Supreme Court vacates sentence for probation violation due to procedural error and reformationis in peius breach.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court vacated the portion of the District Court's judgment imposing a suspended sentence for the offense under Article 300 § 1 of the Criminal Code. The appellant argued that the lower court violated procedural rights by imposing an absolute prison term without probation when no objection was filed. The Court agreed, ruling that the error constituted a grave violation of the principle of reformationis in peius, which necessitated the sentence's reversal and remand for reconsideration.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 434 § 1 k.p.k.; Art. 523 § 1 k.p.k.; Art. 535 § 5 k.p.k.; Art. 536 k.p.k.: A grave violation of the prohibition of reformationis in peius, resulting in the imposition of a heavier penalty without a filed objection, constitutes a valid ground for cassation and requires the vacating of the erroneous sentencing portion.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 264/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Zbigniew PuszkarskiSSN Andrzej RyńskiProtokolant Katarzyna Wojnicka w sprawie B.J.skazanego z art. 300 § 1 k.k.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.w dniu 25 lipca 2018 r.,kasacji wniesionych przez obrońcę i Prokuraturę Rejonową w J., na korzyść skazanego,od wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt IX Ka […]/17zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w J.z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II K […]/14 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze wymierzonej za czyn z art. 300 § 1 k.k. i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIESąd Rejonowy w J. wyrokiem z dnia z dnia 21 listopada 2016 r., w sprawie sygn. akt II K […]/14, uznał B.J. za winnego popełnienia dwóch czynów, jednego zakwalifikowanego z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 91 § 1 k.k., a drugiego z art. 300 § 1 k.k. Za pierwszy z nich wymierzono karę roku i 6 miesięcy, a za drugi roku pozbawienia wolności. Kary połączono karą łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata. Wymierzono też karę grzywny.Powyższy wyrok zaskarżony został przez obronę w części dotyczącej wymiaru kary oraz oskarżyciela posiłkowego w części dotyczącej braku w orzeczeniu zobowiązania do naprawienia szkody.Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r. w sprawie IX Ka […]/17 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej i warunkowym zawieszeniu jej wykonania, - uchylił karę grzywny, - uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k.,- w zakresie czynu z art. 300 § 1 k.k. ustalił że oskarżony uszczuplił zaspokojenie wskazanego w zarzucie wierzyciela,- w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Kasacje od powyższego wyroku, na korzyść skazanego, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, wnieśli obrońca i Prokuratura Rejonowa w J.W obu kasacjach podniesiono zarzut obrazy prawa procesowego – art. 434 § 1 k.p.k., mającej wpływ na treść wyroku poprzez orzeczenie na niekorzyść B.J. kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia w sytuacji, gdy nie wniesiono w tym zakresie środka odwoławczego na jego niekorzyść.Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku (obrona w zaskarżonej części) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:Kasacje prokuratora i obrońcy są oczywiście zasadne w rozumieniu art. 535§5 k.p.k. i jako takie podlegają uwzględnieniu.Rację mają skarżący, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem przepisów postępowania wskazanego w zarzucie kasacji.
Stwierdzenie to należy jednak uzupełnić o zauważenie, że naruszenie to ma charakter rażący, tylko bowiem taka obraza prawa, zgodnie z treścią art. 523§1 k.p.k., może stanowić podstawę do wniesienia kasacji. Sąd Odwoławczy dostrzegł zresztą swój błąd i wskazał w uzasadnieniu wyroku, że jego intencją było wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, czego omyłkowo nie uczynił.Wypada zatem jedynie wskazać, że zaskarżone orzeczenie nie mogło się ostać, skoro zapadło z naruszeniem zakazu reformationis in peius.
Obraza tego zakazu miała charakter rażący i mający istotny wpływ na treść zapadłego wyroku, skoro skutkowała wymierzeniem bezwzględnej kary pozbawienia wolności, której w istniejącym na etapie postępowania odwoławczego układzie procesowym, nie można było orzec (brak skargi na niekorzyść). W konsekwencji spowodować musiało to uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej orzeczenia o karze wymierzonej za czyn z art. 300 § 1 k.k. i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowego w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Nie było możliwości uwzględnienia dalej idącego wniosku prokuratora o uchylenie tego wyroku w całości, skoro jednocześnie zaskarżył on to orzeczenie tylko w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze. Równie oczywiste winno być i to, że uchyleniu mogła ulec tylko ta część orzeczenia, która dotyczy skazania za czyn z art. 300 § 1 k.p.k., a wobec treści zarzutów kasacyjnych nie mogło dotyczyć ono ani uniewinnienia od zarzutu popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. ani uchylenia rozstrzygnięcia o grzywnie. Pewne wątpliwości co do utrzymania się w granicach nienaruszania zakazu reformationis in peius mogą nasuwać się także przy dokonanej przez Sąd Odwoławczy zmianie opisu czynu z art. 300 § 1 k.k., lecz Sąd Najwyższy trzymając się granic podniesionych w kasacjach zarzutów, nie był uprawniony, by kwestię tę badać – art. 536 k.p.k.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Odwoławczy winien przestrzegać obowiązujących przepisów procesowych, a kształtując swe rozstrzygnięcie baczyć na kierunek wniesionych środków zaskarżenia i ich granice.Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. ał