Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 35/19 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court ruling for non-exhaustion of evidence, allowing retrial on execution title validity.

Numero d'incarto IV CZ 35/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's decision to dismiss the execution title due to non-exhaustion of evidence. The District Court incorrectly equated a flawed evidentiary assessment with a failure to address the case's substance under Article 386 § 4 of the Civil Procedure Code. The Supreme Court clarified that such errors do not constitute a non-exhaustion of evidence, thereby permitting the case to be retried.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c.: A flawed evaluation of evidence or failure to conduct specific proceedings does not amount to non-exhaustion of the case's substance, provided the second-instance court did not make a substantive error on the merits.

Parole chiave

Generato dall'IA
non-exhaustion of evidence second instance proceedings execution title validity Civil Procedure Code evidentiary assessment substantive review retrial procedure riapertura della pratica

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
dowód z opinii biegłego w celu ustalenia, czy doszło do spłaty kredytu.Wyrok Sąd Okręgowego zaskarżyli zażaleniem powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
i wnosząc o jego uchylenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wyrok ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art.
Art. 398 § 15 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 39815 w związku z art.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Art. 78 Konstytucji RP
Art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
78 Konstytucji RP), jak również dwuinstancyjnego modelu postępowania sądowego, statuowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (por.
art. 386 § 4 k.p.c
dowód z opinii biegłego w celu ustalenia, czy doszło do spłaty kredytu.Wyrok Sąd Okręgowego zaskarżyli zażaleniem powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 3941 § 11 k.p.c
i wnosząc o jego uchylenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wyrok ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c.
art. 382 k.p.c
Sąd drugiej instancji dysponuje zatem - na równi z sądem pierwszej instancji - kompetencją w zakresie gromadzenia i oceny materiału procesowego (art. 382 k.p.c.) (por.
art. 78 Konstytucji RP

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 35/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący)‎SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca)‎SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa A. G. i K. G.‎przeciwko (…) Bank (…) Spółce Akcyjnej w W.‎o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 maja 2019 r.,‎zażalenia powodów na wyrok Sądu Okręgowego w Ł.‎z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt I Ca (…), uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Ł., na skutek apelacji pozwanej, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 7 listopada 2018 r., uwzględniający powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 28 maja 2010 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, wystawionego przeciwko powodom A. i K. G.Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny i analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, co miało wpływ na poczynienie błędnych ustaleń faktycznych. Nie została zatem rozpoznana istota sprawy.

Sąd nieprawidłowo przyjął, że roszczenie stwierdzone tytułem wykonawczym jest przedawnione, w następstwie czego nie poczynił ustaleń w zakresie powołanych przez powodów twierdzeń, że kredyt został spłacony w całości. Wprawdzie sąd drugiej instancji jest uprawniony do samodzielnego prowadzenia postępowania dowodowego, jednakże w doktrynie i orzecznictwie trafnie zwraca się uwagę na ryzyko pozbawienia w tym przypadku stron jednej instancji. Sąd Okręgowy wskazał również, że Sąd Rejonowy powinien w ponownym postępowaniu dopuścić m.in. dowód z opinii biegłego w celu ustalenia, czy doszło do spłaty kredytu.Wyrok Sąd Okręgowego zaskarżyli zażaleniem powodowie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wnosząc o jego uchylenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wyrok ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., tj. czy okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji, mieszczą się w kręgu sytuacji polegających na nierozpoznaniu istoty sprawy.

Poza zakresem oceny pozostaje natomiast prawidłowość stanowiska co do meritum wyrażonego przez sąd drugiej instancji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 41, z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013, nr 4, poz. 54 i z dnia 17 stycznia 2013 r., III CZ 2/13, niepubl.).Zgodnie z utrwalonym poglądem, nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania, wychodząc z błędnego założenia, że istnieje przesłanka unicestwiająca roszczenie albo przesłanka wykluczająca jego skuteczne dochodzenie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1936 r., C 1839/36, Zb.

Urz. 1936, poz. 315 i z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 22 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2013 r., IV CZ 170/12, niepubl. i z dnia 14 lutego 2013 r., II CZ 188/12, niepubl.). Dotyczy to zatem sytuacji, w których błąd sądu pierwszej instancji lokuje się nie tyle w sferze faktów i dowodów, lecz polega na nieprawidłowym założeniu o istnieniu przeszkody do oceny istoty sprawy. Przeszkoda ta może mieć swoje źródło nie tylko w prawie materialnym, lecz również w prawie procesowym, co ma miejsce w razie nieprawidłowego przyjęcia istnienia prejudykatu lub nieprawidłowej oceny granic jego mocy wiążącej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2017 r., III CZ 63/16, niepubl.).

Argumentacja zażalenia kierowała się głównie przeciwko przyjętej przez Sąd Okręgowy merytorycznej ocenie przedawnienia jako samodzielnej podstawy powództwa opozycyjnego. Wywody te należało uznać za bezprzedmiotowe w niniejszym postępowaniu, zważywszy, że jak wynika z wcześniejszych uwag ocena merytorycznej prawidłowości stanowiska zajętego w tej mierze przez Sąd Okręgowy lokuje się poza granicami kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym toczącym się na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c.Niemniej jednak skarżącym nie można było odmówić racji co do naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., mając na względzie, że w świetle motywów zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy upatrywał nierozpoznania istoty sprawy w błędnej ocenie zgromadzonych dowodów i błędnych ustaleniach faktycznych, a ponadto w zaniechaniu dokonania określonych ustaleń faktycznych.

W judykaturze Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że błędna ocena dowodów, względnie zaniechanie przeprowadzenia określonych dowodów i dokonania na ich podstawie odpowiednich ustaleń, w tym dowodu z opinii biegłego, nie stanowią nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Według przyjętego w kodeksie postępowania cywilnego modelu apelacji pełnej postępowanie przed sądem drugiej instancji ma charakter merytoryczny i jest kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd drugiej instancji dysponuje zatem - na równi z sądem pierwszej instancji - kompetencją w zakresie gromadzenia i oceny materiału procesowego (art. 382 k.p.c.) (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008 r., nr 6, poz. 55).

Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby w postępowaniu apelacyjnym zostały dopuszczone dowody, których przeprowadzenie i ocenę Sąd Okręgowy uznał za konieczne, a na ich podstawie zostały dokonane pożądane ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy nie wiązał nierozpoznania istoty sprawy z innymi przyczynami, a nie jest rzeczą Sądu Najwyższego zastępowanie sądu odwoławczego w tej ocenie. Dodać można jedynie, że z materiału sprawy nie wynikała również konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 in fine k.p.c.).Prowadzenie postępowania dowodowego w drugiej instancji, nawet w znacznej części i dokonanie na jego podstawie samodzielnych ustaleń, nie prowadzi do naruszenia konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), jak również dwuinstancyjnego modelu postępowania sądowego, statuowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2003 r., SK 8/02, OTK-A 2003, nr 3, poz. 20 i postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r., Ts 49/10, OTK-B 2011, nr 1, poz. 90 oraz z dnia 6 października 2015 r., Ts 52/14, OTK-B 2015, nr 5, poz. 446).

Dla sprawnego funkcjonowania modelu apelacji pełnej, dającego sądowi drugiej instancji kompetencje rozpoznawcze równe sądowi pierwszej instancji, szczególnie istotne jest natomiast to, by przypadki uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania miały charakter wyjątkowy. Pożądana jest zatem ścisła wykładnia przesłanek wskazanych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c., zezwalających na wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Z tych względów, na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw