Supreme Court dismisses appeal allowing 3-year probation when remaining sentence is under two years. Appeal allowed due to incorrect application of probation period rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially allowed the Prosecutor General's appeal against a lower court's decision granting a three-year probation period. The appellant argued that since the remaining sentence duration was less than two years, the statutory minimum probation period should have been two years instead. The court found the lower court erred by applying a special provision for repeat offenders to a first-time offender, incorrectly extending the probation period beyond the remaining sentence length.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 80 § 1 k.k.; Art. 80 § 2 k.k.: The probation period generally equals the remaining sentence duration but cannot be shorter than two years; the special provision extending it to three years applies only to specific repeat offenders, not first-time offenders.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
IV KK 129/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie skazanego R. K. w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt AKzw 7/25, zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VI Kow 1781/24/wz uchyla zaskarżone postanowienie w części ujętej w punkcie 1.b i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Kraków - Śródmieście w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II K 516/21/S, po połączeniu kar jednostkowych wymierzonych R. K. za popełnienie przestępstw z art. 279 § 1 k.k., art. 278 § 1 k.k., art. 280 § 1 k.k., art. 193 k.k. oraz art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec tego oskarżonego karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w Sosnowcu postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VI Kow 1781/24/wz, w pkt 1 odmówił udzielenia skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego, Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKzw 7/25, orzekł następująco: „1. Zmienić punkt 1 zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że: a)na podstawie art. 77 § 1 k.k. i art. 78 § 1 k.k. warunkowo zwolnić skazanego R. K. (…) z odbycia reszty kary 3 (trzech) lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Kraków - Śródmieście w Krakowie z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt II K 516/21/S; b)na podstawie art. 80 § 2 k.k. wyznaczyć skazanemu okres 3 (trzech) lat próby, to jest do dnia 21 stycznia 2028 r.; c)na mocy art. 159 § 1 k.k.w. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1, 4, 5, 7 i 8 k.k. w okresie próby oddać warunkowo zwolnionego pod dozór kuratora oraz zobowiązać do: - informowania kuratora o przebiegu okresu próby, - wykonywania pracy zarobkowej, - powstrzymania się od nadużywania alkoholu i używania środków odurzających, - powstrzymywania się od przebywania w środowiskach kryminogennych oraz osób o ujemnej reputacji społecznej, - przestrzegania porządku prawnego oraz zasad współżycia społecznego;
2. w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;
3. zwolnić skazanego od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego i obciążyć nimi Skarb Państwa”. Kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach wniósł Prokurator Generalny, który na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył to orzeczenie w części dotyczącej ustalonego w punkcie 1b okresu próby, na korzyść skazanego R. K. . Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 80 § 1 i § 2 k.k. poprzez wyznaczenie skazanemu, na podstawie art. 80 § 2 k.k., okresu próby w wymiarze 3 lat od dnia wydania w dniu 21 stycznia 2025 roku postanowienia, podczas gdy czas pozostały do odbycia przez R.
K. kary, tj. do dnia 23 kwietnia 2026 roku, jest krótszy niż 2 lata, zatem okres próby, zgodnie z treścią art. 80 § 1 k.k. winien wynosić 2 lata, albowiem skazany nie jest osobą określoną w art. 64 § 2 k.k. lub art. 64a k.k., wobec której ma zastosowanie regulacja szczególna z art. 80 § 2 k.k. stanowiąca o wydłużeniu do 3 lat okresu próby” – i wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co umożliwiło uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Należy bowiem uznać za słuszny podniesiony w skardze zarzut, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd Apelacyjny w Katowicach rażąco naruszył art. 80 § 1 i § 2 k.k., co miało istotny wpływ na treść postanowienia. Art. 80 § 1 k.k. stanowi, że w razie warunkowego zwolnienia czas pozostały do odbycia kary stanowi okres próby, który jednak nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat.
Od tej zasady wyznaczania okresu próby ustawodawca wprowadził trzy wyjątki. Pierwszy dotyczy skazanego określonego w przepisach art. 64 § 2 k.k. lub w art. 64a k.k. (art. 80 § 2 k.k.), drugi - warunkowego zwolnienia z kary pozbawienia wolności w wymiarze 25 lat lub surowszym (art. 80 § 2a k.k.), a trzeci - warunkowego zwolnienia z kary dożywotniego pozbawienia wolności (art. 80 § 3 k.k.). Z uwagi na wysokość wymierzonej R. K. kary pozbawienia wolności w grę mógłby wchodzić tylko wyjątek z art. 80 § 2 k.k., ale – jak słusznie wskazał Autor kasacji – „skazanie R.
K. nie nastąpiło w warunkach określonych w art. 80 § 2 k.k., zatem przepis ten nie mógł być wobec wymienionego zastosowany”. Zastosowanie przez Sąd Apelacyjny art. 80 § 2 k.k. przy wyznaczeniu warunkowo zwolnionemu okresu próby jest tym bardziej niezrozumiałe, że w części motywacyjnej zaskarżonego postanowienia wskazano, iż cyt. „R. K. nie był uprzednio karany sądownie”. W świetle art. 80 § 1 k.k., który powinien być zastosowany przez Sąd Apelacyjny przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie, podstawowe znaczenie dla ustalenia okresu próby wobec warunkowo zwolnionego jest czas pozostały do odbycia przez niego kary.
Pomijając wspomniane wyjątki, gdy czas ten wynosi 2 lata lub mniej, okres próby będzie dwuletni, w pozostałych wypadkach okres próby będzie równy czasowi pozostałemu do odbycia przez skazanego kary, ale nie będzie mógł przekroczyć 5 lat. Zatem Sąd drugiej instancji, mając w polu widzenia, że – jak to podano w kasacji – R. K. odbywanie całej kary zakończyłby 23 kwietnia 2026 r. (w postanowieniach sądów obu instancji brak wskazania tej daty), tj. licząc od wydania w dniu 21 stycznia 2025 r. postanowienia w czasie krótszym niż 2 lata, powinien na podstawie art. 80 § 1 k.k. wyznaczyć skazanemu dwuletni okres próby – do dnia 21 stycznia 2027 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyda orzeczenia pozostające w zgodzie z przepisami prawa. [J.J.][a.ł]