Supreme Court quashes appeal verdict for combined sentence below statutory minimum under Art. 86 § 1 CC.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's verdict regarding the combined sentence imposed on three defendants. The lower court erroneously set the combined penalty at two years, which was lower than the highest individual sentence for any single crime. The court ruled this violated Article 86 § 1 of the Criminal Code, which mandates that combined sentences must fall between the highest individual sentence and their sum.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 86 § 1 k.k.; Art. 85 § 1 k.k.: A combined sentence imposed under Article 86 § 1 of the Criminal Code must be set within the range from the highest individual sentence to the sum of all individual sentences; a sentence below the highest individual sentence constitutes a material legal error requiring quashing.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 34/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmannaw sprawie A. A., G. F. i J. P.skazanych z art. 258 § 3 kk, art. 299 § 5 kk i innychpo rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 20 lipca 2017 r.,kasacji, wniesionych przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanychod wyroku Sądu Apelacyjnego w K.z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa (...)zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w C.z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II K (...) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej zawartego w pkt. 2 i w tym zakresie sprawę A. A., G. F. i J. P. przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II K (...) Sąd Okręgowy w C. m.in.:W pkt 1 oskarżonych A. A., G. F. i J. P. uznał za winnych tego, że w okresie od maja 2004 r. do czerwca 2005 r. w C., K. i innych miejscowościach województwa a., wspólnie i w porozumieniu z I. P., J. C. i J. P. założyli i kierowali grupą przestępczą, mającą na celu popełnianie przestępstw przeciwko mieniu, przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, przestępstw skarbowych i przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, tj. przestępstwa z art. 258 § 3 k.k. i za to skazał ich na kary po jednym roku pozbawienia wolności.W pkt 2 oskarżonych A.
A., G. F. i J. P. uznał za winnych tego, że w okresie od maja 2004 r. do czerwca 2005 r. w C., K. i innych miejscowościach województwa a., działając w zorganizowanej grupie przestępczej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, czyniąc sobie z tego procederu stałe źródło dochodu, wspólnie i w porozumieniu, kierując wykonaniem czynów zabronionych przez D. M., A. M., R. D., S. K., Z. P., Z. B., J. W., J. W. i D. W., wykorzystując działalność gospodarczą prowadzoną w ramach firm faktycznie działających oraz fikcyjnych, a w szczególności:
P.H.U. „D.” z siedzibą w C., Z.P.U. „T.” z siedzibą w C., „C.” z siedzibą w C., F.H.U. „K.” z siedzibą w C., P.H.U. „Z.” z siedzibą w K., P.U. „B.” z siedzibą w C., F.H.U. „J.” z siedzibą w C., „R.” z siedzibą w C., „M.” z siedzibą w L., w celu upozorowania obrotu gospodarczego polegającego na handlu olejem napędowym, wytworzonym przez odbarwienie oleju opałowego i zatajenia rzeczywistego rozmiaru prowadzonej działalności wydawali polecenia dotyczące: zgłoszenia działalności gospodarczej, założenia rachunków bankowych i bieżącej obsługi kont, wystawiania dokumentów mających znaczenie prawne, stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny w tym faktur VAT, a także podrabiania dokumentów poprzez złożenie podpisów osób rzekomo będących uprawnionymi do ich podpisywania, posługiwania się takimi dokumentami w obrocie gospodarczym, przy czym A.
A. w ramach ustalonego podziału ról nakłonił J. W. do założenia firmy „R.” i kierował sprzedażą nielegalnie wytworzonego oleju napędowego dla firmy F.H. A. K., w ten sposób, że podejmował decyzje dotyczące ilości sprzedawanego paliwa oraz wskazywał podmiot wystawiający fakturę sprzedaży, a następnie pobierał należność w gotówce lub polecał A. K. dokonanie zapłaty przelewem na konto bankowe firm „T.” i „Z.”, a nadto działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przeprowadzali operacje bankowe z wykorzystaniem środków finansowych uzyskanych z transakcji kupna i sprzedaży oleju napędowego wytworzonego w sposób naruszający przepisy o podatku akcyzowym, polegające na wypłatach gotówki w ramach posiadanych pełnomocnictw i wydawali polecenia dotyczące wpłaty lub wypłacenia gotówki z rachunków bankowych:
D. M. kwoty 3.298.080 zł. z rachunku o nr (…) prowadzonego w Banku (...) Spółka Akcyjna Oddział w C. dla P.H.U. „D.”, Z. B. kwoty 844.188 zł. z rachunku o nr (...) prowadzonego w Banku (...) A.A. w K. Oddział w C. dla P.U. „B.”, R. D. kwoty 1. 254.756 zł. z rachunku o nr (...) prowadzonego w Bank (...) S.A. w K. Oddział w C. dla „C.” R. D., A. M. kwoty 1.603.987 zł. z rachunków bankowych o nr: (...) prowadzonego w Banku (...) Oddział w C. i (...) prowadzonego w Bank (...) Oddział w C. dla Z.P.U. „T.”, Z. P. kwoty 1.370.711 zł. z rachunku o nr (...) prowadzonego w Banku (...) Oddział w C., D.
