Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 396/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to lack of absolute ground for cassation regarding judge recusal.

Numero d'incarto IV KK 396/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal without examination, ruling it inadmissible under the law. The defense argued that a judge should have been recused due to a prior case involving the same evidence, but the appellate court found no absolute ground for recusal. The Supreme Court held that such a procedural defect constitutes only a relative ground for appeal, making the cassation complaint inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.; Art. 438 pkt 2 k.p.k.; Art. 523 § 2 k.p.k.; Art. 531 § 1 k.p.k. A procedural defect where a judge previously evaluated evidence in a related case constitutes only a relative ground for appeal, not an absolute ground for cassation, rendering the cassation inadmissible.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation inadmissibility judge recusal relative ground appeal absolute ground cassation procedural defect same evidence material inadmissible complaint sottrazione dell'iva

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
Nadmienić należy, że w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia Sąd Okręgowy w Gliwicach w sposób szeroki omówił względy, które zadecydowały o uznaniu podniesionego przez obrońcę zarzutu obrazy art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. polegającego na wydaniu wyroku przez sędziego, który powinien podlegać wyłączeniu; błędu ‎w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez dokonanie błędnej oceny ustaleń przeprowadzonych w toku postępowania dowodowego; obrazę przepisów postępowania, a to art.
Art. 438 pkt 2 k.p.k.
Abstrahując od tego, iż w przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie zaistniała, co w sposób wyczerpujący i jasny przedstawił sąd odwoławczy w podsekcji 3.2 uzasadnienia, takie rażące uchybienie prawa procesowego stanowi względną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 438 pkt 2 k.p.k.
Art. 523 § 2 k.p.k.
‎i art. 523 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 531 § 1 k.p.k.
akt II K 1022/19, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 530 § 2 k.p.k.
z art. 530 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 429 § 1 k.p.k.
z art. 429 § 1 k.p.k. ‎i art.
Art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.
z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł:
Art. 527 § 4 k.p.k.
‎a contrario skutkowało pozostawieniem jej bez rozpoznania, a nie oddaleniem jako oczywiście bezzasadnej.Na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. zarządzono zwrot skazanemu uiszczonej opłaty od kasacji w kwocie 450 zł.
Art. 636 § 1 k.p.k.
Pozostałymi wydatkami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego, zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 637 § 1 k.p.k.
z art. 637 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 637a k.p.k.
z art. 637a k.p.k.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z 2 marca 2001 r., V KKN 3/01
wyrok SN z 2 marca 2001 r., V KKN 3/01).
postanowienie SN z 2 września 2003 r., II KK 105/03
organ procesowy ocenia zarówno zakres zaskarżenia i treść zarzutu (postanowienie SN z 2 września 2003 r., II KK 105/03).
uchwała SN z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07
powoływana już uchwała SN z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, z aprobującą glosą K.
wyrok SN z 29 sierpnia 2006 r., V KK 107/05
wyrok SN z 25 lutego 2009 r., II KK 249/08
wyrok SN z 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08
wyrok SN z 18 marca 2009 r., IV KK 380/08
wyrok SN z 5 lipca 2012 r., V KK 57/12
Niderlandy; wyrok SN z 5 lipca 2012 r., V KK 57/12; postanowienie SN z 1 lipca 2020 r., II KO 33/20).
wyrok ETPC z 24 marca 2009 r., 32271/04, Poppe v. Niderlandy
postanowienie SN z 1 lipca 2020 r., II KO 33/20
Niderlandy; wyrok SN z 5 lipca 2012 r., V KK 57/12; postanowienie SN z 1 lipca 2020 r., II KO 33/20).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 396/22 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. M. skazanego z art. 56 § 1 k.k.s. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 28 stycznia 2022 r. sygn. akt VI Ka 984/21, utrzymującego ‎w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z 27 lipca 2021 r. sygn. akt II K 1022/19, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. ‎i art. 523 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł:

1. pozostawić kasację bez rozpoznania;

2. zarządzić zwrot na rzecz skazanego M. M. uiszczonej opłaty od kasacji w kwocie 450 zł;

3. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIESąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z 27 lipca 2021 r. sygn. akt II K 1022/19 skazał M. M. za popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1 k.k.s. ‎w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. przy zastosowaniu art. 7 § 1 k.k.s. i za to, na podstawie art. 56 § 1 k.k.s. przy zastosowaniu art. 7 § 2 k.k.s., w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 150 zł.

