Supreme Court quashes lower court verdict for omitting mandatory financial compensation under Art. 43a § 2 Criminal Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's verdict regarding the omission of a mandatory financial compensation order. The defendant was convicted of evading police, but the regional court failed to issue the required payment to victim funds. The court ruled that this omission violated the mandatory provisions of Article 43a § 2 of the Criminal Code, which mandates such compensation for specific offenses.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 43a § 2 k.k.; Art. 39 pkt 7 k.k.: When a court convicts a defendant for an offense listed in Article 43a § 2 of the Criminal Code, it is legally obligated to order a minimum financial contribution to victim funds, and failure to do so constitutes a material legal error requiring the case to be remanded.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 35/26 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Jacek BłaszczykSSN Tomasz Artymiuk w sprawie K. K. , skazanego z art. 178b k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 22 kwietnia 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 95/25, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich. [J.J.] Tomasz Artymiuk Kazimierz Klugiewicz Jacek Błaszczyk
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich wyrokiem nakazowym z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 95/25, po rozpoznaniu sprawy K. K. orzekł kolejno:1.uznał oskarżonego za winnego, tego, że w dniu 6 marca 2025 r. w S., pomimo wydania przez umundurowanego funkcjonariusza policji, przy użyciu sygnałów świetlnych i dźwiękowych służbowego radiowozu oznakowanego, polecenia zatrzymania samochodu osobowego marki S., nie zatrzymał niezwłocznie pojazdu i kontynuował jazdę, czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 178b k.k. i za to na mocy art. 178b k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k., skazał go na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu, nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie;2.na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;3.zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi w całości Skarb Państwa (k. 39).Wskazany wyrok uprawomocnił się z dniem 14 maja 2025 r., bez postępowania odwoławczego.
Odpis wyroku nakazowego został doręczony stronom postępowania (k. 43-45).Pismem z dnia 21 stycznia 2026 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od powyższego wyroku, na niekorzyść oskarżonego, w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k., w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., polegającego na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego K.
K. , pomimo uznania go w punkcie 1 części dyspozytywnej wyroku za winnego popełnienia występku z art. 178b k.k., środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 43a § 2 k.k., orzeczenie tego środka w wysokości co najmniej 5000 zł było w tym przypadku obligatoryjne.Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie bowiem, na gruncie niniejszej sprawy, zauważył Prokurator Generalny, że środek karny, przewidziany w art. 39 pkt 7 k.k., w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zgodnie z treścią art. 43a § 1 k.k. orzekany jest w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, a także w wypadkach wskazanych w ustawie, przy czym wysokość tego świadczenia nie może przekroczyć 60000 zł. Zgodnie z treścią art. 43a § 2 k.k., po nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. na mocy art. 7 pkt 1 lit.
a) ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.1855), w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 164 § 1, art. 165 § 1, art. 165a § 1 lub 2, art. 171 § 1, 2 lub 3, art. 174 § 1, art. 178a § 1, art. 178b, art. 179, art. 180, art. 200a § 1 lub 2, art. 200b, art. 202 § 4b lub 4c, art. 244, art. 255a § 1 lub 2, art. 258 § 1, art. 263 § 2 sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.
Przepis art. 43a § 2 k.k., we wskazanej powyżej wersji, obowiązywał zatem zarówno w dacie popełnienia przez oskarżonego występku z art. 178b k.k. (tj. w dniu 6 marca 2025 r.), jak i w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich (tj. w dniu 24 kwietnia 2025 r.). Sąd Rejonowy, skazując za występek określony w art. 178b k.k., czyli wymieniony w katalogu zawartym w dyspozycji art. 43a § 2 k.k., był zobligowany do orzeczenia świadczenia pieniężnego, wymienionego w art. 37 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.
Orzeczenie tego świadczenia jest bowiem obligatoryjne, a Kodeks karny nie przewiduje od tego obowiązku żadnego wyjątku. Zaniechanie wydania takiego rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku stanowiło rażącą obrazę art. 43a § 2 k.k., która – co oczywiste – miała istotny wpływ na treść wyroku. Konieczne stało się zatem jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich do ponownego rozpoznania w celu wydania orzeczenia, które zawierałoby orzeczenie o świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.][a.ł] Tomasz Artymiuk Kazimierz Klugiewicz Jacek Błaszczyk