W. kwoty 1.589.352, 83 zł. z rachunku o nr (...) prowadzonego w Banku (...) Oddział w L., co daje łączną kwotę 9.871.074,83 zł., które to środki pochodziły z korzyści uzyskanych z popełnienia czynów zabronionych związanych z obrotem olejem napędowym, polegających na przestępnym przejęciu kwot należnych Skarbowi Państwa z tytułu podatku akcyzowego od transakcji sprzedaży oleju opałowego, przy czym J. P. i G. F. osiągnęli znaczną korzyść majątkową w kwocie 2.888.564 zł., A. A. w kwocie 934.188,83 zł., a podejmując te czynności działali w celu udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia i miejsca przechowywania środków pieniężnych i przyjął, że działaniem tym wyczerpali znamiona art. 18 § 1 k.k. i art. 299 § 1, 5 i 6 k.k. oraz w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 65 k.k. i art. 11 § 2 k.k. oraz art. 12 k.k. i skazał A.
A., G. F. i J. P. na kary po 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności.W pkt 4 części rozstrzygającej wyroku uznał A. A., G. F. i J. P. za winnych tego, że w okresie od maja 2004 r. do czerwca 2005 r. w C., K. i innych miejscowościach województwa a., działając w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych, przeciwko obowiązkom podatkowym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu w celu zatajenia prowadzenia działalności na własny rachunek oraz rzeczywistych rozmiarów tej działalności nakłonili D.
M., A. M., R. D., S. K., Z. P., Z. B., J. C., D. W. i J. W. do wyszukania osób i zgłoszenia działalności gospodarczej na swoje dane osobowe w ramach firm: P.H.U. „D.” z siedzibą w C., Z.P.U .”T.’’ z siedzibą w C., „C.” z siedzibą w C., F.H.U. „K.” z siedzibą w C., P.H.U. „Z.” z siedzibą w K., P.U. „B.” z siedzibą w C., F.H.U. „J.” z siedzibą w C., „G.” z siedzibą w K., „E.” z siedzibą w K., „R.” z siedzibą w L., a następnie posługiwali się danymi tych osób i firmą tych podmiotów gospodarczych, a także używali dokumentów wystawionych przez te podmioty gospodarcze stwierdzających sprzedaż oleju opałowego jasko oleju napędowego, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu i narażając Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego w kwocie nie mniejszej niż 2.888.564 zł., tj. przestępstwa z art. 54 § 1 k.k.s., art. 55 § 1 k.k.s. art. 56 § 1 k.k.s., art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. i skazał ich na kary po 1 roku pozbawienia wolności i kary grzywny w wysokości po 500 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł.Nadto w pkt 5 części rozstrzygającej wyroku uznał J.
P. za winnego tego, że w dniu 22 grudnia 2004 r. w N., ubiegając się w Banku Spółdzielczym (…) o przyznanie kredytu na cele konsumpcyjne w kwocie 7.000 zł. przedłożył poświadczające nieprawdę dokumenty w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu Z. B., A. P. i J. W. w firmie „B.”, tj. przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.W pkt 6 części rozstrzygającej wyroku połączył, na podstawie art. 85 k.k. i art. 20 § 2 k.k.s. oraz art. 39 § 1 i § 2 k.k.s., orzeczone kary pozbawienia wolności i wymierzył A.