Ponadto Sąd Rejonowy warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 2 lata, nałożył na oskarżonego obowiązek uiszczenia w okresie próby należności publicznoprawnej uszczuplonej przypisanym przestępstwem w kwocie 243 212 zł, a także zasądził od oskarżonego koszty sądowe.Apelację od orzeczenia Sądu I instancji wywiedli dwaj obrońcy oskarżonego, przy czym obrońca wnoszący kasację podniósł w swojej apelacji zarzuty obrazy prawa procesowego, a to art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. polegającego na wydaniu wyroku przez sędziego, który powinien podlegać wyłączeniu; błędu ‎w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez dokonanie błędnej oceny ustaleń przeprowadzonych w toku postępowania dowodowego; obrazę przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez wydanie wyroku na podstawie części ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego oraz zarzut przedawnienia, na podstawie art. 44 § 2 k.k.s., ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Podnosząc wyżej wymienione zarzuty obrońca wniósł ‎o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie wyroku ‎i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Rozpoznający wniesione w tej sprawie apelacje Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z 28 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. VI Ka 984/21 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Nadmienić należy, że w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia Sąd Okręgowy w Gliwicach w sposób szeroki omówił względy, które zadecydowały o uznaniu podniesionego przez obrońcę zarzutu obrazy art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. za bezzasadny.Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając mu:- uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., polegające na udziale w rozstrzygnięciu sprawy o sygn.

II K 612/19 w Sądzie Rejonowym w Zabrzu sędzi, która złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, iż orzekała w tej samej sprawie dotyczącej działania głównej oskarżonej, tj. A. W. i miało to znaczenie w związku z zebranym tym samym materiałem dowodowym, a w konsekwencji pominięty został zebrany materiał dowodowy w sprawie oskarżonego M. M., co ograniczyło jego prawo do obrony. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie obu wyroków, albowiem zostały one wydane z naruszeniem art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniesiona kasacja jest niedopuszczalna z mocy prawa i jako taka podlegała pozostawieniu bez rozpoznania.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 535 § 1 k.p.k. ten nadzwyczajny środek zaskarżenia może być wniesiony wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Zasadą przy tym jest, że strona postępowania może wnieść kasację na korzyść wyłącznie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę bez warunkowego zawieszenia jej wykonania (art. 523 § 2 k.p.k.). Celem tego uregulowania jest ograniczenie wpływu do Sądu Najwyższego spraw, które nie są na tyle poważne, aby uruchamiać w ich przypadku kontrolę o charakterze nadzwyczajnym.

Ustawodawca przewidział jednak, że ograniczenie to nie będzie dotyczyło sytuacji, gdy strona postępowania kasację opiera na tzw. bezwzględnej przyczynie odwoławczej wskazanej w art. 439 k.p.k. (art. 535 § 4 pkt 1 k.p.k.). Ranga tego rodzaju uchybień o fundamentalnym znaczeniu powoduje bowiem, że wyrok taki nie może się ostać niezależnie od tego, jaka kara została orzeczona. Tak więc stwierdzenie zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 439 k.p.k. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia, bez badania czy uchybienie takie miało wpływ na jego treść.

Z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie M. M. został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem, należało wnikliwie ocenić podniesione w kasacji zarzuty pod kątem dopuszczalności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W powyższym kontekście przypomnieć należy, że w judykaturze od dawna przyjmuje się, że o dopuszczalności kasacji wniesionej od wyroku skazującego na karę inną niż bezwzględnego pozbawienia wolności, w której zarzucono jedno z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., decyduje nie samo powołanie się na taką podstawę prawną zarzutu w skardze, lecz ustalenie, iż treść postawionego zarzutu rzeczywiście odpowiada podniesionemu naruszeniu prawa (zob. m.in. postanowienie SN z 6 grudnia 2002 r., IV KK 376/02; postanowienie SN z 17 lutego 2011 r., III KK 441/10; postanowienie SN z 11 grudnia 2013 r., IV KK 402/13; postanowienie SN z 4 lutego 2014 r., SDI 10/14; postanowienie SN z 12 października 2021 r., III KK 233/21).

Rozważania w tym zakresie należy rozpocząć od przypomnienia, że przepis art. 439 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, z uwagi na fakt, że zaistnienie jednej z taksatywnie wymienionych w nim przyczyn obliguje sąd do orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz niezależnie od wpływu uchybienia na treść wyroku. Niewątpliwie każde z uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. narusza prawo do rzetelnego procesu. Nie sposób jednak uznać, że każde naruszenie prawa do rzetelnego procesu stanowiło będzie uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k. (postanowienie SN z dnia 12 lipca 2022 r., III KK 222/22).Skarżący uchybienie rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 ‎§ 1 pkt 1 k.p.k.

