Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV KK 142/24 Generato dall'IA

Defense request to exclude Supreme Court judge dismissed as inadmissible under special impartiality rules.

Numero d'incarto IV KK 142/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The defense requested the exclusion of a Supreme Court judge based on procedural flaws in her appointment, arguing she lacked impartiality. The court determined this request was procedurally inadmissible because the specific grounds cited fell exclusively under the special procedure for assessing judicial impartiality established in the Supreme Court Act. Consequently, the request filed under the Criminal Procedure Code was rejected without substantive review.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 41 § 1 k.p.k.: Requests challenging a Supreme Court judge's impartiality based on appointment circumstances must follow the special procedure of the Supreme Court Act, rendering parallel requests under the Criminal Procedure Code inadmissible.

Parole chiave

Generato dall'IA
inadmissible request impartiality assessment Supreme Court Act Criminal Procedure Code lex specialis principle judicial exclusion procedural defect ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie IV KK 142/24 SSN Małgorzaty Bednarek na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.
art. 41 § 1 k.p.k.
2024.622 t.j.) i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie o sygn.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. wniósł o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn.
art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym
W istocie zatem – co zdaje się dostrzegać również sam wnioskujący – okoliczności te mogą być badane wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
art. 41 § 1 k.p.k
2024.622 t.j.) i art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP
z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP.
art. 7 Konstytucji
Wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), dlatego podejmowanie jakichkolwiek działań w sposób oczywisty sprzecznych z ustawą zasadniczą jest niedopuszczalne, i to niezależnie od deklarowanych powodów odstępowania od reguł konstytucyjnych.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., P 22/19
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

IV KK 142/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie R. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 maja 2024 r. wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie IV KK 142/24 SSN Małgorzaty Bednarek na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. 2024.622 t.j.) i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie o sygn. akt IV KK 142/24 pozostawić bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

Obrońca skazanego R. S. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. wniósł o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. IV KK 142/24. Równocześnie w tym samym wniosku obrońca wniósł o zbadanie – na podstawie art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym – spełnienia przez SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu oraz jej postępowania po powołaniu. W uzasadnieniu złożonego pisma wskazano, iż SSN Małgorzata Bednarek z powodów systemowych nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu.

Brak owych przymiotów obrońca wywodzi wyłącznie z kwestii normatywnego kontekstu powołania sędzi Małgorzaty Bednarek na urząd sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. W niniejszym postępowaniu analizie podlega wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. IV KK 142/24, złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.

W aktualnym stanie procesowym wniosek ten należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy, co skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania.Z przedstawionej w nim argumentacji wynika, że jego autor domaga się wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznawaniu sprawy zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt IV KK 142/24 ze względu na ocenianą przez siebie jako wadliwą procedurę jej powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego – tj. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Z treści jednak art. 41 § 1 k.p.k., na który powołuje się obrońca, wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Judykatura ukształtowała na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. określony tradycyjnie katalog przesłanek wyłączenia sędziego, które wywodzą się z relacji sędziego i strony postępowania, oceny zachowania sędziego w toku rozpoznania sprawy, czy też jego zachowania i wypowiedzi poza rozprawą, a dotyczących przedmiotu procesu.

Z pewnością więc okoliczność mogąca stanowić podstawę wyłączenia sędziego od udziału w sprawie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. musi być każdorazowo osadzona w realiach postępowania, do rozpoznania której sędzia został wyznaczony.Nadto, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 marca 2020 r., P 22/19, stwierdził, że art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12.05.2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2021 r. poz. 269), jest niezgodny z art. 179 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP.

Oznacza to, że decyzja o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. nie może przyjmować za podstawę faktyczną okoliczności, iż dany sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa działającej i ukształtowanej na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, czego domaga się wnioskujący. Jakiekolwiek działanie (w tym realizowane poprzez orzekanie) kwestionujące ostateczność wyroków Trybunału Konstytucyjnego stanowi oczywiste naruszenie art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będącej zgodnie z jej art. 8 ust. 1 najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.

Wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), dlatego podejmowanie jakichkolwiek działań w sposób oczywisty sprzecznych z ustawą zasadniczą jest niedopuszczalne, i to niezależnie od deklarowanych powodów odstępowania od reguł konstytucyjnych. Zwrócić należy także uwagę, że – dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia ‎9 czerwca 2022 r. (Dz.U.2022.1259) zmieniającej ustawę o Sądzie Najwyższym ‎z dniem 15 lipca 2022 r. – art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym bezwzględnie i jednoznacznie wskazuje, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.

W istocie zatem – co zdaje się dostrzegać również sam wnioskujący – okoliczności te mogą być badane wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Wprowadził on szczególne postępowanie, którego przedmiotem jest właśnie badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowania po powołaniu. Zakres przedmiotowy tego unormowania jest niewątpliwie węższy od zakresu przewidzianego przez art. 41 § 1 k.p.k., gdyż ogranicza się do możliwości weryfikacji wymogów bezstronności i niezawisłości sędziego Sądu Najwyższego w kontekście dwóch kryteriów, a więc okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowania już po powołaniu – czego – jak wskazuje lektura wniosku – żąda obrońca. Analiza wniosku nie pozostawia wątpliwości, ‎iż podstawą wniosku o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek stały się okoliczności podlegające rozpoznaniu właśnie w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.

W świetle powyższych uwag wniosek obrońcy nie może być procedowany ‎w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Po pierwsze, okoliczności na które się powołał nie wchodzą w zakres tego unormowania, zgodnie z wyrokiem Trybunał Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., P 22/19. Orzekanie na tej podstawie byłoby oczywiście niezgodne z Konstytucją. Zasadniczo już sama ta okoliczność determinuje więc niedopuszczalność złożenia wniosku z tak zakreślonymi podstawami wyłączenia, a w konsekwencji konieczność pozostawienia go bez rozpoznania.

Dostrzec też należy, że porównanie regulacji przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 41 § 1 k.p.k. prowadzi do wniosku, że ten pierwszy przepis ma charakter lex specialis wobec drugiego. Nadto, art. 29 § 5 u.SN jest przepisem późniejszym względem art. 41 § 1 k.p.k. Moment jego wprowadzenia do porządku prawnego w myśl zasady lex posterior derogat priori również implikuje skutek derogujący te część art. 41 § 1 k.p.k., w której przedmiot obu regulacji pokrywa się. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest niewątpliwa konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie.

Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania SSN Małgorzaty Bednarek a de facto kwestie związane z prawidłowością procedowania przez organ o to wnioskujący, a więc Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną w drodze nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Powyższa konkluzja dostrzeżona została przez obrońcę, który alternatywnie wniósł o zainicjowanie procedury przewidzianej w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Jednocześnie do wniosku załączono judykaturę i fragmenty doniesień prasowych odnoszące się do SSN Małgorzaty Bendarek, które wprost dotyczyły postępowania prowadzonego w trybie ustawy o Sądzie Najwyższym. Z powyższych względów wniosek obrońcy, złożony na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, był niedopuszczalny, a zatem Sąd Najwyższy musiał pozostawić go bez rozpoznania. [PGW] (r.g.) ‎