Supreme Court dismisses cassation as obviously unfounded regarding private prosecution initiation in mixed criminal procedure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the defense against a second-instance judgment imposing fines for private prosecution offenses. The defense argued that the public prosecutor's statement regarding non-prosecution of a specific charge constituted a procedural defect under Article 17 § 1(9) of the Criminal Procedure Code. The court ruled that the public prosecutor's declaration was merely a waiver of prosecution rights and did not equate to a formal withdrawal of the public prosecution, which was validly initiated by the prosecutor's indictment. Consequently, the private prosecutor's complaint remained the sole basis for the proceedings, rendering the cassation ground invalid.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 14 § 1, 14 § 2, 17 § 1 pkt. 9 k.p.k.; A public prosecutor's declaration of non-prosecution for a specific charge during trial constitutes a waiver of prosecution rights but does not automatically trigger the procedural bar of absent private prosecution complaint, provided a private prosecutor actively participates in the proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV KK 259/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2020 r., sprawy T. K. i M. K. skazanych z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt II Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II K (…) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanych w częściach równych.
UZASADNIENIE
Kasacja adw. A. M. – obrońcy skazanych T. K. i M. K. , wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 lutego 2022 r., sygn. akt II Ka (…), mocą którego, za przypisane im przestępstwa, wymierzono kary grzywny w wysokości po 150 stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych, jest oczywiście bezzasadna. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia w sprawie uchybienia o jakim mowa w art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k., stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.Przypomnieć należy, że współczesny model polskiego postępowania karnego, nie jest ,, czystym ” modelem skargowym, można go określić jako tzw. proces mieszany, a to oznacza, iż nie wszystkie konsekwencje zasady skargowości są w nim przyjęte.
W doktrynie wskazuje się na dwie funkcje zasady skargowości: funkcję impulsu polegającą na tym, że skarga uprawnionego oskarżyciela jest dodatnią przesłanką procesu, i funkcję obowiązku, ponieważ skarga oskarżyciela stwarza dla sądu obowiązek wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego ( por. S. Stachowiak, Funkcje skargowości w polskim procesie karnym, Poznań 1975, s. 24 – 29. ). Przepis art. 14 § 1 k.p.k. stanowi, że wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu.
W myśl art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k., postępowania karnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, gdy brak skargi uprawnionego oskarżyciela. W orzecznictwie przyjmuje się, że z brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela mamy do czynienia wówczas, gdy:1.skarga w ogóle nie istnieje;2.skarga wprawdzie została złożona, ale dotknięta jest wadliwością, której uprawniony oskarżyciel, mimo wezwania, nie usunął;3.granice skargi zostały przekroczone, przy czym przekroczenie tych granic dotyczyć może zarówno osoby, jak i czynu.W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w P. w akcie oskarżenia, który złożył w Sądzie Rejonowym w P., zarzucił T.
K. i M. K. popełnienie przestępstw z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Podczas rozprawy Sąd Rejonowy w P. uprzedził strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 157 § 2 k.k., zaś obecny na niej prokurator oświadczył, że w przypadku zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 157 § 2 k.k., nie będzie go obejmował ściganiem z urzędu. Z kolei pokrzywdzony R. B. i jego pełnomocnik, złożyli oświadczenie o przystąpieniu do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II K (…), uznał T.
K. winnym popełnienia występku z art. 157 § 2 k.k. i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 10 zł. stawka oraz orzekł od niego nawiązkę w kwocie 500 zł. na rzecz R. B. . Natomiast M. K. został uznany za winnego popełnienia występku z art. 217 § 1 k.k. i skazany na karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 10 zł stawka, orzeczono także od niego nawiązkę na rzecz R. B. w kwocie 200 zł.Od tego wyroku apelację złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego adw. W. K..Po rozpoznaniu tej apelacji, Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 6 lutego 2000 r., sygn. akt II Ka […], zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w P. , w ten sposób, że uznał T.
K. i M. K. za winnych popełnienia występku z art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzył im za to kary grzywny po 150 stawek dziennych, określając wysokość stawki na kwotę 10 zł oraz orzekł od nich na rzecz oskarżyciela posiłkowego R. B. nawiązki w kwocie po 1000 zł.Bezspornym jest, iż niniejsze postępowanie zostało prawidłowo wszczęte wskutek aktu oskarżenia złożonego do Sądu Rejonowego w P. przez oskarżyciela publicznego – Prokuratora Rejonowego w P. . Toczyło się zatem ono, do czasu jego prawomocnego zakończenia, w wyniku skargi oskarżyciela publicznego, niezależnie od tego, czy np. oskarżyciel publiczny złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 60 § 1 k.p.k. w zw. z art. 399 § 1 k.p.k. lub czy zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji.W realiach sprawy, nie można też przyjąć, aby oskarżyciel publiczny skutecznie cofnął akt oskarżenia.
Prokurator jedynie oświadczył, że w przypadku zmiany kwalifikacji prawnej czynu na tzw. przestępstwo prywatnoskargowe, nie obejmie go ściganiem z urzędu. Przypomnieć należy, że w toku przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji cofnięcie aktu oskarżenia dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżonego ( por. instytucja z art. 14 § 2 k.p.k.). W literaturze podnosi się, że samo oświadczenie prokuratora o cofnięciu aktu oskarżenia, z uwagi na unormowania dotyczące możliwości działania oskarżycieli posiłkowych oraz pokrzywdzonego, nie powoduje automatycznie powstania negatywnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, a stanowi jedynie zrzeczenie się jego prawa do oskarżania ( por.
M. Kurowski, Rezygnacja z oskarżania w toku postępowania sądowego w polskim procesie karnym, Warszawa 2019, 58 -59 ). W myśl art. 14 § 2 zdanie trzecie k.p.k., w przypadku prawomocnego umorzenia postępowania z uwagi na skuteczne cofnięcie aktu oskarżenia, nie można wnieść ponownie aktu oskarżenia przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn zabroniony. W takiej zatem sytuacji ponowna próba zainicjowania postępowania karnego będzie prowadziła do zaistnienia negatywnej przeszkody procesowej w postaci konsumpcji skargi publicznej. Prokurator Rejonowy w P. w pisemnej odpowiedzi na kasację, trafnie zauważa, , iż gdyby nawet przyjąć, że stanowisko oskarżyciela publicznego wyrażone na rozprawie, a dotyczące hipotetycznego nieobejmowania ściganiem przestępstwa z art. 157 § 2 k.k., stanowiło de facto odstąpienie od oskarżenia, to w przedmiotowej sprawie od samego początku procesu występował pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy, R.
B. wraz z pełnomocnikiem adw. W. K. ( por. instytucja z art. 54 § 2 k.p.k. ).Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k., rozstrzygnął jak w postanowieniu.