łączy z udziałem w składzie orzekającym Sądu Rejonowego w Zabrzu w sprawach o sygn. II K 612/19 oraz II K 1022/19 tego samego sędziego – SSR A. S., który równolegle orzekał w przedmiocie odpowiedzialności osób biorących udział w powiązanych ze sobą przestępstwach skarbowych, polegających na wystawianiu i rozliczaniu faktur VAT, niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktury te wystawiała A. W. prowadząca firmę P.P.H.U. „A.”, a rozliczał M. M. reprezentujący firmę P.U.W. „M.”. Sprawa dotycząca odpowiedzialności karnej A.

W. o sygn. II K 612/19 rozpoznawana była w odrębnym postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Zabrzu w składzie jednoosobowym przez tego samego sędziego. Podnosząc przedmiotowy zarzut, skarżący nie precyzuje jednak, o którą okoliczność objętą zakresem tej normy chodzi. Tymczasem do strony wnoszącej kasację jest adresowany ustawowy nakaz sformułowania zarzutu rażącego naruszenia prawa w sposób maksymalnie precyzyjny, a więc poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego bądź procesowego, do którego naruszenia doszło w postępowaniu przed sądem odwoławczym.

Oczywiste jest, iż nakaz ten dotyczy przede wszystkim kasacji wnoszonej przez podmiot kwalifikowany. W tym przypadku tylko wyjątkowo możliwe jest skorzystanie z reguły ustanowionej w art. 118 § 1 i 2 k.p.k., albowiem nie może to oznaczać zastępowania podmiotu wnoszącego kasację w jego obowiązkach. Z zapisów tych wynika konieczność dotarcia do istoty środka odwoławczego (środka zaskarżenia). O znaczeniu każdej czynności procesowej decyduje więc jej treść, a nie forma czy nazwa (zob. wyrok SN z 2 marca 2001 r., V KKN 3/01). Na podstawie art. 118 § 1 i 2 k.p.k. organ procesowy ocenia zarówno zakres zaskarżenia i treść zarzutu (postanowienie SN z 2 września 2003 r., II KK 105/03).

Korzystając zatem z powyższej klauzuli w kontekście art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. ‎z przyczyn oczywistych wykluczyć należy naruszenie art. 40 k.p.k. oraz niezdolność do orzekania. Pozostaje przesłanka osoby nieuprawnionej do orzekania, za którą powszechnie uważa się osobę, która w ogóle nie ma statusu sędziego albo go posiada, lecz z określonych powodów nie może sprawować funkcji orzeczniczych. Tak okoliczność również nie zachodzi. Analiza skargi kasacyjnej w kontekście zarzutów apelacyjnych prowadzi do wniosku, iż skarżący nieudolnie próbował nadać charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej zarzutowi odwoławczemu, zdekodowanemu przez Sąd Okręgowy w Gliwicach, mianowicie rażącego naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., które polegać miało w na orzekaniu w sprawie osoby, której zarzuca się inny czyn niż przypisany osobie poprzednio osądzonej przez danego sędziego, pomimo tego, że istniał ścisły związek pomiędzy tymi czynami wynikający z tego samego materiału dowodowego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego w takiej sytuacji istotnie sędzia, który dokonał oceny dowodów w odniesieniu do jednej z tych osób, powinien być wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej pozostałych z uwagi na istnienie okoliczności, która „mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności" w rozumieniu art. 41 § 1 (por. powoływana już uchwała SN z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, z aprobującą glosą K. Eichstaedta, OSP 2008/12, poz. 128, s. 882; wyroki SN: z 29 sierpnia 2006 r., V KK 107/05; z 25 lutego 2009 r., II KK 249/08; z 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08; z 18 marca 2009 r., IV KK 380/08; z 5 lipca 2012 r., V KK 57/12; wyrok ETPC z 24 marca 2009 r., 32271/04, Poppe v.

Niderlandy; wyrok SN z 5 lipca 2012 r., V KK 57/12; postanowienie SN z 1 lipca 2020 r., II KO 33/20). Abstrahując od tego, iż w przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie zaistniała, co w sposób wyczerpujący i jasny przedstawił sąd odwoławczy w podsekcji 3.2 uzasadnienia, takie rażące uchybienie prawa procesowego stanowi względną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 438 pkt 2 k.p.k. Nie budzi więc żadnych wątpliwości, że taki zarzut kasacyjny jest niedopuszczalny w niniejszej sprawie i nie może być skutecznie podnoszony z uwagi na zakaz wynikający z art. 523 § 2 k.p.k.

W tym stanie rzeczy należy raz jeszcze podkreślić, iż kasacja okazała się niedopuszczalna z mocy prawa, co zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 523 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. ‎a contrario skutkowało pozostawieniem jej bez rozpoznania, a nie oddaleniem jako oczywiście bezzasadnej.Na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. zarządzono zwrot skazanemu uiszczonej opłaty od kasacji w kwocie 450 zł. Pozostałymi wydatkami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego, zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.