Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 202/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court order to execute suspended sentence due to failure to verify prisoner's financial inability to pay compensation.

Numero d'incarto IV KK 202/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's decision ordering the execution of a suspended prison sentence against the defendant. The lower courts failed to conduct a thorough investigation into the defendant's financial situation, relying solely on a presumption of ability to pay based on age and work capacity. The Supreme Court emphasized that the appellate court ignored critical medical records and social security data proving the defendant's severe physical and mental health issues, which rendered him unable to pay the compensation required to lift the sentence suspension.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 75 § 2 k.k.; Art. 7 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k.; Art. 4 k.p.k.: The court must independently verify the defendant's financial capacity to pay compensation before ordering the execution of a suspended sentence; a presumption of ability based on age or employment is insufficient without concrete evidence, and the appellate court is obligated to examine all available medical and social records to ascertain the defendant's actual situation.

Parole chiave

Generato dall'IA
execution of suspended sentence compensation payment obligation financial capacity verification procedural objective principle health status evidence appellate court duty suspended sentence lifting cambiamento di domicilio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 75 § 2 k.k.
akt XIII Ko (…), Sąd Rejonowy w G., na podstawie art. 75 § 2 k.k., zarządził wobec T.
art. 7 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k.
akt XIII Ko (…), Sąd Rejonowy w G., na podstawie art. 75 § 2 k.k., zarządził wobec T.
art. 4 k.p.k.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2010 r., V KK 301/10
art. 535 § 5 k.p.k
akt III K (…),‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego‎od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
art. 75 § 2 k.k
akt XIII Ko (…), Sąd Rejonowy w G., na podstawie art. 75 § 2 k.k., zarządził wobec T.
art. 7 k.p.k
zażalenie wniósł obrońca z urzędu, który zarzucił:1.naruszenie przepisów procesowych, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 7 k.p.k., w zw.
art. 2 § 2 k.p.k
75 § 2 k.k., zarządził wobec T.
art. 4 k.p.k
art. 1 § 2 k.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2010 r., V KK 301/10
V KK 301/10
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV KK 202/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie T. P.,‎wobec którego zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt III K (…),‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego‎od postanowienia Sądu Okręgowego w G. ‎z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt VI Kzw (…)‎utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w G. ‎z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt XIII Ko (…) w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje do Sądu Okręgowego w G. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym

UZASADNIENIE

Postanownieniem z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt XIII Ko (…), Sąd Rejonowy w G., na podstawie art. 75 § 2 k.k., zarządził wobec T. P. wykonanie kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 listopada 2017 r., wydanym w sprawie sygn. akt III K (…). Ponadto, zaliczył skazanemu na poczet kary pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i zasądził wynagrodzenie za obronę z urzędu.W uzasadnieniu tego postanowienia, Sąd wskazał na spełnienie przesłanek z art. 75 § 2 k.k., gdyż skazany nie uiścił na rzecz pokrzywdzonego kwoty zadośćuczynienia, a także nie podjął żadnych działań w tym kierunku, chociaż jego możliwości finansowe, zdaniem Sądu, pozwalaj na spłatę należności z tego tytułu.Od postanowienia Sądu Rejonowego w G. zażalenie wniósł obrońca z urzędu, który zarzucił:1.naruszenie przepisów procesowych, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 7 k.p.k., w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k., polegające na naruszeniu zasady obiektywizmu oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, poprzez:1.jednostronne i bezkrytyczne skupienie uwagi na elementach teoretycznie obciążających bez należytej i dogłębnej weryfikacji sytuacji skazanego;2.nieuwzględnienie okoliczności, iż skazany mógł nie być w stanie uiścić zadośćuczynienia, z uwagi na brak środków, a nie wykazywaną złą wolę;3.pominiecie ewentualnych wyjaśnień skazanego na skutek nieustalenia jego miejsca pobytu;4.błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegający na bezpodstawnym stwierdzeniu, iż istnieje konieczność zarządzenia względem skazanego kary uprzednio zawieszonej5.obrazę prawa materialnego, tj. art. 75 § 2 k.k., polegającą na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, poprzez uznanie, iż spełnione są wymienione w nim przesłanki, podczas gdy istnieją szczególne względy niezarządzania wykonania warunkowo zwieszonej kary pozbawienia wolności.

Po rozpoznaniu zażalenia, Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt VI Kzw (…), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie Sądu odwoławczego kasację na korzyść skazanego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. przez dokonanie wadliwej kontroli instancyjnej zarzutów podniesionych w zażaleniu obrońcy skazanego, wskazujących na nierozważenie przez Sąd I instancji wszystkich istotnych okoliczności będących podstawą zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, a przede wszystkim, czy skazany miał realne możliwości zapłaty zadośćuczynienia wobec pokrzywdzonego, a tym samym, że spełniona została, określona w art. 75 § 2 k.k., przesłanka "uchylania się" od nałożonego obowiązku.Kasacja okazała się oczywiście zasadna.

Trafnie rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, że stwierdzenie Sądu, oparte na domniemaniu, że skazany z racji wieku i zdolności do pracy miał możliwość zapłacenia zadośćuczynienia, jest niewystarczające do uznania, że "uchyla się" od jego zapłacenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2010 r., V KK 301/10). W tym zakresie należało dokonać ustaleń, dotyczących sytuacji osobistej, zdrowotnej i finansowej skazanego, czego zaniechał Sąd I instancji, a Sąd odwoławczy niezasadnie zaaprobował, podnosząc, że ustalenia takie były niemożliwe z uwagi na unikanie przez skazanego kontaktu z Sądem i nieodbieranie kierowanej do niego korespondencji.

Dokonanie takich ustaleń było możliwe także w oparciu o informacje zawarte w aktach sprawy, do których Sąd odwołaczy w ogóle się nie odniósł. Dotyczy to w szczególności opinii sądowo-psychiatrycznej, z której wynika, że T. P. cierpi na chorobę psychiczną (chorobę afektywną dwubiegunową), zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, uzależnienie od alkoholu i leków. Wyrokiem w sprawie III K (…) skazany objęty został dozorem kuratora, co również było okolicznością znaną Sądom orzekającym w toku przedmiotowego postępowania wykonawczego.

Ze znajdującej się w tych aktach karty informacyjnej leczenia szpitalnego (k. 26), wynika, że skazany przebywał w szpitalu psychiatrycznym w dniach 28 września 2018 r. do 30 listopada 2018 r., w związku z pogorszeniem choroby, objawiającym się ograniczeniem aktywności, brakiem motywacji, nasileniem obsesji i kompulsji dezorganizującym funkcjonowanie. Następnie, jak wskazano w sprawozdaniu z dozoru z dnia 10.01.2020 r. (k. 84-87), skazany był ponownie hospitalizowany w szpitalu psychiatrycznym od 29 września 2019 r. do 7 listopada 2019 r.

Ponadto u skazanego zdiagnozowano cukrzycę oraz nadciśnienie tętnicze i był również hospitalizowany w sierpniu 2019 r., na oddziale kardiologicznym w szpitalu miejskim w P.. W ocenie kuratora skazany jest w ciężkim stanie zdrowia psychicznego i fizycznego. Na stałe przyjmuje leki psychotropowe oraz inne, które powodują skutki uboczne jak utrata pamięci, nadwaga. Nadto, jak wynika z decyzji ZUS-u (k. 53 akt dozoru), T. P. był częściowo niezdolny do pracy w okresie do 28.02.2022 r. i z tego tytułu przysługuje mu renta w kwocie 651,50 zł.

Na karcie czynności dozoru za styczeń 2020 r. - k. 80-81, odnotowano, że jak podaje skazany, nie posiada on środków na zapłatę zadośćuczynienia, utrzymuje się tylko z renty, której znaczną część przeznacza na zakup potrzebnych leków. W dokumencie tym wskazano, również, że prowadzona jest egzekucja komornicza z renty skazanego, nadto, że skazany przekazuje dobrowolnie wpłaty w wysokości 50 zł do komornika SR w G..Wszystkie te okiliczności, na które zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich wskazują, że kontrola odwoławcza przeprowadzona przez Sąd Okregowy w G. była bardzo pobieżna, a wyprowadzone wnioski nie zostały skonfrontowane z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Należy nadto zwrócić uwagę, że w postępowaniu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, bedącego cześcią postępowania wykonawczego, sąd zobligowany jest z urzędu do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości istotnych w perspektywie przesłanek stosowania tej instytucji.W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.