 10 stycznia 2007 r. negatywne zachowania wobec K.K. zaczęły przekraczać zwykłe zachowania negatywne spotykane w warunkach szkolnych, zaś J.S. w ogóle takie przypadki nie były zgłaszane, co skutkowało błędnym uznaniem, że oskarżeni nie byli zobligowani w ramach obowiązków związanych z pełnionymi przez nich funkcjami dyrektorów placówek oświatowych do podjęcia działań przewidzianych dla sytuacji, w których z powodu agresji ze strony uczniów dochodzi do zagrożenia życia i zdrowia innych uczniów, co skutkowało niezasadnym uznaniem, iż zachowanie oskarżonych nie wypełniło znamion określonych w art. 231 § 1 i 3 k.k.”.
W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a stanowisko to poparli uczestniczący w rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej, oskarżyciela subsydiarna J.K. oraz oskarżyciele posiłkowi E.K. i K.K..Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, na niekorzyść oskarżonych, została wprawdzie wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k., liczonego od dnia wydania – co sygnalizowano wyżej – postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II Ka (…), nie mogła jednak zostać uwzględniona.Przepis art. 523 § 1 k.p.k. określający ustawowe podstawy kasacji przewiduje, że tego rodzaju nadzwyczajny środek zaskarżenia może być wniesiony tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Powyższe oznacza, że podstawą kasacji nie może być zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, a podniesienie tego rodzaju zarzutu przez autora skargi i pozorne nazwanie go zarzutem naruszenia prawa ani nie obliguję, ani nawet nie uprawnia sądu kasacyjnego do jego rozpoznania. Powołane wyżej wymogi, których uzupełnieniem jest art. 526 § 1 k.p.k. nakazujący podanie w kasacji na czym polega zarzucane uchybienie, dotyczą nie tylko stron postępowania, lecz także podmiotów szczególnych określonych w art. 521 § 1 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2017 r., V KK 170/16).
Co więcej, również wskazane podmioty wnosząc kasację muszą uwzględniać granice jej rozpoznania przez Sąd Najwyższy (art. 536 k.p.k.), a w wypadku skierowania tego środka zaskarżenia na niekorzyść skazanego (oskarżonego) uwzględniać ograniczenie możliwości orzeczenia przez sąd, w tym i kasacyjny (arg. art. 518 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 pkt 3 k.p.k.) na niekorzyść jedynie w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym.Tych wszystkich, określonych wyżej wymogów wniesiona w tej sprawie kasacja nie spełnia.Zarówno sam zarzut sformułowany w jej petitum, jak i mająca go wspierać w części motywacyjnej argumentacja, nie pozostawiają wątpliwości, że w rzeczywistości skarżący nie podnosi naruszenia prawa, lecz kwestionuje ustalenia faktyczne, które poczynione zostały przez Sąd Rejonowy w R..
Do tego bowiem sprowadza się w twierdzenie autora kasacji, zdaniem którego ustalenie tego Sądu, że W.U. i L.M. nie wiedzieli, iż zgłaszane im po dniu 10 stycznia 2007 r. negatywne zachowania wobec K.K. zaczęły przekraczać zwykłe zachowania negatywne spotykane w warunkach szkolnych, zaś J.S. w ogóle takie przypadki nie były zgłaszane – pozostaje w sprzeczności z treścią zebranych i ujawnionych w toku rozprawy dowodów. Co więcej, jak wynika to z treści zarzutu, przy dokonywaniu tych ustaleń pominąć miał Sąd Rejonowy – zadaniem skarżącego – część z przeprowadzonych w toku postępowania dowodów, odwołując się w uzasadnieniu kasacji do zeznań świadków J. i J.K.1, K.K. i E.K., Z.G., S.G., M.G., Z.L. oraz D.B., P.F. (powinno być F.
– uwaga SN), D.M., Ż.P. (powinno być P. – uwaga SN), M.M. i M.A.. Skarżący w ten sposób ignoruje wszelako utrwalony zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie pogląd, że art. 410 k.p.k. nakazujący uwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie nie może być rozumiany w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń sądu. Jest to oczywiście niemożliwe, gdy z różnych dowodów wynikają sprzeczne okoliczności. Nie można więc tego rodzaju zarzutu opierać na tym, iż pewne dowody nie stanowiły podstawy ustaleń, jeżeli sąd rozważył je i ocenił ich znaczenie w sposób określony w art. 7 k.p.k. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 grudnia 2011 r., II KK 183/11 i z dnia 26 marca 2014 r., III KK 396/13 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 lutego 2014 r., II KK 17/14, z dnia 14 czerwca 2013 r., IV KK 82/13, z dnia 28 lutego 2013 r., IV KK 389/12).
Tak właśnie się stało w niniejszej sprawie, bowiem dowody z zeznań osób wskazanych w kasacji były przedmiotem rozważań sądu meriti, a dokonanie ustaleń faktycznych jedynie w oparciu o część depozycji świadków, w związku z uznaniem ich w określonym zakresie za niewiarygodne (chociażby J.K., J.K.1, E.K., D.B., P.F., Ż.P., D.M., M.A., czy M.M. ) nie może stanowić o obrazie art. 410 k.p.k. Zresztą nie dotyczy to wyłącznie depozycji powołanych wyżej osób ponieważ w sposób równie krytyczny sąd meriti oceniał wyjaśnienia oskarżonych, którym również we wskazanych przez siebie częściach wiarygodności odmówił.Natomiast odnosząc się do drugiego powołanego w kasacji jako naruszonego art. 7 k.p.k. podkreślenia wymaga, że jej autor nie pokusił się nawet o próbę wykazania, z jakich to konkretnych zeznań świadków, rzekomo nieuwzględnionych przez Sąd, wyprowadził wniosek o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów.
Takie twierdzenie razi dowolnością szczególnie jeżeli zestawi się je ze pisemnym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, w którym każdy z przeprowadzonych i ujawnionych dowodów poddany został szczegółowej, a nawet wręcz drobiazgowej analizie. W ocenie tych dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy nie ma luk, odnosi się ona do depozycji poszczególnych świadków składanych na różnych etapach postepowania, rozważania co do ich wiarygodności czynione są w zestawieniu z zeznaniami innych przesłuchiwanych osób, a wyprowadzone z tego wnioski zgodne są z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Te ostatnie uwagi Sąd Najwyższy poczynił zresztą niejako na marginesie, ponieważ nie jest jego rolą w postępowaniu kasacyjnym ponowna ocena dowodów i weryfikacja ustalonych w sprawie faktów.Reasumując, stwierdzić należy, że wskazywane w kasacji uchybienia, których miał się dopuścić w toku postępowania i wyrokowania Sąd Rejonowy w R. w rzeczywistości nie wystąpiły. Skoro więc podniesiony zarzut okazał się chybiony, a Sąd Najwyższy nie ujawnił okoliczności obligujących do orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami (art. 536 k.p.k.), jedynym możliwym rozstrzygnięciem było oddalenie kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jako oczywiście bezzasadnej.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 in fine k.p.k., natomiast zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego W.
U. poniesione przez niego wydatki na ustanowienie obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym kierowano się treścią art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k., uwzględniając co do wysokości tych wydatków przepis § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. 2015, poz. 1800).as