Supreme Court quashes verdict for omitting limited capacity fact from crime description and legal qualification.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed the Regional Court's verdict regarding defendant Sebastian B. because it failed to include his significant limited capacity in the description of the crime and its legal qualification. The prosecution argued this omission violated procedural rules requiring all material facts to be reflected in the judgment. The Court ruled that limited capacity is a fundamental element of criminal liability that must always be explicitly stated, regardless of whether leniency is applied.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 31 § 2 k.k.; Art. 413 § 1 pkt 2 k.p.k.: A state of significantly limited capacity is a constitutive element of the subjective side of the act and must always be reflected in the description of the act attributed to the accused and its legal qualification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
WYROK Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2008 R.
IV KK 288/08
Stan ograniczonej poczytalności w stopniu określonym w art. 31 § 2
k.k. stanowi tak istotny element strony podmiotowej czynu, że powinien
zawsze znaleźć odzwiercielenie w opisie czynu przypisanego oskarżonemu
oraz w jego kwalifikacji prawnej, także wówczas, gdy sąd nie stosuje nadzwyczajnego złagodzenia kary.
Przewodniczący: sędzia SN W. Kozielewicz (sprawozdawca).
Sędziowie SN: P. Hofmański, R. Malarski.
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r., sprawy
Sebastiana B. skazanego z art. 278 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k., z powodu
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku
Sądu Rejonowego w C. z dnia 20 stycznia 2005 r.,
u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Sebastiana
B. i sprawę w tym zakresie p r z e k a z a ł Sądowi Rejonowemu w C. do
ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w C. oskarżył Sebastiana B. i Henryka B. o to,
że:
I. w dniu 29 kwietnia 2002 r. w C. z terenu posesji przy ul. S., działając
wspólnie i w porozumieniu zabrali w celu przywłaszczenia trzy arkusze
blachy o wymiarach 1 x 1,5 m, trzy arkusze blachy perforowanej w
wymiarach 1 x 1 m i taśmy ze stali nierdzewnej do podawania karmy, o
łącznej wartości około 500 zł, na szkodę Mariana G., tj. o czyn z art.
278 § 1 k.k.,
a nadto Sebastiana B. o to, że:
II. w dniu 29 kwietnia 2002 r. w C. groził Marianowi G. pozbawieniem go
życia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonego, uzasadnioną
obawę, że będą spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 20 stycznia 2005 r., uznał Se-
bastiana B. za winnego popełnienia zarzucanych mu przestępstw z art. 278
§ 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i za to na podstawie art.. 278 § 1 k.k. w zw. z art.
33 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz
grzywnę w wysokości 20 stawek dziennych przy przyjęciu, że stawka
dzienna wynosi 10 zł, a na podstawie art. 190 § 1 k.k. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzekł karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby. Natomiast
Henryk B. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu oraz art. 33
§ 2 i 3 k.k. wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat i grzywnę w
liczbie 20 stawek dziennych, przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna wynosi 10 zł.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i
uprawomocnił się w dniu 28 stycznia 2005 r.
Od tego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej Sebastiana B. na korzyść skazanego i
zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie
przepisów prawa procesowego, a to jest art. 413 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez
pominięcie w opisie przypisanych oskarżonemu czynów okoliczności, iż w
czasie ich popełnienia miał on w stopniu znacznym ograniczoną poczytalność, a w konsekwencji pominięcie art. 31 § 2 k.k. w kwalifikacji prawnej
tych czynów, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że wyrok w części dotyczącej skazanego Sebastiana B. został wydany z rażącym naruszeniem przepisu
prawa procesowego wskazanego w zarzucie kasacji, a mianowicie art. 413
§ 2 pkt 1 k.p.k.
Sąd Rejonowy w C., w toku postępowania w niniejszej sprawie, dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatrów w celu ustalenia poczytalności
obydwu oskarżonych.
W sporządzonej opinii biegli nie stwierdzili u badanego Sebastiana B.
ostrych zaburzeń psychotycznych, jednak rozpoznali u niego upośledzenie
umysłowe stopnia umiarkowanego oraz zaburzenia osobowości typu charakteropatycznego. Z tego powodu biegli zaopiniowali, że Sebastian B. w
czasie czynów miał w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozumienia
jego znaczenia i kierowania swoim postępowaniem – w rozumieniu art. 31
§ 2 k.k.
Natomiast w odniesieniu do Henryka B. biegli stwierdzili obniżenie
sprawności intelektualnej oraz zaburzenia zachowania na podłożu organicznym i zaopiniowali, że brak jest podstaw do orzekania u niego ograniczonej lub zniesionej poczytalności w czasie czynu.
Pomimo takiej treści opinii Sąd Rejonowy w C. w zaskarżonym kasacją wyroku uznał oskarżonego Sebastiana B. za winnego popełnienia czynów opisanych w części wstępnej tego orzeczenia, zawierającej przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej czynów, których popełnienie zarzucił oskar-
żonemu prokurator, a zatem bez przyjęcia ustalenia o ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności Sebastiana B. w dacie czynów.
Brak uzasadnienia tego wyroku nie pozwala na odniesienie się co do
powodów, które były przyczyną takiego rozstrzygnięcia.
Nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy w C. tak określając przypisane Sebastianowi B. czyny oraz ich kwalifikację prawną, dopuścił się
oczywistego naruszenia art. 413 § 1 pkt 2 k.p.k. nakazującego, by wyrok
skazujący zawsze zawierał dokładne określenie czynu przypisanego
oskarżonemu, tj. wskazanie czasu, miejsca, sposobu jego popełnienia oraz
skutków, a także innych okoliczności, istotnych dla bytu i zakresu odpowiedzialności karnej za ten czyn, jego oceny karnoprawnej czy wymiaru kary.
Jest oczywiste, że ustalenie działania przez oskarżonego w czasie
popełnienia przypisanych mu czynów w stanie ograniczonej w stopniu
znacznym poczytalności było taką istotna okolicznością.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że stan ograniczonej poczytalności w stopniu określonym w art. 31 § 2 k.k. stanowi istotny element strony
podmiotowej czynu i musi zawsze znaleźć odzwierciedlenie w opisie czynu
przypisanego oskarżonemu oraz jego kwalifikacji prawnej, nawet wówczas,
gdy sąd nie stosuje nadzwyczajnego złagodzenia kary (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 28 października 1968 r., IV KR 188/68, OSNKW 1969,
z. 5, poz. 52, z dnia 2 lutego 1974 r., II KR 269/73, OSNPG 1974, poz. 76,
z dnia 16 maja 2000 r., III KKN 51/98, Lex nr 51448, z dnia 20 lipca 2007
r., III KK 486/06, Lex nr 310217).
Opisane uchybienie, ze względu na swój charakter, mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego przez Sąd Rejonowy w C. wyroku, zwłaszcza
w zakresie wymiary kary.
Kierując się przedstawionymi wyżej względami Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 5 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.