A., G. F. i J. P. kary łączne po 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Apelacje od tego wyroku wnieśli m.in. obrońcy wymienionych oskarżonych.Po rozpoznaniu tych apelacji Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II A Ka (...) – odnośnie oskarżonych A. A., G. F. i J. P.:1.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej tych oskarżonych - pkt 4 wyroku (pkt II aktu oskarżenia) i na zasadzie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i art. 2 § 2 k.k.s. postępowanie karne umorzył, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;2.uchylił orzeczenie o karze łącznej zawarte w pkt 6 wyroku i na zasadzie art. 85 k.k. połączył wymierzone oskarżonym kary pozbawienia wolności orzeczone w pkt 1 i 2 wyroku i wymierzył oskarżonym A.
A., G. F. i J. P. nową karę łączną w rozmiarze po 2 lata pozbawienia wolności.W dniu 24 sierpnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w K. wydał postanowienie w którym, na podstawie art. 105 § 1 k.p.k., sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w pkt I sentencji przywołanego wyroku z dnia 28 kwietnia 2016 r. w ten sposób, że w wersie 2 po wyrazach: „wyroku (punkt”, w miejsce omyłkowo wpisanej liczby II wpisać liczbę III).W dniu 23 stycznia 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego od tego wyroku Sądu Apelacyjnego w K., który orzeczenie to zaskarżył w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności na niekorzyść skazanych A.
A., G. F. i J. P.Autor kasacji zarzucił wyrokowi:- rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na zmianie wyroku Sądu I instancji i orzeczeniu wobec A. A., G. F. i J. P. nowej kary łącznej w wysokości 2 lat pozbawienia wolności, to jest w rozmiarze niższym od najwyższej z jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych za poszczególne przestępstwa podlegających łączeniu opisanych w pkt 1 i 2 wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II K (...) i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w K.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.Zaskarżony kasacją wyrok został wydany z rażącą obrazą wskazanego w zarzucie kasacji przepisu prawa materialnego, to jest art. 86 § 1 k.k. Zważywszy na charakter tego uchybienia niewątpliwe jest i to, że miało ono istotny wpływ na treść tego orzeczenia.
W jego bowiem następstwie wymierzono A. A., G. F. i J. P. kary łączne pozbawienia wolności w wymiarze – w zaistniałym układzie procesowym – niedopuszczalnym.Bezsporne jest, iż orzekając wobec tych skazanych nową karę łączną Sąd Apelacyjny tym to rozstrzygnięciem był zobligowany - mocą przepisu art. 85 § 1 k.k. – połączyć kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone wobec A. A. i G. F. za przestępstwa przypisane im w pkt 1 i 2 części rozstrzygającej wyroku Sądu Okręgowego w C., zaś wobec J. P. nadto w pkt 5. Oznaczało to, iż Sąd Apelacyjny miał obowiązek połączyć jednostkowe kary pozbawienia wolności wobec tych skazanych orzeczone w wymiarze:
A. A. i G. F. – po jednym roku pozbawienia wolności i po 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności, J. P. – rok pozbawienia wolności, 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 6 miesięcy pozbawienia wolności (nie zaś tylko – rok pozbawienia wolności i dwa lata i sześć miesięcy pozbawienia wolności – jak to błędnie Sąd Apelacyjny w pkt 2 wyroku wskazał).Uwzględniając rygory art. 86 § 1 k.k. oczywiste jest, że łącząc te jednostkowe kary Sąd Apelacyjny mógł wymierzyć karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze: w stosunku do A.
A. i G. F. od dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności do trzech lat i sześć miesięcy pozbawienia wolności, wobec każdego z nich, zaś w stosunku do J. P. od dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności do czterech lat pozbawienia wolności. Przywołany przepis określając zasady wymiaru kary łącznej stanowi bowiem, iż karę łączną wymierza się w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa – do ich sumy. Wymierzając zatem wobec trzech tych skazanych kary łączne po 2 lata pozbawienia wolności – w zaistniałym układzie procesowy- Sąd Apelacyjny rażąco omawiany przepis prawa karnego materialnego naruszył.
Z pewnością stało się to przez zwykłą omyłkę, niemniej jednak pozostaje bezspornym fakt, iż to uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku – w zaskarżonej jego części.Stąd koniecznym było uwzględnienie kasacji i uchylenie wyroku w tej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego postępowania Sądowi Apelacyjnemu w K., który rozstrzygając na nowo o karach łącznych wobec każdego z wskazanych powyżej skazanych uwzględni powyższe wnioski i spostrzeżenia.Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej. r.g.